การโหยหาอดีตของกลุ่มผู้รับสาร ผ่านเพลงไทยสากลในยุค’90s
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาที่มาและสาเหตุของการเกิดปรากฏการณ์โหยหาอดีตผ่านเพลงไทยสากลในยุค ’90s ในสังคมไทย พฤติกรรมการสื่อสารที่แสดงถึงการโหยหาอดีต รวมถึงการสร้างเนื้อหาขึ้นเองของกลุ่มผู้รับสารที่นิยมเพลงไทยสากลยุค ’90s ผู้วิจัยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยแหล่งข้อมูลประเภทเอกสาร การใช้ข้อมูลเชิงชาติพันธุ์วรรณาจากประสบการณ์ของผู้วิจัย การสัมภาษณ์เชิงลึก และการเข้าสังเกตการณ์แบบเปิดเผยและมีส่วนร่วม โดยใช้แนวคิดเกี่ยวกับการโหยหาอดีต แนวคิดเรื่องโครงสร้างแห่งความรู้สึก และแนวคิดเกี่ยวกับเนื้อหาที่ผู้บริโภคสร้างเอง เป็นกรอบในการวิจัย
ผลการวิจัยพบว่า ความรู้สึกโหยหาอดีตผ่านเพลงไทยสากลในยุค ’90s เกิดจากมิติปัจเจกบุคคล ได้แก่ การมีบทบาทหน้าที่เพิ่มขึ้นตามวัยจนรู้สึกโหยหาความสดใสและความเป็นอิสระในอดีต และมิติทางสังคม ได้แก่ สภาพการณ์บ้านเมืองและสภาวะโดยรวมของโลกที่ทำให้รู้สึกไม่มีความสุขเหมือนในอดีต ความรู้สึกที่เกิดขึ้นประกอบไปด้วย การโหยหาตัวตนในอดีตและภาพประสบการณ์ส่วนตัว การโหยหาถึงบุคคลที่เกี่ยวข้องในอดีต การโหยหาสภาพสังคม การโหยหาการเปิดรับสื่อ และการโหยหาลักษณะของเพลงไทยสากลในยุค ’90s โดยกลุ่มผู้รับสารจะแสดงออกถึงความรู้สึกเหล่านี้ผ่านพฤติกรรมการใช้สื่อต่าง ๆ ในปัจจุบัน ซึ่งนำไปสู่การสร้างเนื้อหาที่ผู้บริโภคสร้างเอง ซึ่งเป็นเนื้อหาที่มีบทบาทอย่างยิ่งในกระบวนการสร้างสรรค์สื่อบันเทิงในปัจจุบัน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ และ สมสุข หินวิมาน. (2551). สายธารแห่งนักคิดทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองกับการสื่อสารศึกษา. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
คณิตา ซองศิริ. (2553). การวิเคราะห์กระบวนการสร้างความหมายเรื่อง "การโหยหาอดีต" ในรายการปกิณกะทางโทรทัศน์ชุด "ตลาดสดสนามเป้า". วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะวารสารศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จาระไน แกลโกศล. (2536). พฤติกรรมการรับฟังวิทยุของชาวกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปภัสสรา ชัยวงศ์. (2557). กรอบแนวคิดเชิงทฤษฎีความสามารถในการสื่อสารระหว่างบุคลากรต่างรุ่นในองค์กรไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัฒนา กิติอาษา. (2546). มานุษยวิทยากับการศึกษาปรากฏการณ์โหยหาอดีตในสังคมไทยร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
ไพพรรณ ถาวรวิสุทธิกุล. (2553) พฤติกรรมการรับฟังเพลงเก่าของผู้ฟังเยส เรดิโอ เอฟ เอ็ม 93.5 เอช ดี วัน . วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัชดาภรณ์ หงส์ทอง. (2556). ผลของโปรแกรมการระลึกความหลังต่อการรู้คิดของผู้สูงอายุสมองเสื่อม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วีรพล (นามปากกา). (2552). Walkman อายุครบ 30 และพฤติกรรมการฟังเพลงของคนอายุย่าง 31. นิตยสาร art 4d, 162(สิงหาคม).
สมสุข หินวิมาน. (2542). ความทรงจำใหม่กับหัวใจดวงเดิม : มายาคติความเชื่อและโลกทัศนร่วมสมัยในละครโทรทัศน์. ใน หนังสือชุดความรูโลกของสื่อ. กรุงเทพฯ: ที.พี.พริ้นท์.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 - 2580 (พิมพ์ครั้งที่ 2).
Conway, M. A., & Rubin, D. C. (1993). The structure of autobiographical memories. In A. F. Collins, S. E. Gathercole, M. A. Conway, & P. E. Morris (Eds.), Theories of memory (pp. 103-137). Hove, U.K.: Erlbaum.
Dhar III, Vasant & A. Chang, Elaine. (2007). Does Chatter Matter? The Impact of User-Generated Content on Music Sales. Journal of Interactive Marketing, 23(4), 300–307.
Hall, S. (1997). The Work of Representation. In Stuart Hall (Ed.), Representation: Cultural Representations and Signify Practice. London: Sage.
Kelly, W. (1986). Rationalization and Nostalgia: Cultural Dynamics of New Middle-Class Japan. American Ethnologist, 13(4), (November, 1986), 603-618.
Schulkind, M. D., Hennis, L. K., & Rubin, D. C. (1999). Music, emotion, and autobiographical memory: They’re playing your song. Memory & Cognition, 27, 948-955·
Williams, R. (2011). The Long Revolution. Cardigan: Parthian Books.
Mian lover (นามแฝง). (2561, 25 มิถุนายน). คิดถึงยุค90sจังเลยค่ะ 1990-1999 นี่คือช่วงเวลาที่เราชอบมากที่สุดในชีวิตเลย [กระทู้สนทนา]. เข้าถึงได้จาก https://pantip.com/topic/37804745
one31. (2560, 13 พฤศจิกายน). เพลง แทงข้างหลัง...ทะลุถึงหัวใจ: เท่ห์ อุเทน | Highlight | Re-MasterThailand | 11 พ.ย. 2560 | one31 [วีดิทัศน์]. เข้าถึงได้จากhttps://www.youtube.com/watch?v=iy5Yuwlg3Io&ab_channel=one31
WorkpointOfficial. (2563, 22 มกราคม). เดอะคาสเซ็ท The Cassette | EP.1 | 21 ม.ค. 63 Full HD [วีดิทัศน์]. เข้าถึงได้จาก https://www.youtube.com/watch?v=YftjrXJZ7UE&ab_channel=WorkpointOfficial