An Analysis of Theatrical Design Researches in Thailand over the past 20 years (from 2001 – 2020)

Authors

  • Jarunee Areerungruang Department of Drama, Faculty of Fine and Applied Arts, Thammasat University

Keywords:

Theatrical design research, Theatrical, Theatrical performance in Thailand

Abstract

This research collected and analyzed theatrical design research data in Thailand (from 2001 to 2020) to formulate guidelines for designing theatrical performances in Thailand. Survey research was done by documentary analysis with data analysis explained descriptively. Data was drawn from research and theses related to performing arts design with 10 theatrical design studies and 30 secondary cohorts focused on other performing arts such as visual element design in film and dance. Included was theatrical research not focusing solely on design but also providing explanations related to the design process. Results were that the ratio between design research for theatrical performance (research design for dramatic art) : design research for dance : design research for performance through media was 10 : 10 : 9, respectively. 29 research works on design for performing arts comprised 16 items of research by university lecturers, 12 theses and 1 from other departments.   Of 10 theatrical design studies, 3 research items were in theatrical costumes, 5 in theatrical scene design research, and 1 each in theatrical art direction and use of space and multimedia. Researchers were 5 theatrical design professors, 1 master's degree student and 1 co-professional undergraduate. 8 items of the creative research process were used, with the remaining 2 theses discussing phenomena and building knowledge, respectively. Theories of drama, aesthetics, design, and semiotics were used. The creative design concepts most used consisted of Surrealism, Expressionism, and Symbolism.

References

กฤษณ์ คำนนท์. (2552). การสร้างภาพตัวแทนด้วยการแต่งหน้าเพื่อสื่อความหมายลักษณะตัวละครของละครโทรทัศน์ไทย. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กิตติกรณ์ นพอุดมพันธุ์. (2557). การศึกษาวิเคราะห์แนวทางการออกแบบเครื่องแต่งกายนาฏศิลป์นิพนธ์ (นาฏศิลป์ไทย) คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ระหว่างปีการศึกษา 2546 – 2550. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 16(1), 79-92.

จรรย์สมร ผลบุญ, กำธร เกิดทิพย์ และ โอภาส อิสโม. (2563). การพัฒนาชุดยืนเครื่องในการแสดงนาฏศิลป์ไทย. สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.

จารุนี อารีรุ่งเรือง. (2559). กระบวนทัศน์ของการออกแบบฉากการแสดงโขน : กรณีศึกษาโขนตามแนวพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 8(1), 131-152.

คณพศ วิรัตนชัย. (2560). การออกแบบเครื่องแต่งกายละครเวทีเรื่องการมาเยือนของหญิงชรา. วารสารดนตรีและการแสดง, 7(1), 94-109.

คณพศ วิรัตนชัย และ เกษมศักดิ์ ศรีโสภณ. (2561). การออกแบบฉากรูปแบบสัญลักษณ์นิยมในละครสัจนิยม : ละครเวทีเรื่อง Kitchen’s Monologue. วารสารดนตรีและการแสดง, 4(2), 102-118.

ชญาดา รุ่งเต่า. (2549). การใช้พื้นที่และมัลติมีเดียของคณะละครเวทีร่วมสมัยในเทศกาลละครกรุงเทพ. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชโลธร จันทะวงศ. (2554). การสร้างสรรค์ละครเพลงของ บริษัท ดรีมบอกซ์ เอนเตอร์เทนเมนท์ จำกัด และ บริษัท ซีเนริโอ จำกัด พ.ศ. 2533 – 2553. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณฐพงษ์ เธียรสวัสดิ์. (2556). การออกแบบเสียงเพื่อสร้างศานติภาวะในการแสดงจากผลงานของซามูแอลเบ็คเก็ต. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐคม แช่มเย็น. (2556). การวิจัยและสร้างสรรค์ผลงานออกแบบฉากละครเวทีเรื่องคำพิพากษาของชาติ กอบจิตติ. ศิลปกรรมสาร, 11(2), 37-52.

ธิดารัตน์ ไชยเสนา. (2548). สุนทรียรูปในการสื่อสารการแสดงหุ่นละครเล็ก. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

นพดล อินทร์จันทร์. (2557). การศึกษาบทบาทและลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้กำกับศิลป์ในภาพยนตร์ไทย. สถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 16(1), 57-67.

นพดล อินทร์จันทร์. (2560). การศึกษาวิเคราะห์เครื่องแต่งกายในละครโทรทัศน์เรื่อง “ปริศนา”

ตั้งแต่ พ.ศ. 2530 – 2558. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บรมวุฒิ ถนอมวงษ์. (2551). กระบวนการสร้างสรรค์ละครเวทีประเภทละครเพลงของบริษัทซีเนริโอจำกัด. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

บุษรา คำเมือง. (2560). กรณีศึกษาการออกแบบการแต่งกายจากละครโทรทัศน์เรื่อง กีฮวังฮู จักรพรรดินีสองแผ่นดิน. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ปวิตร มหาสารินันทน์. (2546). รัก(ทะ)ลวงตา ความจริง(ลวง)ในชีวิตและความลวง(จริง)ในละคร. อักษรศาสตร์, 32(1), 221-245.

พรรณศักดิ์ สุขี. (2562). ลอดิลกล่มฟ้า : การผสานนาฏยศิลป์ไทยกับตะวันตกเพื่อสร้างอัตลักษณ์ละครสมัยใหม่ของไทย. (วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พันธุ์ชนะ สุนทรพิพิธ. ศิลปะการออกแบบเครื่องแต่งกายละครเวทีสมัยใหม่. (วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พีรพงศ์ เสนไสย. (2550). การแสดงแสง สี เสียง : การสร้างสรรค์วัฒนธรรมบันเทิง การบริการวิชาการ และการบริการศิลปวัฒนธรรมเพื่อสังคม ของกลุ่มสาขาวิชาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ภคพร พิมสาร. (2562). แนวทางสร้างสรรค์การออกแบบอุปกรณ์ประกอบการแสดงจากผลงานนาฏยศิลป์สร้างสรรค์ ของนราพงษ์ จรัสศรี. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 11(2), 38-48.

ภาสกร อินทุมาร. (2565). สถานะองค์ความรู้ด้านการละครสมัยใหม่ในสังคมไทย: การสังเคราะห์องค์ความรู้จากงานวิจัย. วารสารธรรมศาสตร์, 41(2), 1-26.

รินบุญ นุชน้อมบุญ. (2554). ประตูน้ำ (ชุมชนตลาดเฉลิมลาภ): มิติการพัฒนาชุมชนเครื่องแต่งกายเพื่อการแสดง. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 13(1), 46-55.

รินบุญ นุชน้อมบุญ. (2559). การออกแบบในงานภาพยนตร์กับบริบทสังคมและวัฒนธรรม: กรณีศึกษาผลงานของหม่อมหลวงพันธุ์เทวนพ เทวกุลในช่วงปี พ.ศ. 2553 – 2557. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 17(2), 95-103.

รินบุญ นุชน้อมบุญ. (2561). งานวิจัยเครื่องแต่งกายเพื่อการแสดง : กรณีศึกษาเครื่องแต่งกายในภาพยนตร์ไทยอิงประวัติศาสตร์เรื่อง“ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช”. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

รุจน์ ขาวมาลา. (2558). งานออกแบบงานสร้างให้ดูสมจริงต่อผู้ชมในภาพยนตร์ไทยเรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 5 ยุทธหัตถี. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

ลักขณา แสงแดง. (2557). นาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัยในการแสดงแสงเสียงประกอบจินตภาพ เรื่อง วังลดาวัลย์ อดีตอันรุ่งเรือง สู่ปัจจุบันอันรุ่งโรจน์. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ลักษณ์นัยน์ ทรงเสี่ยงไชย. (2552). การออกแบบสารด้วยแสงในการสร้างสรรค์การแสดงโขนร่วมสมัย. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฤทธิรงค์ จิวากานนท์ (2545). ราตรีนิมิตกลางคิมหันต์ : การออกแบบเครื่องแต่งกายละครดัดแปลงบริบทเป็นสังคมไทย. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์, 19(4), 13-25.

ฤทธิรงค์ จิวากานนท์ (2550). ความหลากหลายและหลากเลื่อนของงานสร้างสรรค์ในละครเวที : กรณีศึกษา มหัศจรรย์ผจญภัยเจ้าชายหอย. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์, 24(3), 34-50.

ฤทธิรงค์ จิวากานนท์. (2550). เรื่องเก่าเล่าใหม่ 3: การกำกับศิลป์สำหรับละครร่วมสมัย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฤทธิรงค์ จิวากานนท์ (2554). บทละครเวทีแบบ Stylization เรื่อง สี่แผ่นดิน:การใช้พื้นที่และการสื่อความหมาย. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์. 28(3), 149-176.

ศริยา หงษ์ยี่สิบเอ็ด. (2557). นาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัยในการแสดงแสงเสียงประกอบจินตภาพ เรื่อง เวียงกุมกาม : เมื่อน้ำเอาชนะกษัตริย์ผู้ไม่แพ้ใคร. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศรุต รัตนวิจิตร. (2555). การดัดแปลงข้ามสื่อ ละครเรื่อง "แม็คเบธ" ของ วิลเลียม เชคสเปียร์. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศิรินทร์พร ศรีใส. (2545). จินตทัศน์ในกระบวนการสื่อสารการแสดงของคณะละครเวทีสมัยใหม่. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สดใส พันธุมโกมล. (2542). ศิลปะของการแสดงละครสมัยใหม่. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สิริธร ศรีชลาคม. (2559). การสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ร่วมสมัยร่วมกับการฉายภาพสำหรับการแสดง: มาย แท็งก์ (My Tank). (วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุชาติ เถาทอง. (2559). ศิลปวิจัย สร้างวิชาการแบบการปฏิบัติสร้างสรรค์ศิลปะ. กรุงเทพมหานคร : จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

สุรีรัตน์ อุปพงศ์. (2559). อิทธิพลศิลปะเซอร์เรียลิสม์ (Surrealism) ที่ปรากฏในการกำกับศิลป์ของมิเชล กอนดรี้ในภาพยนตร์เรื่อง The Science of Sleep. (วิทยานิพนธ์ศิลปมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อาภาวี เศตะพราหมณ์. (2551). กระบวนการสร้างสรรค์ละครดนตรีเรื่อง “กว่าฉันจะเป็น...”ตามแนวทางของแบร์ทอลท์ เบรคชท์ เพื่อสื่อประเด็นวัยรุ่นกับยาเสพติด. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Downloads

Published

2023-06-28 — Updated on 2023-07-01

Versions

Issue

Section

Research Article