การออกแบบกระบวนการสร้างภูมิปัญญาใหม่เพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน
คำสำคัญ:
ภูมิปัญญาใหม่, กระบวนการพัฒนา, ผลิตภัณฑ์ชุมชน, โครงการโอทอป, แบรนด์ชุมชนบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนในโครงการ OTOP และแบรนด์ที่ประสบความสำเร็จ เพื่อนำผลที่ได้มาพัฒนากระบวนการสร้างภูมิปัญญาใหม่เพื่อการออกแบบผลิตภัณฑ์ชุมชน โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพและการพรรณนาวิเคราะห์ แบ่งกลุ่มข้อมูลออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่ (1) หน่วยงานภาครัฐด้านการพัฒนาชุมชน (2) แบรนด์เอกชนที่ประสบความสำเร็จ (3) ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ และ (4) การทดลองใช้กระบวนการกับชุมชนผลิตงานหัตถกรรมผ้าทอมือ
ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในภาครัฐมีเป้าหมายเชิงยกระดับรายได้ของชุมชน แต่ยังเป็นลักษณะการดำเนินงานแบบกำกับจากส่วนกลาง ส่งผลต่อความต่อเนื่องและการมีส่วนร่วมของชุมชนในฐานะเจ้าของกระบวนการ ในทางตรงกันข้าม แบรนด์เอกชนที่ใช้แนวคิดการร่วมสร้าง (Co-creation) และการออกแบบเชิงมีส่วนร่วม สามารถสร้างผลิตภัณฑ์ที่สะท้อนศักยภาพและอัตลักษณ์ของพื้นที่อย่างชัดเจน เมื่อทดลองใช้กระบวนการสร้างภูมิปัญญาใหม่กับชุมชนต้นแบบ พบว่าสามารถนำไปใช้จริง ช่วยให้ชุมชนเกิดการพัฒนาทักษะการออกแบบร่วมกัน และนำไปสู่การสร้างอัตลักษณ์ใหม่ของผลิตภัณฑ์ที่สามารถต่อยอดเชิงเศรษฐกิจได้
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2560). ประวัติและภารกิจของกรมการพัฒนา ชุมชน. กระทรวงมหาดไทย.
สำนักส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิสาหกิจชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2560). รายงานความก้าวหน้าและแนวทางส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนและ OTOP. กระทรวงมหาดไทย.
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากและชุมชน (กสช.). (2566). รายงานการดำเนินงานโครงการ เครือข่ายองค์ความรู้เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก และชุมชน.
ศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบ. (2567). เจาะเทรนด์โลก 2025: Beyond Imagination. ศูนย์ สร้างสรรค์การออกแบบ.
อิชิฮาระ อากิระ. (2558). ขายดีเพราะขึ้นราคา. สำนักพิมพ์วีเลิร์น.
Hammer, M., & Champy, J. (1993). Reengineering the Corporation: A Manifesto for Business Revolution. New York: Harper Business.
Osterwalder, A., & Pigneur, Y. (2010). Business Model Generation. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
