การเปลี่ยนผ่านสุนทรียะในละครสั้นแนวตั้งไทย: มุมมองผ่านภาษาภาพและการเล่าเรื่อง

Wiriyaphorn Junhawittaya

Authors

Wiriyaphorn Junhawittaya School of Communication Arts, Sukhothai Thammathirat Open University

Keywords:

Thai Vertical Micro-Dramas, Visual Language, Narrative

Abstract

This article examines the aesthetic transition of Thai vertical micro-dramas by analyzing visual language and narrative structures to explain the shift from traditional media to digital platforms. The study is conducted through the collection and analysis of relevant data. The findings reveal that in terms of visual language, there is a transition toward vertical composition that prioritizes characters or objects at the center of the frame to create visual prominence within limited space. Regarding the narrative dimension, storytelling has shifted toward a concise format while maintaining traditional television drama structures, characterized by compelling hooks, rapid pacing, and cliffhangers designed to drive continuous engagement. These elements have established vertical short dramas as a popular media form in contemporary digital culture. Furthermore, the industry is trending toward systematic production quality improvements, driven by the participation of both independent and mainstream producers. However, the study suggests that the industry still requires clear policy frameworks and ethical standards to support aesthetic development in line with the future growth of the Thai drama industry.

References

กาญจนา แก้วเทพ. (2557). ศาสตร์แห่งสื่อและวัฒนธรรมศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). ภาพพิมพ์.

ธีรพล บัวกระโทก. (ม.ป.ป.). จาก Micro-Dramas ถึง “ละครคุณธรรม” ส่องทิศทางอุตสาหกรรมละครสั้นกับอนาคตที่ยังอีกยาวไกล. Creative Thailand https://www.creativethailand.org/article-read?article_id=34609

ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์, จิรยุทธ์ สินธุพันธุ์, สุกัญญา สมไพบูลย์, และปรีดา อัครจันทโชติ. (2546). สุนทรียนิเทศศาสตร์ การสื่อสารการแสดงและสื่อจินตคดี. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณหทัย ใจดี และรัตนวดี เศรษฐจิตร. (2566). ปรากฏการณ์ละครโทรทัศน์ในสังคมไทยสู่ละครคุณธรรมผ่านแพลตฟอร์ม TikTok. วารสาร Media and Communication Inquiry, 5(2), 34-59.

ณัฐวุฒิ สิงห์หนองสวง. (2567). สุนทรียะการจัดองค์ประกอบภาพในงานวิดีโอแนวตั้ง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 14(3), 370-381.

ทิพย์ภาศิริ แก้วเทศ, ณัฐฐ์วัฒน์ สุทธิโยธิน, และไพบูรณ์ คะเชนทรพรรค์. (2561). การเปลี่ยนผ่านละครโทรทัศน์ไทยจากยุคแอนะล็อกสู่ยุคดิจิทัล. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 13(2), 266-275.

นิสาชล เตไชยกูล. (2547) คนเขียนบทละคร Dream Believe Dare Do. ไฮเออร์เพลส.

เมืองเพลง ปัญญาโชติ. (ม.ป.ป.). บิ๊กดาต้า (Big data) กับเหตุการณ์วิกฤตไวรัสโควิด 19. DEPA. https://www.depa.or.th/th/article-view/big-data-covid19

วันบันเทิง - oneบันเทิง. (2569, 7 มีนาคม). รวมละครแนวตั้งไว้ใน "oneD SHORTS" [Video]. Facebook. https://www.facebook.com/watch/?v=2089159085212181

วารี ฉัตรอุดมผล. (2561). หน่วยที่ 5 ภาษาภาพ ใน กำจร หลุยยะพงศ์ (บ.ก.), ศิลปะภาพถ่ายและภาพยนตร์. (น. 17-19). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

สมสุข หินวิมาน. (2558). อ่านทีวี: การเมืองวัฒนธรรมในจอโทรทัศน์. พารากราฟ.

สินิทธ์ สิทธิรักษ์. (2543). กำเนิดโทรทัศน์ไทย (พ.ศ. 2493-2500) (พิมพ์ครั้งที่ 3). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สุพจน์ จิตสุทธิญาณ. (2556). ความเข้าใจในทฤษฎีสุนทรียะ. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 9(2), 161-179.

สุรพงษ์ โสธนะเสถียร. (2563). สารกับการสื่อความหมาย (พิมพ์ครั้งที่ 2). จามจุรีโปรดักส์.

BBC. (2012, March 5). Why do Phones All Look the Same? BBC Future. https://www.bbc.co.uk/future/article/20120305-why-do-phones-all-look-the-same

Bolter, J. D., & Grusin, R. (1999). Remediation: Understanding New Media. MIT Press.

Bordwell, D. (1985). Narration in the Fiction Film. University of Wisconsin Press.

Chen, Z. (2025). Micro-drama in the Digital Era: An Analytical Overview of the Emerging Micro-drama Industry. Communications in Humanities Research, 86(1), 159-164. https://doi.org/10.54254/2753-7064/2025.KM27560

Curtin, B. (n.d.). Semiotics and visual representation. Faculty of Architecture, Chulalongkorn University. https://www.arch.chula.ac.th/journal/files/article/lJjpgMx2iiSun103202.pdf

Jiang, L. (2025). Exploring the Psychological Mechanisms of Micro-series Addiction. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 81(1), 195–202. https://doi.org/10.54254/2753-7048/2025.21103

Kantana. (2568, 27 สิงหาคม). ประกาศศักดา! กันตนา รุกตลาดละครสั้นแนวตั้งเต็มรูปแบบ เปิดตัวโครงการ Vertical Micro-Drama Program 2025 เฟ้นหาสุดยอดครีเอเตอร์ [Post]. Facebook. https://www.facebook.com/share/p/16c23cYVnZ/

Kemp, S. (2025). Digital 2025: Thailand. https://datareportal.com/reports/digital-2025-thailand

Keutelian, M. (2025, August 28). Always Up-to-date Guide to Social Media Video Specs. Sprout Social. https://sproutsocial.com/insights/social-media-video-specs-guide/

McLuhan, M. (1964). Understanding Media: The Extensions of Man. McGraw-Hill.

Morley, D. (2007). The Cambridge Introduction to Creative Writing. Cambridge University Press.

Ross, M. (2014, August 6). Vertical Framing: Authenticity and New Aesthetic Practice in Online Videos. Refractory: A Journal of Entertainment Media. https://refractory-journal.com/ross/

Schubin, M. (1996). Searching for the Perfect Aspect Ratio. SMPTE Journal, 105(8), 460–478. https://doi.org/10.5594/J09548

Siwarote, S. (2568, 17 เมษายน). Micro Drama : คอนเทนต์ 1 นาทีสุดฮิตที่ Gen Z ติดใจ อนาคตสดใสโตแตะ 14,000 ล้านดอลลาร์. Marketeer Online. https://marketeeronline.co/archives/411530

Smith, R. (2018, March 8). IBM Created the World's First Smartphone 25 Years Ago. World Economic Forum. https://www.weforum.org/stories/2018/03/remembering-first-smartphone-simon-ibm/

Wang, Y., & Guo, J. (2025). A Narrative Revolution in Vertical Framing: The Aesthetics of "Spatial Compression" and Multimodal Reconstruction in Vertical Screen Short Dramas. Journal of Media, Journalism & Communication Studies, 1(1), 18-28. https://doi.org/10.71222/c2j9c533