Hazards from Contaminated Ice, Related Laws, and Sanitation

ผู้แต่ง

  • ชัชวาล สิงหกันต์

คำสำคัญ:

น้ำแข็งสำหรับบริโภค การปนเปื้อน เชื้อก่อโรค กฎหมาย การสุขาภิบาล

บทคัดย่อ

น้ำแข็งสำหรับบริโภคถือเป็นสินค้าที่เป็นที่ต้องการและสามารถพบจำหน่ายทั่วไปในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ผลจากการสำรวจหลายๆ ครั้ง มักพบว่า น้ำแข็งมีการปนเปื้อนแบคทีเรียชี้วัดและเชื้อก่อโรคอยู่เสมอ ซึ่งบ่งชี้ว่าการบริโภคน้ำแข็งมีความเสี่ยงต่อสุขภาพของผู้บริโภค โดยเฉพาะน้ำแข็งบดซึ่งพบการปนเปื้อนมากกว่าน้ำแข็งหลอด  ความเสี่ยงจากการบริโภคน้ำแข็งส่วนใหญ่เกิดจากการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ก่อโรค ซึ่งในประเทศไทยเคยพบเหตุการณ์โรคระบาดที่มีสาเหตุเกิดจากน้ำแข็งที่ปนเปื้อนมาแล้ว  นอกจากนี้ในน้ำแข็งยังอาจพบการปนเปื้อนสารเคมีและสิ่งแปลกปลอมได้อีกด้วย ทั้งนี้การปนเปื้อนในน้ำแข็งอาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่สถานที่ผลิต ร้านค้าส่ง ร้านจำหน่ายปลีก และระหว่างการขนส่ง มีกฎหมายหลายฉบับในประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมดูแลกิจการน้ำแข็งเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค ซึ่งหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องในระดับท้องถิ่นควรมีการควบคุมดูแลสุขลักษณะในสถานประกอบการอย่างสม่ำเสมอ  นอกจากนี้ ในส่วนของเจ้าของกิจการและผู้ปฏิบัติงานควรให้ความร่วมมือเพื่อให้แน่ใจว่ามีการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลเพื่อลดความเสี่ยงที่เกิดจากการบริโภคน้ำแข็งของผู้บริโภค

เอกสารอ้างอิง

กองสุขาภิบาลอาหาร สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. (2559). รายงานประจำปี โครงการกรุงเทพฯ เมืองอาหารปลอดภัย ปีงบประมาณ พ.ศ.2558 [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 4 กุมภาพันธ์ 2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from http://www.foodsanitation.bangkok.go.th/Foodsanitation/File/รายงานประจำปีโครงการกรุงเทพปี%2058edit.pdf
กองสุขาภิบาลอาหาร สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. (2560). รายงานสถานการณ์ความปลอดภัยด้านอาหาร ณ สถานที่จำหน่ายในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปีงบประมาณ พ.ศ.2559 [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 4 กุมภาพันธ์ 2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from https://www.m-society.go.th/article_attach/21558/21293.pdf
กิเลน ประลองเชิง. (2559). เรื่องแรกๆ ของนายเลิศ [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from https://www.thairath.co.th/content/745337
ไทยรัฐและสถาบันอาหารโครงการอาหารปลอดภัย. (2559). เชื้อโรคในน้ำแข็งบด [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 4 ก.พ.2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from https://www.thairath.co.th/content/582185
ไทยรัฐและสถาบันอาหารโครงการอาหารปลอดภัย. (2560). เชื้อก่อโรคใน...น้ำแข็งหลอด [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 4 ก.พ.2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from https://www.thairath.co.th/content/871790
นิภาพรรณ สฤษดิ์อภิรักษ์ และคณะ. (2558). การระบาดของโรคไวรัสตับอักเสบเอ ในจังหวัดบึงกาฬ พ.ศ.2555: การปนเปื้อนเชื้อจากน้ำแข็งสำหรับบริโภคของโรงงานแห่งหนึ่ง. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 24(4), 600-11.
ปิยะนุช จงสมัคร และคณะ. (2557). การสำรวจความปลอดภัยด้านจุลินทรีย์ของน้ำแข็งบริโภคที่จำหน่ายในโรงอาหารและตลาดนัด มหาวิทยาลัยศิลปากร พระราชวังสนามจันทร์. วารสารไทยไภษัชยนิพนธ์, 9(1), 14-23.
ปรเมษฐ์ มังกรพานิชย์. (2549). การศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการกิจการโรงงานน้ำแข็งจังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาเศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.
ราชกิจจานุเบกษา. (2522). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 19 เรื่อง น้ำแข็ง. เล่มที่ 96 ตอนที่ 163 วันที่ 21 กันยายน 2522.
ราชกิจจานุเบกษา. (2527). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 78 เรื่อง น้ำแข็ง. เล่มที่ 101 ตอนที่ 23 วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2527.
ราชกิจจานุเบกษา. (2534). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 137 เรื่อง น้ำแข็ง (ฉบับที่ 2). เล่มที่ 108 ตอนที่ 94 วันที่ 28 พฤษภาคม 2534.
ราชกิจจานุเบกษา. (2543). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 193 เรื่อง วิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร. เล่มที่ 118 ตอนพิเศษ 6 ง วันที่ 24 มกราคม 2544.
ราชกิจจานุเบกษา. (2545). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 254 เรื่อง น้ำแข็ง (ฉบับที่ 3). เล่มที่ 119 ตอนพิเศษ 54 ง วันที่ 18 มิถุนายน 2545.
ราชกิจจานุเบกษา. (2547). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 285 เรื่อง น้ำแข็ง (ฉบับที่ 4). เล่มที่ 122 ตอนพิเศษ 9 ง วันที่ 31 มกราคม 2548.
ราชกิจจานุเบกษา. (2556). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 364 เรื่อง มาตรฐานอาหารด้านจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค. เล่มที่ 130 ตอนพิเศษ 148 ง วันที่ 31 ตุลาคม 2556.
ราชกิจจานุเบกษา. (2558). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ. เล่มที่ 132 ตอนพิเศษ 165 ง วันที่ 17 กรกฎาคม 2558.
ศูนย์บริหารกฎหมายสาธารณสุข. (2558). คำแนะนำของคณะกรรมการสาธารณสุข เรื่อง การควบคุมการประกอบกิจการผลิต สะสม แบ่งบรรจุ และค้าส่งน้ำแข็ง พ.ศ.2558 [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 14 ก.พ. 2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from
http://laws.anamai.moph.go.th/download/direction/direction_010360/36.%20คำแนะนำคกก.สธ.%20ฉบับที่%202558%20ค้าส่งน้ำแข็ง.pdf
สัญชัย ยอดมณี และคณะ. (2555). การวิเคราะห์ความปลอดภัยด้านจุลินทรีย์ของน้ำแข็งในพื้นที่จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 7(1), 24-34.
สมบูรณ์ พันธ์วงศ์ และคณะ. (2551). การระบาดของโรคตับอักเสบไวรัสเอ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย พ.ศ.2548. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 2(1), 76-81.
สยามานุสสติ. (2560). เบื้องแรกน้ำแข็งในสยาม ในรัชกาลที่ ๔ [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2561. แหล่งข้อมูล: http://www.siammanussati.com/เบื้องแรกน้ำแข็งในสยาม/
ASTV ผู้จัดการออนไลน์. (2558). ห่วงกินผลไม้แช่น้ำแข็งตามรถเข็น เสี่ยงท้องร่วง อาหารเป็นพิษ [อินเทอร์เน็ต], สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2561. แหล่งข้อมูล: [Online], available from http://www.manager.co.th/QOL/viewnews.aspx?NewsID=9580000041749
Chavasit, V. et al. (2011). Measures for controlling safety of crushed ice and tube ice in developing country. Food Control 22, 118-123.
Cheng, H.Y. et al. (2017). Ice-associated norovirus outbreak predominantly caused by GII.17 in Taiwan, 2015. BMC Public Health 17, 870. doi:10.1186/s12889-017-4869-4.
Gerokomou, V. et al. (2011). Physical, chemical and microbiological quality of ice used to cool drinks and foods in Greece and its public health implications. Anaerobe 17, 351-3.
Juliana, P.F. et al. (2004). Ice as a vehicle for diarrheagenic Escherichia coli. International Journal of Food Microbiology 91, 99-103.
Tvburabha Official. (2015, June 18). กบนอกกะลา: น้ำแข็ง มหัศจรรย์ความเย็น ช่วงที่ 2/4 (29 พ.ค.58) [Online Video]. สืบค้นจาก [Online], available from https://www.youtube.com/watch?v=hrDwKme6ihM
Tvburabha Official. (2015, June 18). กบนอกกะลา: น้ำแข็ง มหัศจรรย์ความเย็น ช่วงที่ 3/4 (29 พ.ค.58) [Online Video]. สืบค้นจาก [Online], available from https://www.youtube.com/watch?v=KDFGJW4s9Rk&t=352s

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-12-20

รูปแบบการอ้างอิง

สิงหกันต์ ช. (2018). Hazards from Contaminated Ice, Related Laws, and Sanitation. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 4(2), 279–293. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/journal_law/article/view/161441

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ / มุมมอง