วัจนลีลาของนักเล่าข่าวในรายการเล่าข่าว

บทคัดย่อ

ที่มาและวัตถุประสงค์ : ข่าวเป็นข้อมูลข้อเท็จจริงที่มีผลต่อสังคม ต้องนำเสนออย่างถูกต้อง เที่ยงตรง และเป็นกลาง โดยผ่านการตรวจสอบก่อนเผยแพร่ การรายงานข่าวแบบดั้งเดิมมักใช้ภาษาทางการทำให้ผู้ชมบางกลุ่มเข้าถึงเนื้อหาได้ยาก จึงเกิดการปรับรูปแบบการนำเสนอให้เข้าใจง่ายและน่าสนใจมากขึ้นในรูปแบบของ “การเล่าข่าว” ซึ่งช่วยให้ผู้รับสารเข้าถึงเนื้อหาได้ดียิ่งขึ้น ด้วยเหตุนี้งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวัจนลีลาในการเล่าข่าวของ “นักเล่าข่าว” 3 คน สรยุทธ สุทัศนะจินดา, ธีมะ กาญจนไพริน เเละพุทธอภิวรรณ องค์พระบารมี เพื่อศึกษาลักษณะการใช้ภาษาที่เป็นเอกลักษณ์ที่ปรากฏในการเล่าข่าวของนักเล่าข่าวแต่ละคน
ระเบียบวิธีการศึกษา : โดยใช้ข้อมูลจากสื่อออนไลน์ได้เเก่รายการเรื่องเล่าเช้านี้ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 (ช่อง 3 เอชดี) เวลาออกอากาศทุก วันจันทร์-ศุกร์ เวลา 06:00 - 08:30 น. จํานวน 12 คลิป รายการข่าวเย็นช่องวัน ออกอากาศทุกวันจันทร์-ศุกร์ 16:30-18:00 น. ช่วงพิเศษช่วง “จั๊ด ซัดทุกความจริง” จํานวน 12 คลิป รายการทุบโต๊ะข่าวรายการทุบโต๊ะข่าว ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ Amarin TV เวลาออกอากาศ วัน จันทร์-ศุกร์ เวลา 19.00-22.30น. จํานวน 12 คลิป โดยเลือกคลิป (clip) ที่เผยแพร่ย้อนหลังทางช่องยูทูบ www.youtube.comโดยเลือกใช้วิธีการสุ่มหยิบตัวอย่างเดือนละ 1 ครั้ง รวมทั้งสิ้นจํานวน 12 ครั้ง ต่อ 1 รายการ เนื่องจากต้องการมีเนื้ิอหาข่าวสารที่มีความหลากหลาย ในระหว่างเดือนมกราคม-ธันวาคม 2565 รวมทั้งหมด 36 คลิป
ผลการศึกษา : นักเล่าข่าวทั้งสามคนมีลักษณะร่วมกันคือการใช้วัจนลีลาที่หลากหลาย โดยเฉพาะการใช้ภาษาที่มีความหมายโดยนัย ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการชี้นำการตีความของผู้รับสาร นอกจากนี้ นักเล่าข่าวยังใช้ถ้อยคำแสดงอารมณ์และคำเลียนเสียงธรรมชาติอยู่บ่อยครั้ง รวมทั้งมีการใช้ภาษาพูด คำยืม และคำย่อ อีกทั้งยังปรากฏการใช้ภาพพจน์ เช่น การเปรียบเทียบ และการอ้างอิงถึงเหตุการณ์ที่เป็นที่รู้จัก เพื่อช่วยให้ผู้ชมสามารถสร้างภาพและทำความเข้าใจสถานการณ์ที่นำเสนอได้ชัดเจนยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังมีการใช้คำซ้ำเพื่อเน้นย้ำประเด็นสำคัญและช่วยให้ความหมายชัดเจนขึ้น รวมถึงการใช้คำถามเชิงวาทศิลป์เพื่อกระตุ้นให้ผู้ชมขบคิดและพิจารณาประเด็นต่าง ๆ ด้วยตนเอง ในด้านลักษณะการสื่อสารโดยรวม นักเล่าข่าวทั้งสามคนมีรูปแบบการนำเสนอที่เน้นการสนทนา มีความเป็นกันเอง และสร้างความรู้สึกใกล้ชิดกับผู้ชม ส่งผลให้บรรยากาศการสื่อสารมีความไม่เป็นทางการและเข้าถึงได้ง่าย อีกทั้งยังเอื้อต่อการสื่อสารที่ตรงประเด็น กระชับ และชัดเจน โดยหลีกเลี่ยงการใช้ภาษาทางการเพื่อคงลักษณะของการเล่าข่าวในรูปแบบการสนทนา
บทสรุป : แม้นักเล่าข่าวทั้งสามท่านจะมีจุดมุ่งหมายร่วมกันในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง ชัดเจน และเข้าใจง่ายแก่ผู้ชม แต่ละท่านมีวัจนลีลาที่แตกต่างกันออกไปตามเอกลักษณ์เฉพาะตัวโดยสรยุทธ สุทัศนะจินดา เน้นการเล่าข่าวแบบพูดคุยมากกว่าอ่านข่าวอย่างเป็นทางการ ส่งผลทําให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนกําลังรับฟังเรื่องเล่าจากบุคคลใกล้ชิด ในขณะที่ ธีมะ กาญจนไพริน เน้นเล่าข่าวกระชับ ชัดเจนมักใช้ประโยคที่ดูเหมือนเรียบง่ายแต่แฝงไปด้วยความประชดประชัน ลดความรุนแรงในเนื้อหาข่าวได้ดี ส่วนพุทธอภิวรรณ องค์พระบารมี เน้นการนำเสนอข่าวอย่างตรงไปตรงมา ชี้ประเด็นปัญหาสังคม และกระตุ้นการมีส่วนร่วมของผู้ชม