ปัญหาการจัดประเภทภาพยนตร์ตามพระราชบัญญัติ ภาพยนตร์และวีดิทัศน์ พ.ศ. 2551

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์หลักในการศึกษากฎหมายเกี่ยวกับการจัดประเภทภาพยนตร์ตามพระราชบัญญัติภาพยนตร์และวีดิทัศน์ พ.ศ. 2551 โดยเฉพาะกรณีการจัดประเภทภาพยนตร์ในส่วนของการควบคุมภาพยนตร์ (Ban) การจัดเรตติ้งภาพยนตร์ (Film Ratings) และคณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์และวีดิทัศน์ เพื่อต้องการที่จะศึกษาว่ากฎหมายที่เกี่ยวกับการจัดประเภทภาพยนตร์ของประเทศไทย ในปัจจุบันกฎหมายดังกล่าวยังคงเหมาะสมกับสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปจากสมัยที่มีการตรากฎหมายขึ้นหรือไม่ รวมถึงศึกษาและวิเคราะห์การจัดประเภทภาพยนตร์ของต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศออสเตรเลียและประเทศอังกฤษ ผลการศึกษาพบว่าถึงแม้จะมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติภาพยนตร์และวีดิทัศน์ พ.ศ. 2551 ซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงระบบการควบคุมภาพยนตร์จากระบบการตรวจพิจารณาหรือระบบเซ็นเซอร์ (Censorship) มาเป็นการจัดประเภทภาพยนตร์ ซึ่งเป็นการกำหนดความเหมาะสมของอายุผู้ชมภาพยนตร์ประเภทนั้น ๆ โดยถือเป็นระบบที่มีประโยชน์ในการคุ้มครองเด็กและเยาวชนที่จะได้รับชมภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเหมาะสมตามอายุของตน แต่หลังจากที่พระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวได้บังคับใช้มาเป็นเวลาประมาณ 8 ปี ผู้เขียนพบว่าตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ยังคงมีอุปสรรคและปัญหาในการบังคับใช้กฎหมายอยู่หลายประการทั้งทางทฤษฏีและทางปฏิบัติ โดยสรุปประเด็นปัญหาหลักๆ คือ ข้อบกพร่องในตัวบทกฎหมายเกี่ยวกับการจัดประเภทภาพยนตร์และปัญหาที่คณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์และวีดีทัศน์ อาทิ ปัญหาการกำหนดประเภทภาพยนตร์ในบทบัญญัติมาตรา 26 ปัญหาการให้อานาจทับซ้อนกันระหว่างมาตรา 26(7) กับมาตรา 29 ปัญหาการจัดเรตติ้งตัวอย่างภาพยนตร์ รวมไปถึงปัญหาสัดส่วนและการใช้ดุลพินิจของคณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์และวีดิทัศน์ เป็นต้น จากสภาพปัญหาดังกล่าว ผู้เขียนจึงมีข้อเสนอแนะในการปรับปรุงหรือแก้ไขมาตรการทางกฎหมายในส่วนต่าง ๆ ให้มีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการจัดประเภทภาพยนตร์ โดยผู้เขียนขอเสนอแนะว่าควรมีการแก้ไขมาตรา 16 และมาตรา 26 แห่งพระราชบัญญัติภาพยนตร์และวีดิทัศน์ พ.ศ. 2551 และกาหนดให้มีการบัญญัติข้อความเพิ่มเติมเป็นส่วนหนึ่งของข้อ 1 แห่งกฎกระทรวงกาหนดลักษณะของประเภทภาพยนตร์ พ.ศ. 2552 เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายการจัดประเภทภาพยนตร์มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น