ชาติพันธุ์วรรณนาภาพถ่ายในโลกที่เปลี่ยนผัน: วิธีวิทยาทัศนา ผัสสารมณ์ และปัญญาประดิษฐ์

ผู้แต่ง

  • ณหทัย แสนมงคล คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การถ่ายภาพ, ชาติพันธุ์วรรณนา, มานุษยวิทยาทัศนา, ผัสสารมณ์, ปัญญาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

บทความเชิงวิชาการนี้สำรวจภูมิทัศน์ของชาติพันธุ์วรรณนาภาพถ่ายในโลกร่วมสมัย เพื่อทบทวน สังเคราะห์ และอภิปรายความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างภาพถ่าย การถ่ายภาพ ชาติพันธุ์วรรณนา และการแสวงหาความรู้ความจริงทางสังคมวัฒนธรรม โดยเฉพาะในบริบทของเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ บทความเน้นย้ำว่าภาพถ่ายมิใช่พยานที่เป็นกลางหากแต่เป็นสิ่งประกอบสร้างความเป็นจริงที่ไม่ได้ปราศจากความเป็นเชิงอัตวิสัยและอำนาจ ภาพถ่ายยังมีมิติทางผัสสารมณ์ เป็นวัตถุที่มีชีวิตซึ่งเชื่อมโยงกับความทรงจำ และการเยียวยาความโศกเศร้า ชาติพันธุ์วรรณนาภาพถ่ายไม่ใช่เพียงการศึกษาว่าภาพถ่ายกำลังแสดงความหมายอะไรแต่เป็นการเข้าถึงมิติเชิงประสบการณ์ที่ไม่อาจเห็นได้ด้วยตาเปล่า การใช้ภาพถ่ายในระหว่างการสนทนาและสัมภาษณ์ หรือการดึงข้อมูลด้วยภาพถ่ายอาจเป็นกลยุทธ์ที่ช่วยเข้าถึงมิติอันคลุมเครือดังกล่าว อย่างไรก็ตาม การมาเยือนของเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ ทำให้นักวิจัยอาจต้องปรับตัวให้เข้ากับสนามลูกผสมระหว่างพื้นที่ดิจิทัลและพื้นที่ทางกายภาพ และยังต้องเรียนรู้ที่จะใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือในการวิจัย บทความมีข้อเสนอว่านักวิจัยสามารถประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือในงานชาติพันธุ์วรรณนาภาพถ่ายเพื่อทดสอบอคติทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่ถูกผลิตซ้ำผ่านภาพถ่ายที่สังเคราะห์โดยปัญญาประดิษฐ์ โดยวิธีการนี้เรียกว่าชาติพันธุ์วรรณนาเชิงสังเคราะห์ อย่างไรก็ตาม นักวิจัยยังคงต้องรักษาการตีความอย่างลุ่มลึก รักษาหลักการสะท้อนย้อนคิด ไม่ละเลยบทบาทของบริบท และตระหนักถึงความรับผิดชอบเชิงจริยธรรมในระหว่างการทำงานภาคสนาม

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-31

รูปแบบการอ้างอิง

แสนมงคล ณ. (2025). ชาติพันธุ์วรรณนาภาพถ่ายในโลกที่เปลี่ยนผัน: วิธีวิทยาทัศนา ผัสสารมณ์ และปัญญาประดิษฐ์ . วารสารรูสมิแล, 46(3), 9–27. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rusamelae/article/view/291127

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ