วาทกรรมนโยบายด้านดิจิทัลในการหาเสียงเลือกตั้งช่วง พ.ศ. 2554-2566: บทวิเคราะห์พลวัต นัยความเหลื่อมล้ำและการผลักดันนโยบายสาธารณะ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วาทกรรม “ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล” (Digital Inequality) ในสังคมไทย โดยวิเคราะห์การใช้วาทกรรมดังกล่าวในเชิงกลยุทธ์ของพรรคการเมืองไทยเพื่อการหาเสียงเลือกตั้งและการผลักดันสู่นโยบายสาธารณะในช่วงปี พ.ศ. 2554–ปัจจุบัน บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอก สาขาการเมืองและยุทธศาสตร์ การพัฒนา ซึ่งการวิจัยครั้งนี้ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยอาศัยการวิเคราะห์เอกสารนโยบายพรรคการเมือง คำปราศรัย หาเสียง ข่าวสื่อมวลชน และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผ่านกรอบแนวคิดวาทกรรมวิพากษ์ (Critical Discourse Analysis) ของ Norman Fairclough เพื่อสำรวจการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและการสื่อความหมายทางการเมืองเกี่ยวกับสิทธิในการเข้าถึงเทคโนโลยี ผลการวิจัยชี้ว่า วาทกรรมความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลมีพลวัตตามบริบทการเมือง 3 ช่วงสำคัญ ได้แก่ (1) ยุคก่อนรัฐประหาร (2554–2556): พรรคการเมืองนำเสนอเทคโนโลยีเพื่อความเท่าเทียม เช่น โครงการ “แท็บเล็ตหนึ่งเครื่องต่อนักเรียนหนึ่งคน” โดยสื่อทำหน้าที่เป็นเวทีถกเถียงเชิงอุดมการณ์ (2) ยุครัฐประหารและรัฐบาล คสช. (2557–2562): วาทกรรมถูกใช้เชิงอุปถัมภ์ รัฐจัดสรรโครงสร้างพื้นฐาน เช่น “เน็ตประชารัฐ” ควบคู่กับการควบคุมสื่ออิสระ และ (3) ยุคหลังรัฐประหาร (2562–2566): วาทกรรมถูกปรับเป็นสิทธิพลเมือง พรรคใหม่ เช่น ก้าวไกล เสนอแนวคิด “อินเทอร์เน็ตคือสิทธิมนุษยชน” เพื่อต่อต้านการรวมศูนย์อำนาจ ดังนั้นงานวิจัยสะท้อนว่าสื่อมวลชนมีบทบาททั้งในฐานะผู้ผลิตซ้ำวาทกรรมของรัฐและเป็นพื้นที่ตั้งคำถามต่อความไม่เท่าเทียมด้านดิจิทัล แสดงให้เห็นว่าการสื่อสารทางการเมืองไม่ใช่เพียงการถ่ายทอดเนื้อหา แต่เป็นกระบวนการจัดระเบียบอำนาจผ่านภาษาและสัญลักษณ์ในสังคมดิจิทัล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. กองบรรณาธิการสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตัดสินการตีพิมพ์บทความในวารสาร
2. บทความทุกเรื่องจะได้รับการตรวจสอบทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ แต่ข้อความและเนื้อหาในบทความที่ตีพิมพ์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว มิใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของมหาวิทยาลัยศรีปทุม
3.การคัดลอกอ้างอิงต้องดำเนินการตามการปฏิบัติในหมู่นักวิชาการโดยทั่วไป และสอดคล้องกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
Bennett, W. L., and Pfetsch, B. (2018). Rethinking political communication in a time of disrupted public spheres. Journal of Communication, 68(2), 243–253.
Couldry, N., and Mejias, U. A. (2019). The costs of connection: How data is colonizing human life and appropriating it for capitalism. Stanford University Press.
De Vreese, C. H. (2019). Framing politics: Theory and practice. Routledge.
Ekström, M., and Firmstone, J. (2020). Mediated politics and citizenship in the digital age. Palgrave Macmillan.
Fairclough, N. (2015). Language and power (3rd ed.). Routledge.
Fuchs, C. (2022). Digital ethics and inequality. Emerald.
Häussler, T. (2019). The power of speech acts: Communication in digital democracy. Media, Culture and Society, 41(7), 939–956.
Helsper, E. J. (2023). The digital divide: The internet and social inequality in international perspective. Polity.
Hintz, A., Dencik, L., and Wahl-Jorgensen, K. (2019). Digital citizenship in a datafied society. Polity.
Lakoff, G. (2014). The all new don't think of an elephant! Chelsea Green Publishing.
Lim, M., and Kann, M. E. (2021). Digital activism in Southeast Asia: Internet, democracy and discontent. Journal of Contemporary Asia, 51(1), 69–89.
Marttila, T. (2022). Discourse, culture and organization: Inquiries into relational structures of power. Palgrave Macmillan.
McCargo, D., and Pathmanand, U. (2019). The Thaksinization of Thailand (Updated ed.). NIAS Press.
Milan, S., and Treré, E. (2019). Big data from the South(s): Beyond data universalism. Television and New Media, 20(4), 319–335.
Nguyen, A., and Reddy, P. (2022). Digital skills and inequality in Southeast Asia. Information, Communication and Society, 25(9), 1234–1250.
Reisigl, M., and Wodak, R. (2016). The discourse-historical approach (DHA). In R. Wodak and M. Meyer (Eds.), Methods of critical discourse studies (3rd ed., pp. 23–61). Sage.
Robinson, L., Schulz, J., Khilnani, A., Ono, H., Cotten, S. R., McClain, N., Levine, L., Chen, W., and Hale, T. M. (2020). Digital inequalities 2.0: Legacy and emerging dimensions of the digital divide. Information, Communication and Society, 23(5), 1–13.
United Nations Development Programme. (2023). Digital inclusion and sustainable development. UNDP. [Online]. Retrieved from: https://www.undp.org/publications
United Nations Human Rights Council. (2021). The right to privacy in the digital age. United Nations. [Online]. Retrieved from: https://digitallibrary.un.org/record/3952139
World Bank. (2022). Digital economy report: Southeast Asia. World Bank. [Online]. Retrieved from: https://documents.worldbank.org
