แนวทางการส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนดอยแม่สลอง จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนดอยแม่สลอง จังหวัดเชียงราย (2) วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรค โอกาส และปัจจัยความสำเร็จของการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ และ (3) วิเคราะห์แนวทางการส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนดอยแม่สลอง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 30 คน แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ผู้แทนภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคชุมชน และนักท่องเที่ยว ร่วมกับการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม และการศึกษาข้อมูลเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงประเด็น

          ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนดอยแม่สลองมีทุนทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง ได้แก่ ประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของอดีตทหารจีนคณะชาติ อัตลักษณ์อาหารจีนยูนนาน ความหลากหลายทางชาติพันธุ์ วิถีการปลูกชา และภูมิทัศน์วัฒนธรรมบนพื้นที่สูง ซึ่งมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่เน้นคุณค่าและประสบการณ์ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ยังเผชิญปัญหาโครงสร้างพื้นฐาน การจัดการท่องเที่ยวที่ขาดความเป็นระบบ ความเหลื่อมล้ำทางวัฒนธรรม และความเสี่ยงต่อการลดทอนความแท้จริงของวัฒนธรรมจากกระบวนการทำให้วัฒนธรรมกลายเป็นสินค้า แนวทางการพัฒนาที่ได้จากการวิเคราะห์เน้นการเสริมสร้างการท่องเที่ยวโดยชุมชน การบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ การบริหารจัดการพื้นที่ท่องเที่ยวบนพื้นที่สูงอย่างเหมาะสม การยกระดับมาตรฐานตามเกณฑ์สากล (GSTC-D) และการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน