ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

สุทธิชัย สุระนาถ; อิงครัต ดลเจิม; ตะวัน เดชภิรัตนมงคล

ผู้แต่ง

สุทธิชัย สุระนาถ นักศึกษาปริญญาโท หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อิงครัต ดลเจิม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ตะวัน เดชภิรัตนมงคล ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

หลักภาษีอากรที่ดี, ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง, กฎหมายผังเมือง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (2) ศึกษากฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของประเทศไทย สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ประเทศนิวซีแลนด์ และประเทศญี่ปุ่น (3) วิเคราะห์ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (4) เสนอแนะแนวทางการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามแนวทางและมาตรการที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเอกสารจากหนังสือ ตำรา บทความ วิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระ ที่เกี่ยวกับกฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของประเทศไทย สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ประเทศนิวซีแลนด์และประเทศญี่ปุ่น เพื่อเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหากฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของประเทศไทย ให้มีประสิทธิภาพต่อไป

ผลการวิจัยพบว่า (1) แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ได้แก่ ระบบภาษีอากรที่ดีและหลักภาษีที่ดี (2) กฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของประเทศไทย ปรากฏในพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 กฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ปรากฏในพระราชบัญญัติประเมินทรัพย์สินและพระราชบัญญัติภาษีทรัพย์สิน พ.ศ. 2545 และพระราชบัญญัติการประเมินค่าภาษี พ.ศ. 2541 กฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของประเทศนิวซีแลนด์ ปรากฏในพระราชบัญญัติท้องถิ่น (การจัดเก็บภาษีที่ดิน) พ.ศ. 2545 และกฎหมายเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของประเทศญี่ปุ่น ปรากฏในพระราชบัญญัติภาษีท้องถิ่น (3) ประเทศไทยมีปัญหา ขาดความสอดคล้องกับหลักการระบบภาษีอากรที่ดี แตกต่างจากสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และประเทศญี่ปุ่น จะมีการกำหนดอัตราภาษีตามศักยภาพของการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างเป็นธรรม ไม่สอดคล้องกับหลักการทำรายได้จากการยกเว้นมูลค่าฐานภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัยที่สูง และปัญหาขาดการบูรณาการกับกฎหมายอื่น แตกต่างจากสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ประเทศญี่ปุ่นและประเทศนิวซีแลนด์ที่นำกฎหมายผังเมืองมาบูรณาการเข้ากับระบบภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (4) ประเทศไทยควรคำนวณภาษีโดยพิจารณาศักยภาพของที่ดินและกำหนดอัตราภาษีที่เป็นธรรมตามการใช้ประโยชน์ที่แท้จริง โดยปรับปรุงกฎหมายให้สอดคล้องกับหลักภาษีที่ดีเพื่อลดช่องว่างในการหลีกเลี่ยงภาษีโดยการบูรณาการกับกฎหมายผังเมืองและปรับลดอัตรายกเว้นภาษีเพื่อให้การจัดเก็บภาษีมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของกฎหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสังคมและส่งเสริมการใช้ที่ดินอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

Adam, S. (1776). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. London: W. Strahan and T. Cadell.

Anon, M. (2021). Property Law: Basic Knowledge of Concepts, General Principles, and General Provisions (4th ed.). Vinyuchon Publishing House, Bangkok. (in Thai)

Department of Local Administration. (2019). Guidelines for the implementation of the Land and Building Tax Act B.E. 2562. Bangkok: Ministry of Interior. (in Thai)

Fiscal Policy Office. (2020). Property tax reform and fiscal decentralization in Thailand. Bangkok: Ministry of Finance. (in Thai)

Ministry of Finance. (2019). Land and Building Tax Act B.E. 2562 (2019). Bangkok: Government Gazette. (in Thai)

Nakorn Yimsiriwattana. (2005). Teaching Materials for Course EC 341 Government Finance Chapter 5 Taxation (TAX) (2nd ed.). Faculty of Economics, Ramkhamhaeng University, Bangkok. (in Thai)

Wikorn Rakpuangchon. (2017). Commentary on Property Law. Bangkok: Phim Dee Publishing. (in Thai)