วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของเพศกับกรรมในพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ ความสัมพันธ์ของเพศกับกรรมในพระพุทธศาสนา การศึกษาพบว่ามีปัจจัย 2 ประการที่เป็นเหตุผลร่วมกันส่งผลต่อความเป็นเพศหญิง หรือความเป็นเพศชาย รวมถึง ไม่ใช่หญิงและไม่ใช่ชาย และบุคคลสองเพศ โดยปัจจัยที่ 1 คือ กรรม หมายถึงการกระทำซึ่งมี 2 ประเภทที่ส่งผลต่อการได้เพศคือ กรรมดีหรือกุศลกรรม และกรรมชั่วหรืออกุศลกรรม การกระทำชั่วซึ่งส่งผลอย่างชัดเจนต่อการกำหนดการได้เพศในชาติหน้าคือการกระทำผิดศีลข้อ 3 อันเป็นการล่วงละเมิดนอกใจหรือการคบชู้ภรรยา หรือสามีของผู้อื่น หรือความมักมากในกาม และปัจจัยประการที่ 2 คือ การตั้งจิตอธิษฐาน หรือการตั้งความปรารถนา ซึ่งอาจเกิดจากความเบื่อหน่ายต่อเพศเดิมของตนหรือความพอใจในเพศเดิมของตนในชาติปัจจุบัน ความรู้สึกเบื่อหน่ายหรือพอใจนี้เองจะเป็นเหตุให้เกิดการตั้งความปรารถนาหรือตั้งจิตอธิษฐานที่จะได้เพศตามที่ตนต้องการในชาติหน้า ดังนั้น การจะได้เพศใด ๆ ก็ตาม การกระทำและการตั้งความปรารถนาในชาตินี้ย่อมจะส่งผลกับการได้เพศในชาติต่อ ๆ ไปในภายหน้า อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงที่สุดแล้ว ความเป็นเพศในพระพุทธศาสนาก็ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงความพ้นทุกข์ได้