รู้เท่าทันอาสวะ ด้วยจิตธรรม

Main Article Content

วิริยะ รักษ์ศรี

บทคัดย่อ

การนำจิตธรรม อันได้แก่ สติ และปัญญา มาใช้ให้รู้เท่าทันและสกัดกั้นความทุกข์ที่เกิดจากอาสวะหรือ ความเคยชินแห่งทุกข์ของคนเรา จากไม่รู้ตัว ให้รู้ตัวว่ากิเลสที่เกิดขึ้นนั้นเกิดจากการสะสมของอาสวะเพราะไม่ได้มีการนำจิตธรรมมาใช้ก่อนหน้านี้ และให้นำความรู้เรื่องการละอาสวะ มาคิดทบทวนความทุกข์ที่เกิดในขณะนั้นให้ความทุกข์เบาลง ซึ่งการละอาสวะนั้นมี ๖ วิธี ได้แก่ อาสวะที่ต้องละด้วยการสังวร อาสวะที่ต้องละด้วยการใช้สอย อาสวะที่ต้องละด้วยการอดกลั้น อาสวะที่ต้องละด้วยการเว้น อาสวะที่ต้องละด้วยการบรรเทา และอาสวะที่ต้องละด้วยการเจริญ จากนั้นก็ใช้ขันติธรรมในการอดทนเพื่อละอาสวะนี้ หรือฝืนกับความเคยชินที่สะสมมานาน และฝึกอย่างสม่ำเสมอเมื่อเจอความทุกข์นั้น ๆ จนความเคยชินที่จะทุกข์นั้นลดลง และเปลี่ยนเป็นความเคยชินที่จะไม่ทุกข์แทน แต่ต้องมีสติ เป็นตัวเริ่มต้น และมีขันติหรือความอดกลั้นไว้ปฏิบัติ และฝืนกับอาสวะที่สะสมมา เมื่ออาสวะไม่ได้เกิดการสะสมเพิ่ม ก็จะลดน้อยลง และเมื่อลดน้อยลง ก็จะทำให้กิเลสที่ได้รับในขณะนั้น ๆ น้อยลง และเกิดความทุกข์น้อยลง ตามลำดับ เป็นวงจรต่อไป


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รักษ์ศรี ว. . (2023). รู้เท่าทันอาสวะ ด้วยจิตธรรม . วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(1), 40–54. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/263395
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง :

หนังสือ :

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วารสาร :

ยิ่งลักษณ์ วุฒิกุล สุรัมภา รอดมณี และปรียพร วิศาลบูรณ์. (2561) การเสพติด Facebook และผลกระทบต่อสุขภาพจิตในวัยรุ่น. วารสารพยาบาลตำรวจ. 10(2); 452-460.

สื่ออิเล็กทรอนิกส์ :

พุทธทาสภิกขุ. [ออนไลน์]. ขบวนการของกิเลส. แหล่งสืบค้นจาก https://www.facebook.com/ AjahnBuddhadasa. (สืบค้นเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2565)

พุทธทาสภิกขุ. [ออนไลน์]. สติ ปัญญา สัมปชัญญะ ต่างกันอย่างไร?. แหล่งสืบค้นจาก https://www.bia.or.th/htl_th/index.php. (สืบค้นเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2565)

Tichyand Sherman. [ออนไลน์]. ทฤษฎีกบต้ม. แหล่งสืบค้นจาก https://www.novabizz.com/ NovaAce/Behavior. (สืบค้นเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2565)