พระพุทธศาสนากับวิทยาการสมัยใหม่ในด้านการเผยแผ่สื่อธรรมะ

Main Article Content

พระครูปลัดศิรพงศ ปรกกโม
ฆริศา ไซอ่ำเอี่ยม

บทคัดย่อ

วิทยาการสมัยใหม่จากเทคโนโลยีและสื่อออนไลน์เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของผู้คน พระสงฆ์จึงต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ด้วยการเผยแผ่พระธรรมผ่านสื่อดิจิทัล เช่น การจัดสอนธรรมะผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เช่น Facebook, YouTube, TikTok และ Podcast เพื่อให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย พระสงฆ์จึงต้องปรับตัวและพัฒนาทักษะในด้านการใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสม เพื่อรักษาคุณค่าและความแท้จริงของพระพุทธศาสนาในภาพรวม การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัลไม่เพียงแต่ช่วยให้ศาสนาสามารถปรับตัวให้ทันกับยุคสมัย แต่ยังช่วยสร้างโอกาสให้ประชาชนสามารถเข้าถึงคำสอนที่เป็นประโยชน์ได้อย่างกว้างขวางรวดเร็ว และสอดคล้องกับวิถีชีวิตในยุคปัจจุบัน โดยที่ยังคงรักษาเจตนารมณ์หลักของพระพุทธศาสนาในการสร้างสังคมที่มีความสงบสุขและพัฒนาไปสู่ความยั่งยืนทางจิตใจ ด้วยแนวคิดพระพุทธศาสนากับวิทยาการสมัยใหม่ในด้านการเผยแผ่สื่อธรรมะที่ว่า รักษาความถูกต้องของหลักธรรม ป้องกันการบิดเบือนหรือข้อมูลเท็จ พัฒนาทักษะดิจิทัลของพระสงฆ์และบุคลากรทางศาสนา เข้าถึงผู้คนได้กว้างขวางและรวดเร็ว สร้างรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลายและน่าสนใจ และ ลดข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปรกฺกโม พ., & ไซอ่ำเอี่ยม ฆ. (2026). พระพุทธศาสนากับวิทยาการสมัยใหม่ในด้านการเผยแผ่สื่อธรรมะ. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(2), 15–29. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JBIR/article/view/289796
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

Book :

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (2539). Thai Tripitaka Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House.

Phra Dhammapitaka (P.A. Payutto). (1997). IT Under the Culture of Wisdom. 7th edition. Bangkok: Dhammasapha. (in Thai)

Phra Maha Somjin Sammapanyo. (2004). A Critique of Buddhist Concepts for the Postmodern World. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (in Thai)

Viroj Sowanna. (2002). A Guide to Limitless Success. Bangkok: Lokthip Magazine Office.

Wanchai Meechart. (2011). Organizational Management. 4th ed. Bangkok: Chulalongkorn University Press. (in Thai)

Thesis :

Phra Khru Sangkharak Phithaya Yanatharo (Piyawarakul). (2018). A Study of Buddhist Propagation in the Digital Age. [Master's Thesis in Buddhist Studies] [in Thai]. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Phra Khru Suvithan P hatthanabandit. (2012). A Model for Building a Proactive Buddhist Propagation Network at Mahachulalongkornrajavidyalaya University. [Master's Thesis in Buddhist Studies] [in Thai]. Graduate School Mahachulalongkorn-rajavidyalaya University.

Journal article :

Orawan Wongkaewphothong. (2010). Social media as a tool to enhance business potential. Journal of Business Administration. 30(4); 63-69. (in Thai)

Phra Paisal Visalo. (2011). Technology from a Buddhist Perspective. Article, CHIP Magazine. 10 (3); 156. (in Thai)

Electronics:

Watcharavit Keeratidusitrotchan. (2026). The Propagation of Buddhism in the Era of Digital Technology Change. (Online). Accessed April 1, 2026. Source of information www. harvardasia.co.th.

Pojanat Suphankul. The Dissemination of Buddhism and Information Technology. (Online). Accessed March 1, 2026. Source of information www. phd.mbu.ac.th.

Electronic media :

Sureewan. Technology and Information. [Online]. Accessed March 1, 2026. Source of information: www. sureewan147. blogspot.com.

หนังสือ :

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺ โต). (2540). ไอที ภายใต้วัฒนธรรมแห่งปัญญา. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระมหาสมจินต์ สมฺมาปญฺโญ. (2547). วิพากษ์แนวคิดพระพุทธศาสนาสำหรับโลกหลังยุคใหม่. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วันชัย มีชาติ. (2554). การบริหารองค์การ. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิโรจน์ โสวัณณะ. (2545). คู่มือสู่ความสำเร็จอันไร้ขอบเขต. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานนิตยสารโลกทิพย์.

วิทยานิพนธ์ :

พระครูสังฆรักษ์พิทยา ญาณธโร (ปิยวรากุล). (2561). ศึกษาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสุวิธานพัฒนบัณฑิต. (2555). รูปแบบการสร้างเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต) สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระปลัดกำพล ปญฺญาวุฑฺโฒ. (2562). ศึกษาวิเคราะห์กรรมของพระเทวทัตที่ปรากฏในพระพุทธศาสนาเถรวาท. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต) สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

บทความ:

พระไพศาล วิสาโล. (2554). เทคโนโลยีในทัศนะของพุทธศาสนา. บทความนิตยสาร CHIP. 10(3); 156.

อรวรรณ วงศ์แก้วโพธิ์ทอง. (2553). Social media เครื่องมือเพิ่มศักยภาพทางธุรกิจ. วารสารนักบริหารมหาวิทยาลัยกรุงเทพ. 30(4); 63-69.

ประเภทสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ดร.วัชรวิชญ์ กีรติดุสิตโรจน. การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล. [ออนไลน์]. วันที่สืบค้น 1 เมษายน 2569. แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล www. harvardasia.co.th.

พจนารถ สุพรรณกุล. การเผยแผ่พระพุทธศาสนากับเทคโนโลยีสารสนเทศ. [ออนไลน์]. วันที่สืบค้น 1 มีนาคม 2569 แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล www.phd.mbu.ac.th/index.php .

สุรีวรรณ. เทคโนโลยีและสารสนเทศ, [ออนไลน์]. วันที่สืบค้น 1 มีนาคม 2569 แหล่งที่เข้าถึงข้อมูล: www. sureewan147.blogspot.com.