การบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการออกแบบลวดลายผ้าทอมือ ผสานอัตลักษณ์ท้องถิ่น กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลวดลายผ้าทอมือเอกลักษณ์ชุมชน และออกแบบลวดลายผ้าทอมือผสานอัตลักษณ์ท้องถิ่นด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ และ 2) ประเมินระดับความพึงพอใจของผู้บริโภค ด้วยการวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสังเกต การสัมภาษณ์ และการระดมความคิดเห็นร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านการทอผ้าจากวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน จำนวน 12 คน เพื่อนำข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นมาวิเคราะห์และจัดทำชุดคำสั่ง (Prompt) สำหรับสร้างลวดลายด้วยเทคโนโลยี Stable Diffusion และใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้บริโภคจำนวน 385 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ของกลุ่ม คือ ลายบ่อสวก ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากลายปั้นแปะปากไหโบราณ การวิเคราะห์องค์ประกอบลวดลายร่วมกับข้อมูลบริบทชุมชนช่วยให้สามารถพัฒนาลวดลายต้นแบบจำนวน 9 ลวดลาย โดยสะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่นและมีความร่วมสมัย ผู้เชี่ยวชาญด้านการทอผ้าประเมินความเป็นไปได้ของลวดลายทั้ง 9 ลวดลาย โดยใช้การพิจารณาร่วมกันและคัดออกทีละลวดลาย จนได้ฉันทามติ (Consensus) คัดเลือกลวดลายที่ 3, 7 และ 8 ว่าเหมาะสมต่อการนำไปทอจริงมากที่สุด ทั้งในด้านความงามเชิงหัตถศิลป์ ความสอดคล้องกับเทคนิคการผลิต และความเป็นไปได้เชิงปฏิบัติ โดยมีมติเลือก “ลวดลายที่ 8” เพื่อใช้พัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์ ในส่วนของผู้บริโภคมีความพึงพอใจต่อลวดลายที่ออกแบบด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.47)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Abdel Halim, M. S., Ibrahim, G. E. and Abdel Tawab, F. M. (2024). Utilizing artificial intelligence technical to develop some textile craft industries. International Design Journal, 14(5), 43-63.
Cochran, W.G. (1953). Sampling techniques. New York: John Wiley & Sons, Inc.
Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization). (2023). Explore Ban Sao Luang and admire exquisite craftsmanship – Bo Suak woven textiles @Nan. Retrieved March 5, 2023, from https://www.dasta.or.th/th/article/2698 (In Thai).
GFT Expo. (n.d.). Revitalize the textile industry with AI and automation. Retrieved December 7, 2025, from https://www.gftexpo.com/th-th/blog/Revitalize-Textile-Industry-with-AI-and-Automation-.html
Karagoz, H. F., Baykal, G., Eksi, I. A. and Unal, G. (2023). Textile pattern generation using diffusion models. International Textile and Fashion Congress (ITFC 2023), Istanbul, Turkey.
Masu-sai, N., Sumangkaset, A., Singthongchai, J., Pimpisan, S., Niamsa, P., Panyathip, T., et al. (2018). Designing hand-woven fabric patterns for creating contemporary fashion from local wisdom: The community enterprise group of Kut Wa subdistrict using computer programs. Kalasin: Kalasin University. (In Thai).
Pisanbuth S. (2008). Business Research. Bangkok: Withayapat. (In Thai).
Rattanaphan, R. (2019). Fabric pattern design to further creative products of local culture in Phetchabun province. Research and Development Journal Suan Sunandha Rajabhat University, 11(1), 32-38. (In Thai).
Rombach, R., Blattmann, A., Lorenz, D., Esser, P. and Ommer, B. (2022). High-resolution image synthesis with latent diffusion models. Proceedings of the 2022 IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition, 10684-10695.
Rujichai, S., Duongjun, W., Sriwattananusart, K., Sawang, K., Meechai, R. and Sanpang, W. (2025). Designing and developing commercial fine art handicraft products with local identity to raise the economic potential of Udon Thani province. Western University Research Journal of Humanities and Social Science, 11(1), 205-220. (In Thai).
Youngsuwan, T. (2015). Thai Lue’s textile development guidelines, Ban Mae Sap, Samoeng district, Chiang Mai province. Independent study, M.Ed., Chiang Mai University, Chiang Mai. (In Thai).
