รูปแบบการสร้างคุณค่าสาธารณะของชุมชนเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดใน พื้นที่เปราะบาง: กรณีศึกษาชุมชนริมคลองลาดพร้าว 80
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและถอดบทเรียนเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของยาเสพติดและความเปราะบางทางสังคมในชุมชนริมคลองลาดพร้าว 80 กรุงเทพมหานคร รวมถึงการวิเคราะห์ศักยภาพและความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชนในการสร้างคุณค่าสาธารณะ และพัฒนาโมเดลการป้องกันยาเสพติดที่สามารถขยายผลสู่ชุมชนเมือง การดำเนินการวิจัยอยู่ภายใต้กิจกรรมของศูนย์กลางองค์ความรู้สากลด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในประเทศไทย (PSDP-Hub) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 คน และการประเมินผลจากผู้เข้าร่วมกิจกรรมและแบบสอบถามจำนวน 312 คน
ผลการวิจัยพบว่า ปัญหายาเสพติดในพื้นที่มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับความยากจน ความไม่มั่นคงทางอาชีพ ความเปราะบางของครอบครัว และสภาพแวดล้อมชุมชนเมืองที่เสื่อมโทรม ซึ่งสะท้อนถึงปัจจัยเชิงโครงสร้างที่เอื้อต่อการแพร่กระจายของยาเสพติด การดำเนินกิจกรรมเชิงปฏิบัติการที่บูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ และชุมชน ผ่านมาตรการป้องกันเชิงรุก อาทิ การตรวจคัดกรองผู้เสพ การพัฒนาอาชีพ การปรับปรุงสภาพแวดล้อม และการสร้างพื้นที่ปลอดภัย ช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจ การมีส่วนร่วม และลดแรงจูงใจในการเข้าสู่วงจรยาเสพติด ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมกิจกรรมอยู่ในระดับสูงมาก ( = 4.64, S.D. = 0.51) สะท้อนว่ากิจกรรมสามารถตอบสนองต่อความต้องการและสอดคล้องกับบริบทของชุมชนได้อย่างเหมาะสม นอกจากนี้ การวิจัยได้พัฒนาโมเดลต้นแบบ “Shared Value Model for Community Well-being & Drug Prevention” ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ การเสริมพลังชุมชน การสร้างอาชีพใหม่ การสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม ระบบฟื้นฟูและคืนโอกาส และการสนับสนุนจากเครือข่ายพหุภาคี โดยโมเดลดังกล่าวมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้และขยายผลในบริบทชุมชนเมืองอื่นของกรุงเทพมหานครได้อย่างเป็นรูปธรรม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Ansell, C. and Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543-571.
Bryson, J. M., Crosby, B. C. and Bloomberg, L. (2014). Public value governance: Moving beyond traditional public administration and the New Public Management. Public Administration Review, 74(4), 445-456.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94, S95-S120.
Elkington, J. (1997). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century business. Oxford: Capstone Publishing.
Moore, M. H. (1995). Creating public value: Strategic management in government. Massachusetts: Harvard University Press.
OECD. (2020). Delivering public value: Managing for results in public governance. Paris: OECD Publishing.
Office of the Narcotics Control Board. (2024). Thailand drug situation report 2024. Bangkok: Office of the Narcotics Control Board.
Porter, M. E. and Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1-2), 62-77.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster.
Sampson, R. J., Raudenbush, S. W. and Earls, F. (1997). Neighborhoods and violent crime: A multilevel study of collective efficacy. Science, 277(5328), 918-924.
Thai PBS. (2024). Psychiatric patients from drug use exceed 500,000 people. Retrieved November 11, 2025, from https://www.thaipbs.or.th/ (In Thai).
United Nations Development Programme (UNDP). (1999). Human development report 1999: Globalization with a human face. New York: Oxford University Press.
United Nations Human Settlements Programme (UN-Habitat). (2020). World cities report 2020: The value of sustainable urbanization. Nairobi: United Nations Human Settlements Programme (UN-Habitat).
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). (2023). World drug report 2023. Vienna: United Nations Office on Drugs and Crime.
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). (2025). Synthetic drugs in East and Southeast Asia: Latest developments and challenges 2025. Vienna: United Nations Office on Drugs and Crime.
World Health Organization. (2018). Global status report on alcohol and health. Geneva: World Health Organization.
