การประเมินองค์ประกอบของภูมิทัศน์เมืองที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกปลอดภัยของผู้หญิง ในการใช้พื้นที่สาธารณะในเมืองเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การใช้พื้นที่สาธารณะอย่างปลอดภัยเป็นปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตและสิทธิในการเข้าถึงเมืองของผู้หญิง อย่างไรก็ตามลักษณะทางกายภาพของภูมิทัศน์เมืองมีความเกี่ยวข้องกับความรู้สึกปลอดภัยในการใช้พื้นที่สาธารณะ บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ประเมินระดับการรับรู้ความปลอดภัยของผู้หญิงในการใช้พื้นที่สาธารณะในเมืองเชียงใหม่ และ (2) ศึกษาองค์ประกอบของภูมิทัศน์เมืองที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกปลอดภัยของผู้หญิงในการใช้พื้นที่สาธารณะในเมืองเชียงใหม่ การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่างผู้หญิงที่ใช้พื้นที่สาธารณะในเขตเมืองเชียงใหม่ จำนวน 120 คน โดยใช้การเลือกตัวอย่างแบบสะดวก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามเกี่ยวกับการรับรู้ความปลอดภัยตามองค์ประกอบภูมิทัศน์เมือง ได้แก่ แสงสว่าง การมองเห็นพื้นที่ ความชัดเจนของเส้นทาง การดูแลรักษาพื้นที่ และการมีผู้คนใช้งานพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ผู้หญิงมีระดับการรับรู้ความปลอดภัยในการใช้พื้นที่สาธารณะในเมืองเชียงใหม่โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (µ = 3.55, S.D. = 0.81) โดยองค์ประกอบภูมิทัศน์เมืองที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ได้แก่ แสงสว่างในพื้นที่สาธารณะ การมองเห็นพื้นที่โดยรอบได้อย่างชัดเจน และการมีผู้คนใช้งานพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ขณะที่พื้นที่ที่มีแสงสว่างไม่เพียงพอ มีจุดอับสายตา หรือขาดการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม มีแนวโน้มทำให้ผู้หญิงหลีกเลี่ยงการใช้พื้นที่ดังกล่าว ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการออกแบบและจัดการภูมิทัศน์เมืองที่คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้หญิง โดยเฉพาะการพัฒนาระบบแสงสว่าง การออกแบบพื้นที่ให้สามารถมองเห็นได้ชัดเจน และการส่งเสริมกิจกรรมที่เพิ่มการใช้งานพื้นที่สาธารณะอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการวางแผนและพัฒนาเมืองให้มีความปลอดภัยและเป็นมิตรต่อผู้หญิงมากยิ่งขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Chen, S., Lin, S., Yao, Y. and Zhou, X. (2024). Urban public space safety perception and the influence of the built environment from a female perspective: Combining street view data and deep learning. Land, 13(12), 2108.
Dubey, S., Bailey, A. and Lee, J. B. (2025). Women’s perceived safety in public places and public transport: A narrative review of contributing factors and measurement methods. Cities, 156, 105534.
Hengsuwan, P. (2019). Research And Women’s Knowledge Space (Missing). Udon Thani Rajabhat University Journal Of Humanities And Social Science, 8(2), 23-43. (In Thai).
Jauregui, C., Trinidad, A. and Vozmediano, L. (2024). Women's safety perception before and after the reconstruction of an urban area: A mixed method research. OSF Preprints.
Jeranutkan, J. (2022). The Construction of 21st Century’s Women Spaces and Representation Together With Decoding the Meaning of Thai Women via Hollywood Films. Journal of Communication Arts, 26(1), 140-154. (In Thai).
Khunrak, M. M., Madadam, A. and Marnraden, A. (2021). Living Space: The Impact of Family Alcoholism on Life Quality of the Muslim Women in Satun Province. Journal of Islamic Studies, Prince of Songkla University, 12(2), 42–63. (In Thai).
Kitsuntorn, T. and Eiamrerai, T. (2023). Power and Factors Affecting the Existence of Lanna Women in Ritual Media Space to Worship Ancestral Spirits (Phi Pu Ya). Journal of MCU Peace Studies, 11(2), 569–583. (In Thai).
Srimanta, T. (2014). Identity Asean and Gender: Competing for Expression Spaces of Women in Thailand. Journal of Research for Social and Community Development, Rajabhat Maha Sarakham University, l(1), 47-57. (In Thai).
Wiriyaenawat, P. (2025). Representing Women from Regional Areas in Metropolitan and Local Cities: A Case Study of It’s Boring Here, Pick Me Up by Mariko Yamauchi. Journal of Liberal Arts, 25(3), 158-189. (In Thai).
Yawsangrat, P. (2010). Women’s participation in the public sphere through SMS in television news talk. Journal of Communication Arts, 28(1), 65-76. (In Thai).
Zuleta, D., Idrovo, R., Vega, E. and Pinto, J. (2025). Gender-sensitive architecture: Spatial strategies for enhancing safety and well-being of women and girls in Latin American cities. Revista de Investigaciones en Energía, Medio Ambiente y Tecnología (RIEMAT), 10(2), 1-15.
