คัมภีร์กัจจายนะ: การแปล และการวิเคราะห์
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์คัมภีร์กัจจายนะในด้านประวัติผู้เรียบเรียง โครงสร้างเนื้อหา หลักไวยากรณ์ และความสัมพันธ์กับคัมภีร์อื่น ๆ 2) เพื่อแปลคัมภีร์กัจจายนะจากภาษาบาลีอักษรไทยเป็นภาษาไทย และ 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าของคัมภีร์ กัจจายนะที่มีต่อหลักไวยากรณ์และคำสอนทางพระพุทธศาสนา เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ แบบวิจัยเอกสารนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูลเขียนบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า การวิเคราะห์คุณค่าของคัมภีร์กัจจายนะที่มีต่อหลักไวยากรณ์และคำสอนทางพระพุทธศาสนา คือ ความสัมพันธ์ของคัมภีร์กัจจายนะกับคัมภีร์เนตติปกรณ์ ได้แก่ คัมภีร์กัจจายนะ เป็นคัมภีร์ไวยากรณ์ภาษาบาลี แสดงเกี่ยวกับหลักไวยากรณ์ทางภาษาบาลี ส่วนคัมภีร์เนตติปกรณ์ เป็นคัมภีร์ที่เป็นแนวทางในการอธิบายพระพุทธพจน์ทั้งด้านพยัญชนะและด้านอรรถ ให้เข้าใจชัดถึงเนื้อหาความอริยสัจ 4 ที่ประกอบอยู่ในพระพุทธพจน์ ส่วนคุณค่าของคัมภีร์กัจจายนะที่มีต่อหลักไวยากรณ์เช่น สัญญาสูตร คือ สูตรตั้งชื่อทางไวยากรณ์เพื่อให้สะดวกต่อการเรียกชื่อ ได้แก่ตั้งชื่ออักษรด้วยสูตรว่า อกฺขราปาทโย เอกจตฺตาลีสํ เสียงทั้งหลายมี อ เป็นเบื้องต้น 41 เสียง ชื่อว่า อักษรที่กล่าวไว้ในสูตรก่อนเป็นต้น คำอธิบายสูตร 6 ประเภทในคัมภีร์กัจจายนะที่มีต่อหลักไวยากรณ์เช่น วิธิสูตร คือ สูตรประกอบรูปศัพท์ด้วยการลบและแปลงอักษรเป็นต้นเพื่อย่อคำให้กระชับสละสลวยเช่น โลปวิธิ การลบ คือ การไม่ปรากฏแก่ผู้พูดและผู้ฟัง คือ การไม่ออกเสียงนั้นเอง หมายความว่า เมื่อลบสระหน้าไปแล้วสระที่ถูกลบไปนั้นย่อมไม่ปรากฏ และออกเสียงไม่ได้ และวิเคราะห์คุณค่าของคัมภีร์กัจจายนะกับการศึกษาพระพุทธศาสนาเช่น คัมภีร์กัจจายนะเป็นอุปการะมากในการศึกษาพระพุทธพจน์เช่น สูตรที่ 1 อตฺโถ อกฺขรสญฺญาโต แปลว่า เนื้อความย่อมหมายรู้ได้ด้วยอักษร อักษรเป็นเหตุให้รู้เนื้อความของพระพุทธพจน์อย่างชัดเจน ถ้าอักษรผิดเพี้ยนก็ทำให้เนื้อความผิดเพี้ยนด้วย เมื่อเข้าใจเนื้อความผิด ก็ไม่อาจที่จะปฏิบัติตามเพื่อความพ้นจากทุกข์ได้ คัมภีร์กัจจายนะทำให้ผู้ที่ศึกษาสามารถเข้าใจชื่อที่ใช้ทางไวยากรณ์บาลีอย่างถูกต้อง สามารถเข้าใจวิธีตัดบทของบทสนธิในภาษาบาลีได้อย่างถูกต้องชัดเจนตามหลักภาษา
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม. 2506.
__________ . พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 2535.
__________ . อรรถกถาภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาอฏฺกถา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬา ลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์วิญญาณ. 2532-2534.
กจฺจายนเวยฺยากรณ (ภาษาบาลี)
สทฺทนีติ.สุตฺตมาลา.
พระคันธสาราภิวงศ์ (แปลและอธิบาย). สุโพธาลังการมัญชรี. กรุงเทพมหานคร : หจก.ไทยรายวัน
การพิมพ์. 2546.
พระมหาธีระยุทธ เขมธมฺโม (ปราชญ์นิวัฒน์). ประวัติคัมภีร์พระไตรปิฎก. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์ บริษัท สหธรรมิก จำกัด.2558.
พระวิชิตาวีเถระ รจนา. พระมหานิมิต ธมฺมสาโร ป.ธ. 9 และคณะปริวรรต. กัจจายนวัณณนา.
กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ่นส่วนจำกัด ไทยรายวันการพิมพ์. 2531.
สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สมศักดิ์ อุปสมหาเถระ). พระคัมภีร์กัจจายนมูล. กรุงเทพมหานคร:
บริษัท อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชซิง จำกัด (มหาชน). 2563.
สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สมศักดิ์ อุปสโม ป.ธ.9). ประวัติคัมภีร์พระไตรปิฎก. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์ บริษัท สหธรรมิก จำกัด.2558.
สมิทธิพล เนตรนิมิตร. ผศ. ดร.. บาลีศึกษาในอรรถกถาธรรมบท. กรุงเทพมหานคร: บริษัท เอมี่เอ็น
เตอร์ไพรส์ จำกัด. 2556.