การเสริมสร้างคุณสมบัติของกุลสตรีในสังคมไทย ตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับคุณสมบัติของกุลสตรีในสังคมไทย 2) เพื่อศึกษาการเสริมสร้างคุณสมบัติของกุลสตรีตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการเสริมสร้างคุณสมบัติของกุลสตรีไทยตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีวิจัยเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 24 ราย ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านพระพุทธศาสนา พระสอนศีลธรรม ครูสอนวิชาศีลธรรม ผู้ปกครอง และเด็กและเยาวชนหญิง

ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดเกี่ยวกับคุณสมบัติของกุลสตรีในสังคมไทย มีรากฐานจากค่านิยมของสังคมไทยและพระพุทธศาสนา ซึ่งมุ่งเน้นให้หญิงไทยเป็นผู้มีศีลธรรม เรียบร้อย อ่อนโยน รับผิดชอบ และรู้จักบทบาทของตนในฐานะภรรยา มารดา และสมาชิกในชุมชน 2) การเสริมสร้างคุณสมบัติของกุลสตรีตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม โดยหลักเบญจศีลมีบทบาทในการป้องกันพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ขณะที่เบญจธรรมมีบทบาทในการส่งเสริมคุณธรรมเชิงบวก เช่น ความเมตตา ความสัตย์ และสติ ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาเยาวสตรีให้มีจริยธรรมและวินัยในตน และ 3) แนวทางการเสริมสร้างคุณสมบัติของกุลสตรีไทยตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม ซึ่งแนวทางการเสริมสร้างคุณลักษณะของกุลสตรีไทยอย่างยั่งยืนควรอยู่บนความร่วมมือของ 3 สถาบันหลัก คือ บ้าน วัด และโรงเรียน โดยบูรณาการหลักธรรมในกิจกรรมการเรียนรู้ การอบรม และการประพฤติปฏิบัติในชีวิตประจำวัน องค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัย คือแนวทางในการเสริมสร้างกุลสตรีในสังคมไทยตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม ประกอบด้วยกระบวนการ 3 ขั้นตอนคือ 1) หลักการเสริมสร้างกุลสตรีในสังคมไทย 2) วิธีการโดยใช้หลักเบญจศีล-เบญจธรรม และ 3) แนวทางโดยความร่วมมือของสถาบัน “บวร” คือบ้าน วัด โรงเรียน ให้ความเอาใจใส่ สอดส่องดูแล อบรมบ่มนิสัยเด็กให้มีความรู้คู่คุณธรรม