Happiness ความสุขในการทำงานเป็นทีมตามแนวพุทธจิตวิทยา : การบูรณาการอิทธิบาท 4 กับความฉลาดทางอารมณ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดการปล่อยวางตัวตนตามหลักพุทธจิตวิทยา 2) เพื่อศึกษาอิทธิบาท 4 กับความฉลาดทางอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานเป็นทีม และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางสร้างความสุขในการทำงานเป็นทีมในบริบทองค์กรไทย โดยใช้วิธีการศึกษาแบบการวิเคราะห์และสังเคราะห์เชิงแนวคิดจากเอกสารทางพระพุทธศาสนา งานเขียนด้านพุทธจิตวิทยา ตำราและงานวิจัยด้านจิตวิทยาองค์การร่วมสมัย โดยเฉพาะแนวคิดความฉลาดทางอารมณ์ของ Goleman รวมทั้งงานวิจัยเชิงประจักษ์ที่เกี่ยวข้องทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ
ผลการศึกษาพบว่า บทความนี้ตั้งอยู่บนฐานคิดว่าความทุกข์ในการทำงานเป็นทีมส่วนใหญ่มิได้เกิดจากเนื้องานล้วน ๆ แต่เกิดจากการยึดมั่นในอัตตาตัวตน การบูรณาการอิทธิบาท 4 อันเป็นหลักธรรมแห่งความสำเร็จ เข้ากับความฉลาดทางอารมณ์อันเป็นทักษะจิตวิทยาร่วมสมัย จะช่วยสร้างเงื่อนไขให้ทีมค่อย ๆ ปล่อยวางอัตตาและพบความสุขในการทำงานร่วมกัน ผลการศึกษา พบว่า เมื่อฉันทะบูรณาการกับแรงจูงใจภายในและความเข้าอกเข้าใจ ทีมจะมุ่งภารกิจร่วมโดยไม่แย่งความดีความชอบ เมื่อวิริยะผสานกับการจัดการตนเอง ทีมจะเพียรร่วมกันอย่างสมดุลโดยไม่แข่งขันจนหมดแรง เมื่อจิตตะเสริมด้วยการตระหนักรู้ตนเอง ทีมจะทำงานอย่างมีสติและรู้เท่าทันอีโก้ที่แทรกแซง และเมื่อวิมังสาหนุนด้วยทักษะทางสังคม ทีมจะเรียนรู้ร่วมกันอย่างเปิดเผยโดยไม่ปกป้องตัวตน
กล่าวโดยสรุป การบูรณาการอิทธิบาท 4 กับความฉลาดทางอารมณ์เป็นแนวทางที่ช่วยอธิบายและส่งเสริมความสุขในการทำงานเป็นทีมตามแนวพุทธจิตวิทยาได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในมิติของการพัฒนาจิตใจ การพัฒนาทักษะทางอารมณ์ และการสร้างบรรยากาศการทำงานที่เกื้อกูลต่อกันในองค์กรไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรกนก วงศ์กัลยา. “ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการทำงานเป็นทีมของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสงคราม.” วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2566.
กรุงเทพธุรกิจ. “วัยทำงานป่วยจิต ระดับความเครียดพุ่ง.” 13 พฤศจิกายน 2567. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiznews.com/health/well-being/1148273
กรมสุขภาพจิต. “คนวัยทำงานในกทม. 45% ถูกความเครียดขโมยความสุข.” 2561. สืบค้นจาก https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=28253
“หลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน.” วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์ 6, 5 (2566): 242–253.
มงคลธง สมงคล และพงษ์เทพ ล้อประเสริฐ. “อิทธิบาท 4: การบริหารงานอาชีวศึกษาสู่สากล.” วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ 10, 1 (2567): 235–248.
พิมพ์ลภัส จิตต์ธรรม. “อิทธิบาท 4 ในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่ความสำเร็จขององค์การ.” วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ 3, 2 (2568).
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 45, กรุงเทพฯ: สหธรรมิก, 2559.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสหนึ่ง ปี 2567. 2567. อ้างใน ประชาชาติธุรกิจ, 28 พฤษภาคม 2567.
อุบลรัตน์ ม. “หลักอิทธิบาท 4: เพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานให้มีความสุข.” วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์ 5, 2 (2565): A150–A161.
Côté, S., and C. T. H. Miners. “Emotional Intelligence, Cognitive Intelligence, and Job Performance.” Administrative Science Quarterly 51, 1 (2006): 1–28.
Dambrun, M., and M. Ricard. “Self-Centeredness and Selflessness.” Review of General Psychology 15, 2 (2011): 138–157.
Edmondson, A. C. “Psychological Safety and Learning Behavior in Work Teams.” Administrative Science Quarterly 44, 2 (1999): 350–383.
Goleman, Daniel. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. New York: Bantam Books, 1995.
Goleman, Daniel. Working with Emotional Intelligence. New York: Bantam Books, 1998.
Kabat-Zinn, Jon. Full Catastrophe Living. New York: Dell Publishing, 1990.
Miao, C., R. H. Humphrey, and S. Qian. “A Meta-Analysis of Emotional Intelligence and Work Attitudes.” Journal of Occupational and Organizational Psychology 90, 2 (2017): 177–202.
Mindeguia, R., et al. “Team Emotional Intelligence: Emotional Processes as a Link Between Managers and Workers.” Frontiers in Psychology 12 (2021): 619999.
Sahdra, B. K., P. R. Shaver, and K. W. Brown. “A Scale to Measure Nonattachment.” Journal of Personality Assessment 92, 2 (2010): 116–127.
Senge, P. M. The Fifth Discipline. Rev. ed. New York: Doubleday, 2006
