คุณค่าทางจริยธรรมของจิตอาสา : การสร้างแรงบันดาลใจและแนวทางการทำงาน ของมูลนิธิสุขศาลานุเคราะห์นครปฐมด้วยหลักธรรมทางพุทธศาสนา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์คุณค่าทางจริยธรรมของจิตอาสาในภารกิจกู้ภัย ของมูลนิธิสุขศาลานุเคราะห์นครปฐม โดยบูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เป็นกรอบอธิบายและแนวทางปฏิบัติ ใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร โดยสังเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ตำราพุทธศาสตร์ และเอกสารขององค์กร ผลการศึกษาพบว่า (1) หลักพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ทำหน้าที่เป็นรากฐานทางจริยธรรม ที่หล่อหลอมความเอื้ออาทร และความเป็นธรรมในการช่วยเหลือ (2) หลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา เป็นพลังขับเคลื่อนภายในที่ยกระดับประสิทธิภาพ การโฟกัสงาน และการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง และ (3) หลักบารมี 10 โดยเฉพาะทาน ขันติ สัจจะ อธิษฐาน และเมตตา เป็นเสาหลักของอุปนิสัย อาสาสมัครที่เสียสละ ซื่อสัตย์ และยืนหยัดต่ออุปสรรค การบูรณาการหลักธรรมทั้งสามหมวด ก่อให้เกิดผลเชิงระบบ ได้แก่ การตัดสินใจ ฉุกเฉินบนฐานสติและปัญญา ความรับผิดชอบและความโปร่งใส การทำงานเป็นเครือข่ายกับภาคส่วนต่าง ๆ และการเสริมพลังชุมชนอย่างยั่งยืน ผู้เขียนเสนอกรอบแนวคิด "3C Framework" สำหรับงานจิตอาสากู้ภัย ได้แก่ Compassion (พรหมวิหาร 4), Capability (อิทธิบาท 4) และ Character (บารมี 10) ซึ่งเป็นทั้งเข็มทิศเชิงจริยธรรม และแนวทางปฏิบัติที่ช่วยสร้างแรงบันดาลใจ ความยืดหยุ่นทางใจ และความยั่งยืนของภารกิจ ตลอดจนยกระดับ ความไว้วางใจของสังคมต่อองค์กรกู้ภัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 39. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์, 2557.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 43. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์, 2558.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 31. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์, 2561.
มูลนิธิสุขศาลานุเคราะห์นครปฐม. "ข้อมูลและภารกิจขององค์กร" [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.yellowpages.co.th/profile/มูลนิธิสุขศาลานุเคราะห์นครปฐม [19 พฤษภาคม 2569].
ศูนย์อำนวยการใหญ่จิตอาสาพระราชทาน. คู่มือจิตอาสา 904. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์อำนวยการใหญ่จิตอาสาพระราชทาน, 2562.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ, 2561.
Stebbins, Robert A. "Volunteering: A Serious Leisure Perspective." Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, Vol. 25 No. 2 (June 1996): 211-224.
