กลวิธีการแสดงบทบาทวัสสการพราหมณ์ กรณีศึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จุลชาติ อรัณยะนาค

บทคัดย่อ

        การศึกษากลวิธีการแสดงบทบาทวัสสการพราหมณ์ กรณีศึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จุลชาติ อรัณยะนาค มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 2 ประการ ได้แก่ 1) ศึกษาความเป็นมาและบทบาทของวัสสการพราหมณ์ในละครเรื่องสามัคคีเภท และ 2) ศึกษากลวิธีการแสดงบทบาทวัสสการพราหมณ์ ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จุลชาติ อรัณยะนาค โดยการศึกษาในครั้งนี้ ได้มีการเก็บรวบรวมข้อมูลจาก เอกสาร การสัมภาษณ์ และการสังเกตการณ์รูปแบบการแสดงในบทบาทวัสสการพราหมณ์ ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จุลชาติ อรัณยะนาค จาก วีดิทัศน์การแสดงละครพูดสลับลำ เรื่อง สามัคคีเภทของวิทยาลัยนาฏศิลปใน พ.ศ. 2566 พบว่า วัสสการพราหมณ์ เป็นตัวละครเอกในการดำเนินเรื่องของละครพูดสลับลำ เรื่อง สามัคคีเภท โดยมีบทบาทและหน้าที่ต่อการปกครองบ้านเมือง 3 ลักษณะ คือ 1) เป็นที่ปรึกษาราชกิจทั่วไปให้กับพระเจ้าอชาตศัตรู เมื่อครั้งอยู่แคว้นมคธ 2) เป็นผู้พิจารณาพิพากษาคดีให้กับกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี และ 3) เป็นครูผู้ให้ศิลปวิทยาทานแก่ราชกุมารของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ซึ่งจากบทบาทหน้าที่ทำให้แสดงมุมมองที่มีต่อตัวละครวัสสการพราหมณ์ได้ 2 ด้าน คือ ด้านบวก พบว่า วัสสการพราหมณ์เป็นผู้ที่มีความจงรักภักดีต่อชาติบ้านเมือง เสียสละความสุขส่วนตน มีสติ รอบคอบ รู้จักรักษาความลับ และอดทนต่อสิ่งต่าง ๆ เพื่อให้งานบรรลุตามวัตถุประสงค์ และด้านลบ พบว่า วัสสการพราหมณ์เป็นผู้ขาดจรรยาบรรณความเป็นครูในการหาประโยชน์จากศิษย์ไร้ความเมตตาปรานี รวมถึงไม่มีความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ สำหรับกลวิธีการแสดงตัวละครวัสสการพราหมณ์ของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จุลชาติ อรัณยะนาค ได้แก่ 1) ศึกษาบทละครให้เกิดความเข้าใจ 2) ศึกษาตัวละครจากภูมิหลัง และวิเคราะห์บุคลิก ท่าทาง ลักษณะนิสัย 3) ออกแบบอารมณ์ ความรู้สึก รวมถึงสีหน้า และท่าทางให้สอดคล้องกับบทและฉันท์ 4) การใช้น้ำเสียงในการเจรจาที่สม่ำเสมอ และเน้นคำสำคัญในประโยค 5) ท่องจำบทให้ขึ้นใจเพื่อให้เกิดความมั่นใจในการแสดงออกทาง 6) ซ้อมบท คิวและการเคลื่อนไหวกับตัวละครที่ต้องเข้าบทด้วยกัน เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์กันบนเวทีและ 7) แสดงบทบาทของตัวละครให้ผ่านการเป็นตัวตนของตนเอง และมีความเชื่อในตัวละครที่แสดง