เกียวทาคุ: ลีลาปลาแม่น้ำสุพรรณบุรี

ผู้แต่ง

  • Pattima Khositkhaseam Suphanburi college of Fine Arts

คำสำคัญ:

การสร้างสรรค์ภาพพิมพ์ปลาเกียวทาคุ, ลวดลายของปลาแม่น้ำสุพรรณบุรี, ภาพพิมพ์ถู, ภาพพิมพ์ปลา

บทคัดย่อ

         การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยสร้างสรรค์โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารวบรวมข้อมูลปลาและข้อมูลทางวัฒนธรรมของชุมชนแม่น้ำท่าจีนสุพรรณบุรี 2) เพื่อสร้างสรรค์ภาพพิมพ์ปลาจากแม่น้ำสุพรรณบุรีด้วยกระบวนการเกียวทาคุหรือภาพพิมพ์ถูหลายขนาดตามชนิดของปลาต่าง ๆ และ 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจของนักศึกษาที่มีต่องานสร้างสรรค์เกียวทาคุ: ลีลาปลาแม่น้ำสุพรรณบุรี ประชากรได้แก่นักศึกษาปริญญาตรี ชั้นปีที่ 2 สาขาศิลปศึกษา วิทยาลัยช่างศิลปสุพรรณบุรี จำนวน 20 คน วิเคราะห์ผลงานด้วยหลักการศิลปะ สุนทรียศาสตร์ และใช้ค่าเฉลี่ยเลขคณิตในการศึกษาความพึงพอใจ 

          ผลการวิจัยพบว่า 1) แม่น้ำสุพรรณบุรีมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและวิวัฒนาการมาตั้งแต่สมัยทวารวดี - รัตนโกสินทร์ และเป็นแหล่งอาศัยของกลุ่มคนต่าง ๆ ได้แก่ ไทย จีน ลาว ลาวพวน ลาวเวียง ลาวโซ่ง ญวน และมอญ และคนจีนมักเป็นเจ้าของตลาด การศึกษาชนิดปลาจากตลาดเมืองสุพรรณบุรีและตลาดโพธิ์พระยา มีปลาตามฤดูกาลช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2567 จำนวน 12 ชนิด 2) การสร้างสรรค์ได้ผลงานกว่า 50 ชิ้น หลายขนาดตามขนาดของจริง โดยใช้หมึกจีนและสีตามหลักการศิลปะเกียวทาคุ เป็นกระบวนการทำศิลปะพื้นฐาน มีขั้นตอนไม่ซับซ้อนเหมาะกับแม่พิมพ์นูนอย่างปลาแม่น้ำสุพรรณบุรีที่ใช้จังหวะลีลาตามสรีระของปลา และปลา 1 ตัวสามารถสร้างผลงานปลาได้จำนวนหลายภาพตามที่ผู้สร้างสรรค์ต้องการ 3) ความพึงพอใจของนักศึกษามีต่องานสร้างสรรค์เกียวทาคุ มีผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเลขคณิตเท่ากับ 4.65

เอกสารอ้างอิง

นฤชิต เสาวคนธ์. (2548). ความหลากหลายชนิดของปลาในอ่างเก็บน้ำเขื่อนกระเสียว จังหวัดสุพรรณบุรี. [ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. สุวีริยาสาส์น.

ประภาพร วิถีสวัสดิ์. (2542). โครงสร้างประชากรของปลาในบริเวณป่าชายเลนแม่น้ำท่าจีน จังหวัดสมุทรสาคร. [ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปัติมา โฆษิตเกษม. (2564). ภาพพิมพ์ซิลค์สกรีน: นวัตกรรมพัฒนาทักษะงานศิลปะเชิงพาณิชย์สู่สังคมไทยยุคดิจิทัล. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.

_______. (2567). เกียวทาคุ: ลีลาปลาแม่น้ำสุพรรณบุรี. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2531). สาระน่ารู้ในศิลปะ. โอเดียนสโตร์.

สุภาภรณ์ จินดามณีโรจน์. (2554). ประวัติศาสตร์สังคมของชุมชนลุ่มน้ำท่าจีน. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สุรางค์ โค้วตระกูล (2564). จิตวิทยาการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 13). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

KIND. (2020). Gyotaku. https://kindconnext.com/kindcult/gyotaku.

Peter B. Moyle & Marilyn A. Moyle. (1991). Department of Wildlife and Fisheries Biology, University of California, Printed in the Netherlands.

Yusuke Miyazaki And Atsunobu Murase. (2020). Fish rubbings, ‘gyotaku’, as a source of historical biodiversity data. ZooKeys. 904: 89–101.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-11-26

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความงานสร้างสรรค์