กลยุทธ์การขับเคลื่อนและการพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาล 5 บ้านห้วยทรายใต้ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี
คำสำคัญ:
กลยุทธ์การขับเคลื่อน, กลยุทธ์การพัฒนา, คุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง, หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากลยุทธ์การขับเคลื่อนและพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาล 5 บ้านห้วยทรายใต้ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี 2) พัฒนากลยุทธ์การพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียน และ 3) ศึกษาผลการพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียน การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามแนวคิดของ Kemmis and McTaggart กลุ่มเป้าหมายทั้งหมดเป็นบุคลากรในโรงเรียนเทศบาล 5 บ้านห้วยทรายใต้ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ที่นับจำนวนได้แน่นอน (Finite population) ทั้งหมด ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ได้แก่ 1) ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 2 คน 2) ครูผู้สอน จำนวน 22 คน 3) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 109 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ คู่มือการใช้กลยุทธ์การขับเคลื่อนและพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียน และแบบประเมินคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
- กลยุทธ์การขับเคลื่อนและพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียน โรงเรียนเทศบาล 5 บ้านห้วยทรายใต้ มี 4 กลยุทธ์ ได้แก่ 1) กลยุทธ์การมีส่วนร่วม 2) กลยุทธ์การเสริมพลังอำนาจ 3) กลยุทธ์การบูรณาการ และ 4) กลยุทธ์การทำงานเป็นทีม
- กลยุทธ์การพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียน ได้แก่ กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐาน จำนวน 12 แผน รวม 24 ชั่วโมง แบ่งออกเป็น 4 ฐานการเรียนรู้ ได้แก่ ฐานศาสตร์พระราชาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ฐานสะเต็มแบบพอเพียง ฐานประดิษฐ์แบบพอเพียง และฐานเกษตรพอเพียง
- ผลการพัฒนาคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง พบว่า ก่อนการใช้กลยุทธ์การพัฒนาการจัดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐาน นักเรียนมีคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงก่อนการใช้กลยุทธ์ในภาพรวมอยู่ในระดับดี โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 1.64 คิดเป็นร้อยละ 54.67 และมีคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียงในภาพรวมอยู่ในระดับดีเยี่ยม โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 2.53 คิดเป็นร้อยละ 84.33 ภายหลังการใช้กลยุทธ์เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านความพอประมาณเพิ่มจากระดับดีเป็นดีเยี่ยม ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 2.14 เพิ่มเป็น 2.86 โดยมีร้อยละความก้าวหน้าเท่ากับ 24.00 ด้านความมีเหตุผลเพิ่มจากระดับผ่านเป็นดี ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 1.40 เพิ่มเป็น 2.38 โดยมีร้อยละความก้าวหน้าเท่ากับ 32.67 และด้านภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีเพิ่มจากระดับผ่านเป็นดี ค่าเฉลี่ย 1.37 เพิ่มเป็น 2.35 โดยมีร้อยละความก้าวหน้าเท่ากับ 32.67
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ ศิริเทศ. (2565). กลยุทธ์การขับเคลื่อนและพัฒนาทักษะการอ่านและเขียนภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนเทพสุวรรณชาญวิทยา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(2), 171-178.
กมลวรรณ ตังธนกานนท์, รัตนะ บัวสนธ์, ศศิธร ชุติมา, และ กัญญา บิลทีป. (2552). กลยุทธ์การพัฒนาและขับเคลื่อนการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักเรียนโดยใช้เครือข่ายวิจัยการศึกษา: ภาคกลางตอนล่างกลุ่มสองและกรุงเทพมหานคร. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 10(1), 21-49.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). คู่มือการประเมินศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2565). สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
จุฑามณี อินทร์อุริศ. (2564). การจัดการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐานร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง สมการเชิงเส้นตัวแปรเดียว ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร (ฝ่ายมัธยม). [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. คลังปัญญา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ir-ithesis.swu.ac.th
ชัยทิศ ขันเงิน. (2566). กลยุทธ์การขับเคลื่อนและการพัฒนาทักษะการคิดเชิงคำนวณ ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 6(2), 100-116.
ชุติกาญจน์ อ่าวสาคร. (2565). กลยุทธ์การขับเคลื่อนและการพัฒนาความสามารถด้านการผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ของนักเรียนโรงเรียนอนุบาลประจวบคีรีขันธ์. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(3), 1269-1279.
ธงชัย สันติวงษ์. (2560). การจัดการและพฤติกรรมองค์การ. ไทยวัฒนาพานิช.
บุญยง ทับทอง. (2560). กลยุทธ์การขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพการอ่านของนักเรียนโรงเรียนอนุบาลเพชรบุรี. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(1), 1976-1993.
ประทุมมา เที่ยงธรรม. (2564). กลยุทธ์การขับเคลื่อนและการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนเทพสุวรรณชาญวิทยา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(4), 185-193.
ปรียานุช ธรรมปิยา. (2557). ตามรอยพ่อ ชีวิตพอเพียง…สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. มูลนิธิยุวสถิรคุณ.
พงษ์ไพบูลย์ อยู่อาจินต์. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน (Activity Based Learning).
เพชรลดา อาจขาว. (2563). กลยุทธ์การขับเคลื่อนและการพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนกลุ่มโรงเรียนเครือข่ายบ้านโป่ง 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
มัลวิกา นิรันราย. (2566). กลยุทธ์การขับเคลื่อนเพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์วิชา คณิตศาสตร์ของนักเรียนบ้านเขาแดง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 8(2), 345–363.
มูลนิธิยุวสถิรคุณ. (2564). การประเมินสถานศึกษาพอเพียงและศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา. https://www.ysf.or.th
ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก. หน้า 1–71. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/A/082/T_0001.PDF
ยุรนันท์ วรรณรักษ์. (2562). กลยุทธ์การขับเคลื่อนและการพัฒนาทักษะการฟังและพูดภาษาอังกฤษของนักเรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. Humanities, Social Sciences and Arts, 12(5), 1525-1541.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2560). การบริหารการศึกษา: แนวคิด ทฤษฎี และการประยุกต์. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมชาย มานะกิจ. (2563). กลยุทธ์การขับเคลื่อนคุณภาพการจัดการเรียนการสอนในสถานศึกษา. วารสารวิชาการอาชีวศึกษา, 18(2), 55–70.
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2561). ศาสตร์พระราชากับการพัฒนาที่ยั่งยืน. สำนักงาน กปร.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ.
สุภาพร สะอาดนัก. (2560). กลยุทธ์การขับเคลื่อนการพัฒนาคุณธรรมของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองปืนแตก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2561). การบริหารสถานศึกษาเชิงกลยุทธ์. แดเน็กซ์อินเตอร์คอร์ปอเรชั่น.
________. (2561). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
องอาจ นัยพัฒน์. (2560). การบริหารเชิงกลยุทธ์ทางการศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
________. (2562). การบริหารแบบมีส่วนร่วม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อนันต์ ม่วงอุมิงค์. (2560). กลยุทธ์การขับเคลื่อนการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนมุสลิม โรงเรียนพัฒนศาสน์วิทยาท่าแร้ง จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(2), 105-121.
อิงอร เนตรานนท์. (2562). พลังอำนาจแห่งชาติซอฟท์เพาเวอร์ของไทยในศตวรรษที่ 21. [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยรังสิต.
Black, J. S., & Bright, D. S. (2019). Organizational behavior. OpenStax, Rice University. openstax.org
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2018). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business Review Press.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. Deakin University Press.
Mintzberg, H. (2018). Strategy Safari. (3rd ed.). Free Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ฝ่ายผลิตสื่อสิ่งพิมพ์และตำราวิชาการ กองส่งเสริมวิชาการและงานวิจัย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สบศ.
