ศูนย์อบรมเยาวชน: การพัฒนาหลักสูตรและการจัดอบรมคุณธรรมจริยธรรม จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

ความมุ่งหมายของการวิจัย 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของศูนย์อบรมเยาวชน 2) เพื่อศึกษาการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการอบรมคุณธรรมจริยธรรมของศูนย์อบรมเยาวชน 3) เพื่อศึกษาการใช้หลักสูตรและการจัดการอบรมคุณธรรมจริยธรรมของศูนย์อบรมเยาวชน ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ เลือกพื้นที่แบบเจาะจง ศึกษาศูนย์อบรมเยาวชน 6 แห่ง เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ประกอบด้วย กลุ่มผู้รู้ กลุ่มผู้ปฏิบัติ และกลุ่มบุคคลทั่วไป จำนวน 164 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสำรวจ การสัมภาษณ์ การสังเกต การสนทนากลุ่ม และการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ จัดกระทำข้อมูลและการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า วิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลแบบพรรณนาวิเคราะห์

ผลการวิจัย ปรากฏผล ดังนี้ ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหา พบว่า 1) ปัจจุบันศูนย์อบรมเยาวชนจัดโดยวัด องค์กรศาสนา ส่วนราชการและเอกชน ให้เป็นศูนย์เรียนรู้และฝึกปฏิบัติ ปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม 2) หลักสูตรการอบรมในปัจจุบัน มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตามหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา เรื่องการปฏิบัติต่อตนเอง ครอบครัว สถานศึกษา ศาสนา ชุมชนและประเทศชาติ 3) การดำเนินการจัดอบรมในปัจจุบัน มีการเตรียมการก่อนอบรม ดำเนินการตามแผน และการประเมินผลสัมฤทธิ์และประเมินผลความพึงพอใจ 4) สภาพปัญหาของศูนย์อบรมเยาวชน พบว่า บางแห่งมีวิทยากรไม่เพียงพอ มีความรู้ความสามารถไม่เพียงพอ มีค่าตอบแทนน้อยหรือไม่มีค่าตอบแทน อาคารสถานที่และวัสดุอุปกรณ์บางแห่งยังไม่เหมาะสม ไม่มีคุณภาพเท่าที่ควร และไม่เพียงพอ งบประมาณดำเนินการยังไม่เพียงพอ และยังขาดหลักสูตรแกนกลางที่เหมาะสมกับสภาพปัญหาปัจจุบันผลการพัฒนาหลักสูตร คือ ได้สร้างหลักสูตรชื่อ “นำธรรมแสงธรรม 01” มีเนื้อหา 5 ด้าน คือ การเป็นลูกที่ดี การเป็นศิษย์ที่ดี การเป็นเพื่อนที่ดี การเป็นเยาวชนที่ดี และการเป็นศาสนิกชนที่ดี มีกิจกรรมการอบรม 16 กิจกรรม และมีรูปแบบการอบรม 28 หลักสูตรย่อย ผลการพัฒนาศูนย์อบรมมีแนวทางการจัดการ 5 ด้าน คือ บุคลากร อาคารสถานที่ วัสดุอุปกรณ์ งบประมาณ และการจัดการระบบ ส่วนการพัฒนาการจัดอบรมตามหลักสูตร มีแนวทางการดำเนินการทั้งก่อนการอบรม ระหว่างการอบรม และหลังการอบรม

โดยสรุป การพัฒนาหลักสูตรและการจัดอบรมคุณธรรมจริยธรรม มีรูปแบบจำลอง มีชื่อว่า “1P4D Model” ประกอบด้วย P = Problems, D1 = Development of Training Curriculum, D2 = Development of Training Center, D3 = Development of Training Process, D4 = Development of Training Trainer ได้แก่ การศึกษาปัญหา การพัฒนาหลักสูตร การพัฒนาศูนย์ฝึกอบรม การพัฒนากระบวนการฝึกอบรม และการพัฒนาผู้ให้การอบรม ผลการใช้หลักสูตรและการจัดการอบรม โดยดำเนินการใช้หลักสูตรนำธรรมแสงธรรม ณ ค่ายนำธรรมแสงธรรม วัดป่าคุณสัมปันนาราม (ป่าหนองหิน) ตำบลโบสถ์ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา พบว่า ด้านวัตถุประสงค์ ผู้เข้าอบรมสามารถปฏิบัติตามกิจกรรมที่กำหนดไว้และสำเร็จตามวัตถุประสงค์ ด้านสภาพปัญหาของผู้เข้าอบรม หลักสูตรมีกิจกรรมที่สอดคล้องกับปัญหาและสามารถแก้ปัญหาได้ ด้านความพึงพอใจ ผู้เข้าอบรมมีความพึงพอใจในการจัดอบรมตามหลักสูตร