การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับครูภาษาไทยระดับประถมศึกษา ของโรงเรียนเครือข่ายฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับครูภาษาไทยระดับประถมศึกษา ของโรงเรียนเครือข่ายฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู จังหวัดสุราษฎร์ธานี ใช้กระบวนการวิจัย 4 ขั้น ประกอบด้วย ขั้นที่ 1การวิเคราะห์ความต้องการและจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตร โดยสัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษาและครูภาษาไทยระดับประถมศึกษา จำนวน 20 คน และนำข้อมูลที่ได้มาสังเคราะห์เพื่อออกแบบโครงสร้างและองค์ประกอบของหลักสูตรฝึกอบรม ขั้นที่ 2 การออกแบบและการพัฒนาหลักสูตร โดยผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตรและการสอน ด้านการวัดการประเมินผล ด้านภาษาไทย ตรวจสอบความเหมาะสม ขั้นที่ 3 การทดลองใช้หลักสูตรกับกลุ่มตัวอย่าง คือ ครูภาษาไทยระดับประถมศึกษา ของโรงเรียนเครือข่ายฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู จังหวัดสุราษฎร์ธานี จำนวน 30  คน โดยใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง ใช้เวลาทดลองแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การจัดฝึกอบรมตามหลักสูตรฝึกอบรม โดยใช้เวลา 3 วัน 18 ชั่วโมง มีเนื้อหา 5 หน่วย คือ หน่วยที่ 1 การจัดประสบการณ์สำหรับเด็กประถมศึกษา หน่วยที่ 2 หลักการเบื้องต้นเกี่ยวกับกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ หน่วยที่ 3 การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ หน่วยที่ 4 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ หน่วยที่ 5 การเขียนแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนสาระภาษาไทย ระยะที่ 2 นำความรู้ที่ได้จากการเข้ารับการฝึกอบรมไปเขียนแผนการจัดการเรียนการสอน และทดลองสอน 2 สัปดาห์ นำเสนอแผนและผลการจัดการเรียนการสอนและสะท้อนผลการพัฒนาเป็นรายบุคคล ขั้นที่ 4 การประเมินคุณภาพหลักสูตร โดยประเมินความพึงพอใจของครูภาษาไทยที่เข้ารับการอบรม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่า t-test ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการและจำเป็นเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรม พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาและครูภาษาไทยระดับประถมศึกษามีความคิดเห็นตรงกันว่า ควรพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนการสอน เทคนิคและวิธีการสอนให้แก่ครูภาษาไทย ตลอดถึงการวัดและการประเมินผล เพื่อให้สอดคล้องกับเนื้อหา อายุ และช่วงวัย โดยคำนึงถึงความต้องการจำเป็นในการพัฒนา ลักษณะเนื้อหาและการออกแบบวิธีการ สื่อที่ใช้ในการฝึกอบรม การวัดและการประเมินผล 2) การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรม ประกอบด้วย หลักการและเหตุผล วัตถุประสงค์ของหลักสูตร เนื้อหา  วิธีดำเนินการฝึกอบรม  สื่อ และแหล่งเรียนรู้ การวัดและประเมินผล 3) ผลการทดลองใช้หลักสูตรด้านความรู้ความเข้าใจการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ พบว่า ความรู้ความเข้าใจหลังอบรมสูงกว่าก่อนอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05            4) ความสามารถในการเขียนแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ อยู่ในระดับมาก คะแนนเฉลี่ย 2.82  5) ความสามารถในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณอยู่ในระดับมาก  คะแนนเฉลี่ย 2.82        6) ความพึงพอใจของครูภาษาไทยที่มีต่อหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมอยู่ในระดับมากที่สุด คะแนนเฉลี่ย 4.64