การศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาการศึกษานักธรรม

Main Article Content

พระชัษษพณขิ์ จันวงค์เดือน
สิรินาถ จงกลกลาง
นาตยา ปิลันธนานนท์

บทคัดย่อ

การศึกษานักธรรมเป็นงานการศึกษาที่มีความสำคัญต่อคณะสงฆ์ไทยเพื่อให้พระภิกษุ สามเณรรู้และเข้าใจในหลักธรรมคำสั่งสอน เป็นศาสนทายาทที่มีคุณภาพ ย่อมส่งผลให้พระพุทธศาสนาดำรงอยู่ได้นาน ผู้วิจัยได้ทำวิจัยเรื่อง การปฏิรูปการศึกษานักธรรมและได้ข้อค้นพบส่วนหนึ่งจากงานวิจัยนี้เกี่ยวกับสภาพปัจจุบันและปัญหาที่ได้สัมภาษณ์เจ้าอาวาส ผู้สอนและนักเรียนที่เป็นพระภิกษุและสามเณรที่แสดงให้เห็นว่า การศึกษานักธรรมในปัจจุบันมีหลักสูตร การเรียนเพื่อมุ่งให้รู้และเข้าใจคำสั่งสอนทางพระพุทธศาสนา มีหน่วยงานรับผิดชอบหลัก คือ แม่กองธรรมสนามหลวง การทำงานร่วมกันหลายฝ่ายตามโยบายและระเบียบปฏิบัติ กิจกรรมการเรียนการสอนจัดที่สำนัก บริหารจัดการตามบทริบทของแต่ละสำนัก และวัดผล โดยการสอบธรรมสนามหลวง ส่วนปัญหานั้น หลักสูตรนักธรรมขาดการกำหนดองค์ประกอบของหลักสูตรที่ชัดเจน คู่มือ และหนังสือเรียนไม่เป็นมาตรฐาน สำนักไม่ได้จัดทำเอกสารการสอน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องขาดการนิเทศ กำกับ ติดตาม สนับสนุน กิจกรรมการเรียนการสอนไม่ชัดเจนเน้นบรรยาย สื่อไม่ทันสมัย ห้องเรียนใช้ตามสภาพ งบประมาณไม่เพียงพอ คณะกรรมการคุมสอบไม่เข้มงวด คุณสมบัติผู้เข้าสอบยังไม่ชัดเจน เน้นปริมาณ ข้อสอบไม่ครอบคลุม เกณฑ์การตรวจคลุมเครือ ผลการสอบไม่นำมาใช้ และการบริหารจัดการหลักสูตรในสำนักขาดความเป็นระบบชัดเจน               

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย. (2559). พุทธวิธีการสอน. กรุงเทพฯ:
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
คะนึงนิตย์ จันทบุตร. (2543). แนวคิดทิศทางการศึกษาคณะสงฆ์ไทย, (ผลการวิจัย, จุฬาลงกรณ์หาวิทยาลัย).
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2559). การพัฒนาหลักสูตรทฤษฎีสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: วีพริ้นท์.
ธีรศักดิ์ (อุปรมัย) อุปไมยอธิชัย. (2560). พื้นฐานการจัดการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นภมณฑล สิบหมื่นเปี่ยม และวลัยพร ศิริภิรมณ์. (2545). แนวทางการจัดการศึกษา พระปริยัติธรรมตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 : รายงาน การศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
พระครูปลัดดิลกวัฒน์ (ศุภเดช สุภกิจฺโจ). (2560). การบริการหลักสูตรนักธรรม
ในอำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร (สารนิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย).
พระครูวิชิตกิจโกศล (มานะชัย อติธมฺโม). (2555). การศึกษาสภาพและแนวทางการจัด การเรียนการสอน โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม ในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
พระครูสุวรรณวรการ (พิมพ์ทรัพย์ พุทฺธญาโณ). (2557). การพัฒนาการจัดการศาสนศึกษา แผนกธรรมของคณะสงฆ์ภาค 1 (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬา ลงกรณราชวิทยาลัย).
พระไพศาล วิสาโล. (2559). พระพุทธศาสนาไทยในอนาคตแนวโน้มและทางออกจากวิกฤติ. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: แปลนพริ้นติ้ง.
พระมหาสมบัติ อาภากโร (ระสารักษ์). (2557). การจัดการศึกษาโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม อำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
พระสุริยา สํวโร (ดวงปัญญา). (2553). ความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาการศึกษา ของคณะสงฆ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว: กรณีศึกษาโรงเรียนมัธยมสงฆ์ แขวงสะหวันนะเขต (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย).
ไพฑูรย์ สิลนลารัตน์. (2561). ปรัชญาการศึกษาเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิริวรรณ เสรีรัตน์. (2552). ทฤษฎีองค์การ : ฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: ธรรมสาร.
สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง. (2555). เรื่องสอบธรรมของสนามหลวงแผนกธรรม พ.ศ. 2555. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
______. (2558). เรื่องสอบธรรมของสนามหลวงแผนกธรรม พ.ศ. 2558. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
_______. (2560). เรื่องปัญหาและเฉลยข้อสอบนักธรรมชั้นตรี-โท-เอกและธรรมศึกษา ชั้นตรี-โท-เอก พ.ศ.2560. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2550). รวมวิชาหลักสูตรนักธรรมชั้นตรี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (2552). ข้อเสนอแนะการปฏิรูปหารศึกษาในทศวรรษ ที่สอง (พ.ศ. 2552-2561) (พิมพ์และปรับปรุงครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
_______. (2559). สภาวะการศึกษาไทยปี 2557/2558 “จะปฏิรูปการศึกษาไทยให้ทันโลก ในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างไร”. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดีการพิมพ์.
ไอศูรย์ อินทร์เพชร. (2558). รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรม ของคณะสงฆ์ไทย (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย).
Brine, A, Cush, D, Francis, D, Freathy, R, Henchley, F, olt, J, … Karen Walshe. (2017). Big ideas for religious education. Exeter: University of Exeter.
Catholic Curriculum Corporation Central and Western Region. (2016). Institute for Catholic Education for the Assembly of Catholic Bishops of Ontario. สืบค้นเมื่อ
19 สิงหาคม 25, จาก http://www.catholiccurriculumcorp.org/ Units/WeHaveNeither SilverNorGold2014.pdf
Chang, E. C., D'Zurilla, T. J., and Sanna, L. J. (2004). Social problem solving: Theory, research, and training. American Psychological Association.
Institute for Catholic Education for the Assembly of Catholic Bishops of Ontario, Toronto (2012). Catholic Bishops of Ontario.
Toronto. (2012). Improving neural networks by preventing co-adaptation of feature detectors. arXiv preprint arXiv:1207.0580.
Muhammad, B. J. (2018). Problems and prospects of teaching and learning Islamic studies in primary and post-primary schools in Nigeria: An Overview.
Singh, R. R. (1989). Neutrality and commitment in teaching moral and social issues in a multicultural society. Educational Review, 41(3), pp. 227-242.