การส่งเสริมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโดยใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านของไทยตำบลแวงน่าง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

Main Article Content

อรนุช วงศ์วัฒนาเสถียร
กนกพร ทองสอดแสง
ภัทรินทร์ กิตติบุญญาคุณ
สุภาพร กุลธนี

บทคัดย่อ

     การวิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการดูแลสุขภาพ  คุณภาพชีวิต และความต้องการการดูแลสุขภาพ 2)  ศึกษาผลการดูแลสุขภาพและความพึงพอใจของผู้สูงอายุโดยใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านของไทย   กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุอาศัยอยู่ในตำบลแวงน่าง.อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม การศึกษาแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาการดูแลสุขภาพ  คุณภาพชีวิต และความต้องการการดูแลสุขภาพ โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลจากแบบสอบถามในผู้สูงอายุ จำนวน 340 คน ระยะที่ 2 การดำเนินโครงการใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านของไทยโดยใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้าน 5 ด้าน คือ ด้านอาหาร ด้านสมุนไพร ด้านการออกกำลังกาย ด้านการฝึกจิตและด้านนวดแผนไทย  จำนวน 40 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ สถิติ Paired t-test  ผลการศึกษา  ระยะที่ 1 พบว่าการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ ทั้งด้านอาหาร ด้านออกกำลังกายและด้านการดูแลสุขภาพอยู่ในระดับปฏิบัติเป็นประจำ (gif.latex?\bar{x} = 2.54, S.D. = 0.59) คุณภาพชีวิตอยู่ในระดับคุณภาพชีวิตดี ร้อยละ 62.94 ผู้สูงอายุมีความต้องการใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านในการดูแลสุขภาพ เช่น ออกกำลังกายโดยใช้ท่าฤาษีดัดตน และการนวดฝ่าเท้าระยะที่ 2 ผลการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านของไทยทั้ง 5 ด้าน พบว่า มีค่าดัชนีมวลกายลดลง ค่าน้ำตาลในเลือดลดลง อย่างไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (P-value = 0.17 และ P-value = 0.16 ตามลำดับ)ค่าความดันโลหิตเฉลี่ย อยู่ในเกณฑ์ความดันเริ่มสูง (120-129 / <80)อย่างไม่มีความแตกต่างทางสถิติที่ระดับ .05 พิจารณาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการพบว่า มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(P-value < 0.01)   การประเมินความพึงพอใจของการดูแลสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (gif.latex?\bar{x} = 4.23, S.D. = 0.69)

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2561). กรมอนามัยแนะ 4 Smart “ไม่ล้ม ไม่ลืม ไม่ซึมเศร้า กินข้าวอร่อย” สร้างสุขภาพผู้สูงอายุ. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 เมษายน 2561, จาก https://www.anamai. moph.go.th/
กฤตเมธ อัตภูมิ และคณะ. (2559). รูปแบบการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน บ้านดงสวนพัฒนา ตำบลนาทัน อำเภอคำม่วงจังหวัดกาฬสินธุ์. (รายงานผลการวิจัย). กาฬสินธุ์: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดงสวนพัฒนา อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์
กัญจนา ดีวิเศษ. (2544). คู่มืออบรมการนวดไทย. โครงการพัฒนาตำรา มูลนิธิการแพทย์แผนไทยพัฒนา. (พิมพ์ครั้งที่4). กรุงเทพฯ: สามเจริญพาณิชย์.
ขวัญตา กลิ่นหอม วิไลวรรณ มุสิกเจียรนันท์ และพิศสมร เดชดวง. (2560). ผลของการจัดการความเครียดด้วยอานาปานสติ และการผ่อนคลายกล้ามเนื้อของผู้ดูแลผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 18(32), น. 21-33.
ชัชภาม จันทบุตร และคณะ. (2552). การบริหารร่างกายด้วยท่าฤๅษีดัดตน. การ แพทย์แผนไทยในคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล. กรุงเทพฯ: ศุภวนิชการพิมพ์.
ชนะโชค คำวัน. (2553). แนวทางการสร้างเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลปลาปาก จังหวัดนครพนม. (รายงานการศึกษาอิสระ). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ปิยาภรณ์ ศิริภานุมาศ และสาธิต ผลเจริญ. (2550). วิถีชีวิตกับภูมิปัญญาในการสร้างสุขภาพตนเอง. (รายงานผลการวิจัย). บุรีรัมย์: มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
มานพ ประภาษานนท์. (2547). พลังธรรมชาติเสริมสร้างสุขภาพ : จุดเริ่มต้นของคนมีสุขภาพดี. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มติชน.
สุขเกษม ร่วมสุข. (2553). พฤติกรรมการดูแล สุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย พิชญทรรศน์, 5(2), น. 126-133.
สุวัฒน์ มหันตนิรันดร์กุล และคณะ. (2540).เปรียบเทียบแบบวัดคุณภาพชีวิตของ WHO 100 ตัวชี้วัด และ 26 ตัวชี้วัด. เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง.
สำนักทะเบียนอำเภอเมืองมหาสารคาม. รายงานสถิติประชากรและบ้านระดับตำบล ของตำบลแวงน่าง. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2556.
Krairach T. (2017). Preservation and support for the health care wisdom of the elderly in northeastern region of Thailand. International Journal of Social Sciences, 3(2), pp. 2346-2355.
Thai health. Overweight and obese. Health status. Thai health examination report by physical examination No.4 2008-2009. (2018). Retrieved June 11, 2018, from: http://www.thaihealth.or.th/ Content/20399
Whelton PK, Cary RM, Aronow WS, Casey DE, Collins KJ, Himmelfarb CD, et al. (2018). Guideline for the prevention, detection, evaluation and management of high blood pressure in adults. High Blood Pressure Clinical Practice Guideline.Pe21. Retrieved
June 11, 2018, from: https:// www. ahajournals.org
Yamane T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed). Newyork: Harper and Row Publication.