ทักษะการคิดเพื่อชีวิตที่สำเร็จเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย : สิ่งที่ไม่ควรมองข้ามสำหรับครู
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
มี.ค. 26, 2020
คำสำคัญ:
Executive Function, Reasoning Thinking, Preschool children
Main Article Content
บทคัดย่อ
เด็กปฐมวัยถือได้ว่าเป็นช่วงโอกาสทองของการเรียนรู้ เพราะเด็กในวัยนี้สมองกำลังเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ถ้าเด็กได้รับการปลูกฝัง ส่งเสริม พัฒนา และกระตุ้นด้วยวิธีการที่ถูกต้อง เหมาะสมตามวัยและเป็นไปตามศักยภาพนั้น จะช่วยพัฒนาเซลล์สมองทำให้ส่งผลต่อสติปัญญาในการคิดของเด็ก บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผล ซึ่งเป็นทักษะหนึ่งที่ควรส่งเสริมให้เกิดขึ้นในเด็กปฐมวัย เพราะเป็นลักษณะพิเศษอย่างหนึ่งของการคิดที่จำเป็นในการใช้ชีวิตประจำวันของเด็กรวมถึงการเรียนรู้ในระดับสูงต่อไป และทักษะการคิดเพื่อชีวิตที่สำเร็จ (Executive Function) ที่จะช่วยส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผลของเด็กให้เป็นไปตามแนวทางที่สอดคล้องกับศักยภาพการพัฒนาสมองของมนุษย์ ดังนั้น จึงสมควรที่นักการศึกษา ครูปฐมวัยรวมถึงผู้ที่เกี่ยวข้อง ควรจะร่วมกันนำทักษะการคิดเพื่อชีวิตที่สำเร็จไปใช้เพื่อส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผลกับเด็กปฐมวัยให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งขึ้น
Article Details
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ (Academic Articles)
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ:
โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กันตวรรณ มีสมสาร. (2560). การจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยด้านการคิด ใน
เอกสารการสอนชุดวิชาการจัดการศึกษาและหลักสูตรสำหรับเด็กปฐมวัย หน่วยที่ 12. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
. จำนง วิบูลย์ศรี. (2536). อิทธิพลทางภาษาต่อความคิดเชิงเหตุผลในเด็กไทย: การวิจัยเชิง
ทดลอง. ปริญญานิพนธ์ กศ.ม. (ศิลปศึกษา). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ญาดา ช่อสูงเนิน, พัฒนา ชัชพงษ์, สิริมา ภิญญญโญอนัตตพงศ์ (2555). การคิดเชิงเหตุผล
ของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์แบบสร้างองค์ความรู้ตามแนวคอน
สตรัคติวิสต์. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ. 12(1), 83-97
ทิพากร ชีวสกุลยง (2562). การจัดประสบการณ์ EF ในเด็กปฐมวัย “คุณครูใช้ได้ ผู้ปกครอง
ใช้ดี”. เพื่อนวิทยากร. 21(2), 7- 11.
ทิพย์ศิริ กาญจนวาสี (2550). คู่มือการใช้แบบวัดความสามารถทางสมอง. กรุงเทพฯ:
โรงเรียนอนุบาลจุฬาสิริ
ทิศนา แขมมณี. (2561). รูปแบบการเรียนการสอน: รูปแบบการเรียนการสอนทางเลือกที่
หลากหลาย. พิมพ์ครั้งที่ 22.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล ( 2559). รวมบทความวิชาการ สัมมนา Brain and Mind Forum
ครั้งที่ 2 Cognitive Neuroscience. กรุงเทพฯ: สถาบันจิตเวชศาสตร์ สมเด็จ
เจ้าพระยา
นิตยา คชภักดี. (2543). ขั้นตอนการพัฒนาเด็กปฐมวัยตั้งแต่ปฏิสนธิถึง 5 ปี. กรุงเทพฯ:
สถาบันแห่งชาติ เพื่อการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัย.
นิทรา ช่อสูงเนิน, สมชาย วรกิจเกษมสกุล, ฤทัยรัตน์ ชิดมงคล, วัชรีย์ ร่วมคิด. (2556).
การพัฒนายุทธศาสตร์การจัดการการเรียนรู้เชิงประสบการณ์เน้น การสืบเสาะเพื่อ
เสริมสร้างความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลและความสามารถในการแสวงหาความรู้ของเด็กปฐมวัย. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. 10(5), 53-65.
บุญชู สนั่นเสียง (2527). การจัดประสบการณเพื่อฝึกการสังเกตและการใช้เหตุการณ์แก่เด็ก
ปฐมวัย. ใน เอกสารชุดวิชาการสร้างเสริมประสบการณชีวิตระดับปฐมวัย หน่วยที่ 9. กรุงเทพฯ: อรุณการพิมพ์.
ปัทมาวดี เล่ห์มงคล. (2560). พัฒนาการและการเรียนรู้ทางการคิดของเด็กปฐมวัย ใน เอกสาร
การสอนชุดวิชาพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย หน่วยที่ 6 . พิมพ์ครั้งที่
7. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ปนัดดา ธนเศรษฐกร (2562). คู่มือพัฒนาทักษะสมอง EF Executive Functions สำหรับครู
ปฐมวัย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: บริษัท เอกพิมพ์ไท จำกัด.
ประเสริฐ ผลผลิตการพิมพ์ (2560). EF อย่างสั้นที่สุด. สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2562 ,จาก
https://www.rlg-ef.com
_______. (2562). เลี้ยงลูกอย่างไรให้ได้ EF. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์
พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด.
พรรณี ชูทัย เจนจิต. (2538). จิตวิทยาการเรียนการสอน. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: บริษัท
ต้นอ้อ แกรมมี่ จำกัด
รวีวรรณ สุวรรณเจริญ, พัฒนา ชัชพงศ์, สิริมา ภิญโญอนันตพงษ์ (2555). การคิดเชิงเหตุผล
ของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมศิลปศร้างสรรค์ด้วยแป้งโดกับลูกกลิ้ง
หลากหลาย. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ. 12(1), 17-28.
ลือชัย ชื่นอิ่ม (2525). การวิเคราะห์องค์ประกอบความสามารถด้านการคิดเชิงเหตุผลของ
นักเรียนระดับอนุบาลในกรุงเทพมหานคร. (ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต
ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร, กรุงเทพมหานคร.
สุภาวดี หาญเมธี. (2558). EF ภูมิคุ้มกันชีวิตและป้องกันยาเสพติด: คู่มือสำหรับครูอนุบาล.
กรุงเทพฯ: บริษัท รักลูกกรุ๊ป จำกัด กลุ่มบริษัทอาร์แอลจี (รักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป)
สุริยา ฆ้องเสนาะ (2558). การศึกษาของเด็กปฐมวัย หัวใจสำคัญของการศึกษา. บทความ
วิชาการ ตุลาคม 2558. สำนักวิชาการ, สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อารมณ์ สุวรรณปาล. (2555). การจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาสำหรับเด็กปฐมวัย ใน
ประมวลสาระ ชุดวิชาการจัดประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัย หน่วยที่ 8. พิมพ์ครั้ง
ที่ 4. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
Bigler, E.D., Howieson, D.B. Lezak, M.D., & Tranel, D. (2012). Neuropsychological
Assessment (5 th ed.). New York: Oxford University Press
Center on the Developing Child (2011a). Building the Brain’s “Air Traffic Control” System : How Early Ezperiences Shape the Development of Executive Function. Working Paper11. Retrieved May 1, 2019, from https:// www.developingchild.harvard.edu
Cooper-Kahn, J., and Foster, M. (2013). Boosting executive skills in the classroom:
A practical guide for educators. San Francisco: Jossey-Bass.
Hughes C, Ensor R, Eilson A Graham A. (2010) Tracking executive function across the transition to school: a latent variable approach. Developmental europsychology. 35(1), 20–36
Renner, J. W., and Stafford, D.G. (1979). The Relationship between Intellectual
Development and Written Response to Science Question. Journal of Research in Science Teaching. 16(5), 279-299
โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กันตวรรณ มีสมสาร. (2560). การจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยด้านการคิด ใน
เอกสารการสอนชุดวิชาการจัดการศึกษาและหลักสูตรสำหรับเด็กปฐมวัย หน่วยที่ 12. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
. จำนง วิบูลย์ศรี. (2536). อิทธิพลทางภาษาต่อความคิดเชิงเหตุผลในเด็กไทย: การวิจัยเชิง
ทดลอง. ปริญญานิพนธ์ กศ.ม. (ศิลปศึกษา). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ญาดา ช่อสูงเนิน, พัฒนา ชัชพงษ์, สิริมา ภิญญญโญอนัตตพงศ์ (2555). การคิดเชิงเหตุผล
ของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์แบบสร้างองค์ความรู้ตามแนวคอน
สตรัคติวิสต์. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ. 12(1), 83-97
ทิพากร ชีวสกุลยง (2562). การจัดประสบการณ์ EF ในเด็กปฐมวัย “คุณครูใช้ได้ ผู้ปกครอง
ใช้ดี”. เพื่อนวิทยากร. 21(2), 7- 11.
ทิพย์ศิริ กาญจนวาสี (2550). คู่มือการใช้แบบวัดความสามารถทางสมอง. กรุงเทพฯ:
โรงเรียนอนุบาลจุฬาสิริ
ทิศนา แขมมณี. (2561). รูปแบบการเรียนการสอน: รูปแบบการเรียนการสอนทางเลือกที่
หลากหลาย. พิมพ์ครั้งที่ 22.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล ( 2559). รวมบทความวิชาการ สัมมนา Brain and Mind Forum
ครั้งที่ 2 Cognitive Neuroscience. กรุงเทพฯ: สถาบันจิตเวชศาสตร์ สมเด็จ
เจ้าพระยา
นิตยา คชภักดี. (2543). ขั้นตอนการพัฒนาเด็กปฐมวัยตั้งแต่ปฏิสนธิถึง 5 ปี. กรุงเทพฯ:
สถาบันแห่งชาติ เพื่อการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัย.
นิทรา ช่อสูงเนิน, สมชาย วรกิจเกษมสกุล, ฤทัยรัตน์ ชิดมงคล, วัชรีย์ ร่วมคิด. (2556).
การพัฒนายุทธศาสตร์การจัดการการเรียนรู้เชิงประสบการณ์เน้น การสืบเสาะเพื่อ
เสริมสร้างความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลและความสามารถในการแสวงหาความรู้ของเด็กปฐมวัย. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. 10(5), 53-65.
บุญชู สนั่นเสียง (2527). การจัดประสบการณเพื่อฝึกการสังเกตและการใช้เหตุการณ์แก่เด็ก
ปฐมวัย. ใน เอกสารชุดวิชาการสร้างเสริมประสบการณชีวิตระดับปฐมวัย หน่วยที่ 9. กรุงเทพฯ: อรุณการพิมพ์.
ปัทมาวดี เล่ห์มงคล. (2560). พัฒนาการและการเรียนรู้ทางการคิดของเด็กปฐมวัย ใน เอกสาร
การสอนชุดวิชาพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย หน่วยที่ 6 . พิมพ์ครั้งที่
7. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ปนัดดา ธนเศรษฐกร (2562). คู่มือพัฒนาทักษะสมอง EF Executive Functions สำหรับครู
ปฐมวัย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: บริษัท เอกพิมพ์ไท จำกัด.
ประเสริฐ ผลผลิตการพิมพ์ (2560). EF อย่างสั้นที่สุด. สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2562 ,จาก
https://www.rlg-ef.com
_______. (2562). เลี้ยงลูกอย่างไรให้ได้ EF. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์
พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด.
พรรณี ชูทัย เจนจิต. (2538). จิตวิทยาการเรียนการสอน. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: บริษัท
ต้นอ้อ แกรมมี่ จำกัด
รวีวรรณ สุวรรณเจริญ, พัฒนา ชัชพงศ์, สิริมา ภิญโญอนันตพงษ์ (2555). การคิดเชิงเหตุผล
ของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมศิลปศร้างสรรค์ด้วยแป้งโดกับลูกกลิ้ง
หลากหลาย. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ. 12(1), 17-28.
ลือชัย ชื่นอิ่ม (2525). การวิเคราะห์องค์ประกอบความสามารถด้านการคิดเชิงเหตุผลของ
นักเรียนระดับอนุบาลในกรุงเทพมหานคร. (ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต
ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร, กรุงเทพมหานคร.
สุภาวดี หาญเมธี. (2558). EF ภูมิคุ้มกันชีวิตและป้องกันยาเสพติด: คู่มือสำหรับครูอนุบาล.
กรุงเทพฯ: บริษัท รักลูกกรุ๊ป จำกัด กลุ่มบริษัทอาร์แอลจี (รักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป)
สุริยา ฆ้องเสนาะ (2558). การศึกษาของเด็กปฐมวัย หัวใจสำคัญของการศึกษา. บทความ
วิชาการ ตุลาคม 2558. สำนักวิชาการ, สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อารมณ์ สุวรรณปาล. (2555). การจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาสำหรับเด็กปฐมวัย ใน
ประมวลสาระ ชุดวิชาการจัดประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัย หน่วยที่ 8. พิมพ์ครั้ง
ที่ 4. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
Bigler, E.D., Howieson, D.B. Lezak, M.D., & Tranel, D. (2012). Neuropsychological
Assessment (5 th ed.). New York: Oxford University Press
Center on the Developing Child (2011a). Building the Brain’s “Air Traffic Control” System : How Early Ezperiences Shape the Development of Executive Function. Working Paper11. Retrieved May 1, 2019, from https:// www.developingchild.harvard.edu
Cooper-Kahn, J., and Foster, M. (2013). Boosting executive skills in the classroom:
A practical guide for educators. San Francisco: Jossey-Bass.
Hughes C, Ensor R, Eilson A Graham A. (2010) Tracking executive function across the transition to school: a latent variable approach. Developmental europsychology. 35(1), 20–36
Renner, J. W., and Stafford, D.G. (1979). The Relationship between Intellectual
Development and Written Response to Science Question. Journal of Research in Science Teaching. 16(5), 279-299
