ยุทธศาสตร์การพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพ ของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) องค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ 2) เงื่อนไขและปัจจัยความสำเร็จในการพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ และ 3) นำเสนอยุทธศาสตร์การพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาองค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ โดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้รับผิดชอบงานประกันคุณภาพการศึกษา ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ การสุ่มกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติค่าร้อยละ ค่าคะแนนเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา 2) ศึกษาเงื่อนไขและปัจจัยความสำเร็จในการพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้รับผิดชอบงานประกันคุณภาพการศึกษา ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐและการประชุมสนทนากลุ่มครูผู้สอน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา 3) จัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ โดยการประชุมสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา 4) ประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของยุทธศาสตร์ โดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติค่าคะแนนเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา 5) นำเสนอยุทธศาสตร์
ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ ดังนี้ 1) ภาวะผู้นำด้านคุณภาพ 2) การทำงานเป็นทีม 3) การตัดสินใจ 4) การดำเนินการที่เป็นระบบ 5) การเน้นที่ผู้เรียนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 6) การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และ 7) การประเมินคุณภาพ
เงื่อนไขและปัจจัยความสำเร็จในการพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ ประกอบด้วย เงื่อนไขและปัจจัยความสำเร็จจากปัจจัยภายนอก ได้แก่ การเมืองและกฎหมาย เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม และเทคโนโลยี ซึ่งมีผลกระทบโดยอ้อมต่อทุกๆ องค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพ ส่วนเงื่อนไขและปัจจัยความสำเร็จจากปัจจัยภายใน ได้แก่ กลยุทธ์ โครงสร้าง ระบบ บุคลากร ทักษะ รูปแบบ ค่านิยมร่วม ความตระหนักเรื่องคุณภาพ และการมีส่วนร่วม มีความสอดคล้องกับองค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพแต่ละองค์ประกอบซึ่งมีรายละเอียดแตกต่างกัน
ยุทธศาสตร์การพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐ ประกอบไปด้วย 7 ยุทธศาสตร์ ดังนี้ 1) พัฒนาภาวะผู้นำด้านคุณภาพของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ส่งเสริมการทำงานเป็นทีมคุณภาพของบุคลากรในสถานศึกษา 3) ส่งเสริมการตัดสินใจอิงคุณภาพ 4) ส่งเสริมกระบวนการบริหารจัดการคุณภาพในสถานศึกษา 5) มุ่งเน้นคุณภาพผู้เรียนอย่างแท้จริง 6) ส่งเสริมการพัฒนาบุคลากรคุณภาพในสถานศึกษา และ 7) มุ่งเน้นการประเมินอิงผลลัพธ์ โดยผู้ทรงคุณวุฒิมีความคิดเห็นว่าโดยภาพรวมมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เรืองวิทย์ เกษสุวรรณ. (2545). การจัดการคุณภาพ : จาก TQC ถึง TQM, ISO 9000 และการประกันคุณภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : บพิธการพิมพ์.
วิชัย สกุลโรจนประวัติ. (2553). “การประกันคุณภาพการศึกษา วัฒนธรรมคุณภาพในสถานศึกษา.” วารสารรามคำแหง. 27(4) : 118-129.
สมพัตร์ เบ็ญจชัยพร. (2549). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบวัฒนธรรมคุณภาพกับคุณภาพการศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ. ปริญญานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Burrill, Claude W. & Ledolter, Johannes. (1999). Achieving Quality Through Continual Improvement. New York : John Wiley & Sons.
David, L.W. (1998). “Unlocking the culture for quality school: reengineering.” International Journal of Educational Management. 12(6) : 250 -259.
Frazier, Andy. (1997). A Roadmap for Quality Transformation in Education. Florida : St. Lucie Press.
George, Stephen & Weimerskirch, Arnold. (1998). Total Quality Management : Strategies and Techniques Proven at Today’s Most Successful Companies. 2nd ed. New York : John Wiley & Sons.
Lewis, Ralph G. & Smith, Douglas H. (1994). Total Qualty in Higher Education. Florida : St. Luice Press.
Oakland, John. (2000). Total Quality Management: Text with Cases. 2nd ed. Oxford : Butterworth Heinemann.