รูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ในเขตตรวจราชการที่ 14

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ในเขตตรวจราชการที่ 14 เพื่อสร้างรูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในเขตตรวจราชการที่ 14 และเพื่อประเมินรูปแบบและนำเสนอรูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหาร ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในเขตตรวจราชการที่ 14 ซึ่งครอบคลุมพฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วม 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการแบ่งปันข้อมูลข่าวสารด้านการแบ่งปันอำนาจ ด้านการแบ่งปันอิทธิพล การดำเนินงานวิจัยมี 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาพฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนดีเด่นและโรงเรียนทั่วไป ระยะที่ 2 ยกร่างและสร้างรูปแบบการพัฒนา ระยะที่ 3 ตรวจสอบและประเมินรูปแบบการพัฒนาและระยะที่ 4 นำเสนอรูปแบบการพัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งมีโครงสร้าง และแบบสอบถามแบบมาตรส่วนประมาณค่า 5 ระดับ นำข้อมูลมาวิเคราะห์และสรุปผลด้วยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน

รูปแบบการพัฒนาพบความจำเป็นที่ต้องพัฒนามี 3 ด้าน คือ 1) ด้านพฤติกรรมแบ่งปันข้อมูลข่าวสาร ได้แก่ 1) ส่งเสริมการให้ความรู้ทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และมีการแลกเปลี่ยนทางสังคมออนไลน์ 2) นำผลการประเมินในรอบปีที่ผ่านมานำมาพิจารณาร่วมกันเพื่อปรับปรุงแก้ไข พัฒนาในปีต่อไป และ 3) ให้มีการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารสม่ำเสมอ 2) ด้านพฤติกรรมแบ่งปันอำนาจ ได้แก่ 1) เปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการวางแผน แสดงความคิดเห็นเสนอแนะ และรับฟังอย่างกัลยาณมิตร 2) มอบหมายให้กลุ่มงานบริหารบุคคลดูแลงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน และ 3) มีการประชุมระดับชั้นเพื่อรับทราบปัญหา แนวคิดระหว่างครูที่ปรึกษา หัวหน้าระดับ และทีมงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน และ 3) ด้านพฤติกรรมแบ่งปันอิทธิพล ได้แก่ 1) ส่งเสริมการจัดหาวิทยากรมาให้ความรู้แก่ครู และผู้เกี่ยวข้องในเรื่องระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 2) สนับสนุน จัดหาค่าดำเนินการ ค่าตอบแทนอย่างยุติธรรม และ 3) แต่งตั้งคณะทำงานร่วมเป็นคณะกรรมการกลั่นกรองการพิจารณาความดี ความชอบให้แก่ครูที่ปรึกษาที่ดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ แล้วสร้างคู่มือการใช้รูปแบบ และคู่มือการพัฒนา 3 ชุด การพัฒนา จำนวน 9 หน่วยการเรียนรู้ ประกอบด้วย ด้านพฤติกรรมแบ่งปันข้อมูลข่าวสาร ได้แก่ 1) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องความรู้ทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ 2) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องการนำข้อมูลย้อนกลับมาพัฒนางาน และ 3) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องช่องทางการประชาสัมพันธ์ ด้านพฤติกรรมแบ่งปันอำนาจ ได้แก่ 1) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องการระดมการมีส่วนร่วม และการพัฒนาทีมงาน 2) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องโครงสร้างการบริหารงาน ภาระงาน บทบาทหน้าที่ และ 3) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องการประชุมระดับชั้น และทีมงาน และด้านพฤติกรรมแบ่งปันอำนาจ ได้แก่ 1) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องแนวทางการเชิญวิทยากรให้ความรู้ 2) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องการจัดทำแผนงาน โครงการขอรับการสนับสนุน 3) หน่วยการเรียนรู้ เรื่องแนวทางการพิจารณาความดี ความชอบด้านการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ซึ่งรูปแบบการพัฒนามีองค์ประกอบที่สำคัญ ประกอบด้วย 1) หลักการและแนวคิด 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหาสาระของการพัฒนา 4) วิธีการและกิจกรรมการพัฒนา และ 5) การวัดและประเมินผล ผลการประเมินรูปแบบ โดยการประชุมกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งพบว่า รูปแบบการพัฒนามีความเหมาะสม และมีความเป็นได้ในระดับมาก-มากที่สุด