อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ครูตามมุมมองอรรถศาสตร์ปริชานในเพลงที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับครู
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ครูตามมุมมองอรรถศาสตร์ปริชาน โดยใช้กรอบแนวคิดอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของ Lakoff & Johnson (1980, 2003) เก็บรวบรวมข้อมูลเพลงที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับครูจากเว็บไซต์ พิจารณาความถูกต้องและครบถ้วนทางด้านผู้แต่ง ผู้ขับร้องและพ.ศ.ที่เผยแพร่ จึงปรากฏเพลงที่ใช้ในการวิเคราะห์ จำนวน 85 เพลง โดยวิเคราะห์ถ้อยคำอุปลักษณ์แบบมีโครงสร้างและแบบไม่มีโครงสร้างแล้วนำมาจัดกลุ่มความหมายพิจารณาความหมายตามพจนานุกรม และอธิบายลักษณะที่เหมือนกันระหว่างแบบเปรียบและสิ่งที่ถูกเปรียบเพื่อเชื่อมโยงไปสู่การทำความเข้าใจมโนทัศนครู ผลการวิเคราะห์พบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของผู้ใช้ภาษาที่เปรียบครูเป็นสิ่งต่างๆ จำนวน 8 มโนทัศน์ ได้แก่ [ครูคือแบบพิมพ์] [ครูคือแสงสว่าง] [ครูคือเรือจ้าง] [ครูคือกระดาษทราย] [ครูคือการเดินทาง] [ครูคือนักสู้] [ครูคือช่างตีเหล็ก] และ [ครูคือช่างปั้น] อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ได้สะท้อนมุมมองของผู้ใช้ภาษาที่มีความคิดทางด้านบวกเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบในการปฏิบัติงานของครูอย่างชัดเจน โดยครูต้องทำหน้าที่เป็นแบบอย่างที่ดีและเป็นแสงสว่างส่องนำทาง ครูทำหน้าที่สั่งสอนให้ความรู้และขัดเกลานักเรียนให้เป็นคนดีและมีความสามารถครูต่อสู้กับการทำงานอย่างหนักและการเดินทางไปทำหน้าที่อย่างไม่ยอมแพ้ ครูต้องใช้ความพยายาม ความอดทนและมุ่งมั่นตั้งใจในการทำงานอย่างเต็มที่ เพื่อให้การปฏิบัติงานบรรลุตามเป้าหมายและประสบความสำเร็จ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
136 ตอนพิเศษ 68 ง 20 มีนาคม 2562.
ธารารัตน์ เป้ดทิพย์ และมารศรี สอทิพย์. (2561). ภาพแทนครูในบทเพลงชุด “ครูในดวงใจ”. ใน
การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 19 (น. 981-988).
นพรัตน์ น้อยเจริญ. (2558). “ครูคือใคร” : มโนอุปลักษณ์ครูในบทเพลงไทย. ใน การประชุมทาง
วิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 53 (น. 933-941). กรุงเทพฯ:
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พิณสุดา สิริธรังศรี. (2560). ความรู้ ความคิด ทักษะ และคุณธรรมของครู. ใน ความเป็นครูและ
การพัฒนาครูมืออาชีพ. (หน้า 15-28). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2554 (พิมพ์ครั้งที่
2). กรุงเทพฯ: สำนักราชบัณฑิตยสภา.
วิวัฒน์ กอมขุนทด และบัญชา เกียรติจรุงพันธ์. (2549). วิถีความเป็นครูในวรรณกรรมเพลงไทย
ลูกทุ่งของ สลา คุณวุฒิ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 29(3-4), น. 129-
141.
Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical introduction. (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.
Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphor we live by. Chicago and London: University
of Chicago Press.
_______. (2003). Metaphor we live by. (2nd ed.). Chicago and London: University of
Chicago Press.