การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างความสามารถในการเผชิญปัญหาและฝ่าฟันอุปสรรค ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาและศึกษาผลการใช้โปรแกรมเสริมสร้างความสามารถในการเผชิญปัญหาและฝ่าฟันอุปสรรค ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น กลุ่มตัวอย่าง 21 คน โดยการสุ่มแบบยกกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบวัดความสามารถในการเผชิญปัญหาและฝ่าฟันอุปสรรค มีค่าดัชนีความสอดคล้อง เท่ากับ 0.60–1.00 ค่าอำนาจจำแนก เท่ากับ 0.21-0.77 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 ใช้วัดก่อนและหลังการทดลอง แบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบทีแบบกลุ่มไม่อิสระ ผลการวิจัย พบว่า 1) โปรแกรมฯ มีเนื้อหาความสามารถในการเผชิญปัญหาและฝ่าฟันอุปสรรค 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการควบคุมสถานการณ์ 2) ด้านการรับรู้สาเหตุ และความรับผิดชอบ 3) ด้านการรับรู้ผลกระทบ 4) ด้านความอดทน มีกิจกรรม 14 กิจกรรม กระบวนการจัดการเรียนรู้ มี 5 ขั้น คือ ขั้นที่ 1 การเตรียมความพร้อมอย่างมีสติ ขั้นที่ 2 การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ ขั้นที่ 3 การสะท้อนการเรียนรู้ ขั้นที่ 4 การพิจารณาแยบคาย ขั้นที่ 5 การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ คุณภาพของโปรแกรมฯ ด้านความเหมาะสม โดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 4.50, S.D. = 0.58) ด้านความเป็นไปได้ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.52, S.D. = 0.57) 2) ผลการทดลองใช้โปรแกรม พบว่า ความสามารถในการเผชิญปัญหาและฝ่าฟันอุปสรรคของกลุ่มตัวอย่างหลังทดลองสูงกว่าก่อนทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจต่อโปรแกรม โดยรวมอยู่ในระดับมาก (
= 4.05, S.D. = 0.78)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
เกศรา น้อยมานพ. (2561). การพัฒนาความสามารถในการเผชิญปัญหาและฝ่าฟันอุปสรรคของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น โดยการใช้กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม, 14(1), น. 583-592. สืบค้นเมื่อ 28 มกราคม 2562, จาก https://tdc.thailis.or.th/ tdc/dccheck.php?Int_code=95&RecId=29581&obj_id=185577&showmenu=no&userid=0.
จิรัฐกาล พงศ์ภคเธียร. (2553). จิตตปัญญาศึกษา: การเรียนรู้สู่จิตสานึกใหม่. กรุงเทพฯ: สวนเงินมีมา.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปิยะธิดา ปัญญา. (2560). สถิติสำหรับวิจัย. มหาสารคาม: ตักสิลาการพิมพ์.
ประพันธ์ ขันโมลี, อรัญ ซุยกระเดื่อง และปิยะธิดา ปัญญา. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนสำหรับครู ระดับมัธยมศึกษา. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 14(2), น. 145-158 สืบค้นเมื่อ 10 ตุลาคม 2565, จาก http://so02.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/view/16774
ประเวศ วะสี. (2555). จิตตภาวนากับการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐาน. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
ผู้จัดการออนไลน์. (2561). ชีวิตดีได้ด้วย AQ. สืบค้นเมื่อ 28 เมษายน 2566, จาก https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=28163
ไพศาล วรคำ. (2564). การวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 13). มหาสารคาม: ตักสิลาการพิมพ์.
ศิริธร ศรีจำนงค์. (2557). การพัฒนาหลักสูตรเพื่อเสริมสร้างจิตสาธารณะ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น ตามแนวจิตตปัญญาศึกษา (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).
อุทัย วรสาร, ปิยะธิดา ปัญญา และไพศาล วรคำ. (2561). การวิจัยและพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจในการดำรงชีวิต ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 15(20), น. 385-398.
อรัญ ซุยกระเดื่อง. (2559). สถิติสำหรับการวิจัย. มหาสารคาม: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
อริสา สุมามาลย์. (2562). การพัฒนากระบวนการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียนบนฐานแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา เพื่อเสริมสร้างเป้าหมายในชีวิตสำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
Barr, M. J. and Keating L. A. (1990). Introduction: Elements of program development In M. J. Barr, L.A Keating and Associates. Developing Effective Student Services Programs. San Francisco: Jossey-Bass.
Bloom B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives. New York: David Mckay.
Boone. E. J. (2002). Developing programs in education. Illinois: Waveland Press.
Breslin, F. C., Zack, M. & McMain, S. (2002). An Information-processing analysis of mindfulness: Implication for relapse prevention in the treatment of substance abuse. Clinical Psychology: Science and Practice, 9 (3), pp. 275-299. Retrieved August 28, 2022, from https://doi.org/10.1093/clipsy.9.3.275
CMind. (2017). The Tree of Contemplative Practices [Illustration]: The Center for Contemplative Mind in Society. Retrieved April 8, 2017, from https://www. contemplativemind.org/practices/tree
Corcoran, K. M., Farb, N., Anderson, A. and Segal, Z. V. (2010). Mindfulness and emotion regulation: Outcomes and possible mediating mechanisms. Retrieved May 20, 2022, from https://www.researchgate.net/publication/232556639
Dewey, J. (1983). Experience and education. New York: Collier.
Harrow, A. (1972). A taxonomy for psychomotor Domain: A guide for developing Behavioral objectives. New York: Longman.
Joyce, B. and Weil, M. (2009). Models of teaching (7th ed.). Boston: Pearson Education Allyn and Bacon.
Kolb, A. D. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. United States of America: Prentice Hall.
Stoltz, P. G. (1997). Adversity quotient: Turning obstacles into opportunities. New York: United Stages of America.
Stromborg, M. F. (1984). Selecting an Instrument to Measure Quality of Life. Oncology Nursing Forum, 11(5), pp. 88-91.
