การสร้างเครือข่ายนวัตกรรมทางสังคมผู้สูงวัย ด้วยชุมชนเป็นฐานราก: กรณีศึกษา ตำบลเจดีย์หัก อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี

Main Article Content

รณิดา นุชนิยม
สิรินธร สินจินดาวงศ์

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้บริบทพื้นที่ สังคม วัฒนธรรมของผู้สูงวัย 2) สังเคราะห์องค์ความรู้ สังคม วัฒนธรรมของผู้สูงวัย และ 3) สร้างเครือข่ายนวัตกรรมทางสังคมของผู้สูงวัย ด้วยชุมชนเป็นฐานราก ดำเนินการโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ การสัมภาษณ์เจาะลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1  ลงพื้นที่ศึกษาองค์ความรู้ บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ระยะที่ 2 สังเคราะห์องค์ความรู้ สังคม วัฒนธรรม จากปราชญ์ชาวบ้าน ระยะที่ 3 การสร้างเครือข่ายนวัตกรรมทางสังคมของผู้สูงวัย จากตัวแทนผู้สูงวัย และเยาวชน โดยผู้วิจัยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบลูกโซ่หรือแบบก้อนหิมะ


ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์ความรู้บริบทพื้นที่ สังคม และวัฒนธรรม แบ่งเป็น 5 ด้าน ดังนี้ ด้านอาหารและสุขภาพ ด้านศิลปหัตถกรรม ด้านวัฒนธรรมและประเพณี ด้านเกษตรกรรม และด้านวิถีชีวิตชุมชน 2) ผลการสังเคราะห์องค์ความรู้ บริบทพื้นที่ สังคม วัฒนธรรม โดยการใช้แนวคิด P.O.I.N.T พบว่า 2.1) ปัญหา (P) ขาดเวทีในการแสดงศักยภาพของผู้สูงวัย 2.2) โอกาส (O) มีเครือข่ายของผู้สูงวัยในการสร้างสรรค์ภูมิปัญญา 2.3) ข้อมูลเชิงลึก (I) ผู้สูงวัยในชุมชนขาดปฏิสัมพันธ์กัน 2.4) ความต้องการ (N) พื้นที่ในการทำกิจกรรมที่หลากหลาย 2.5) ประเด็นที่น่าสนใจ (T) การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงวัย คนในพื้นที่ 3) ผลการสร้างเครือข่ายนวัตกรรมทางสังคมของผู้สูงวัย ได้ช่องทางสื่อสารเครือข่ายนวัตกรรมทางสังคมของผู้สูงวัยด้วยชุมชนเป็นฐานรากอย่างยั่งยืน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. (2566). จำนวนผู้สูงอายุไทยจำแนกตามจังหวัด. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2566, จาก https://www.dop.go.th/th/statistics_side?content=1&sub=2

กรมกิจการผู้สูงวัย. (2565). สถิติผู้สูงอายุไทย ปี 2565. สืบค้นเมื่อ 20 สิงหาคม 2566, จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1962

ไปรมา อิศรเสนา ณ อยุธยา และชูจิต ตรีรัตนพันธ์. (2560). Design thinking: Learning by doing การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ. กรุงเทพฯ: ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC).

พระมหาสุเทพ สุปณฺฑิโต และคณะ. (2562). การวิจัยและพัฒนาพระนิสิตธรรมทายาทภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 8(1), น. 1-10.

สิรินธร สินจินดาวงศ์, รณิดา นุชนิยม และกรกฎ ผกาแก้ว (2565). การจัดการเผยแพร่ภูมิปัญญาของผู้สูงวัย ในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี ผ่านแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์. วารสารสหศาสตร์ศรีปทุม ชลบุรี, 8(2), น. 52-64.

อุทิศ บำรุงชีพ, พักตร์วิภา โพธิ์ศรี, ลัดดาวัลย์ พุทธรักษา, อรพินท์ หลักแหลม, ศราวิน เทพสถิตย์ภรณ์, ปริญญา เรืองทิพย์ และกนก พานทอง. (2565). การพัฒนารูปแบบศูนย์วิจัยนวัตกรรมและฝึกอบรมเพื่อสืบสานภูมิปัญญาผู้สูงอายุสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 4(2), น. 189-204.

Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. New York: Random House.

Standford, d. School. (2010). An Introduction to Design Thinking PROCESS GUIDE. CA: Institute of Design at Stanford.