ต้นทุนแฝงกับพฤติกรรมการตัดสินใจลงทุนในระบบการผลิตข้าวแบบนาแปลงใหญ่: กรณีศึกษาตำบลมะเกลือใหม่ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ต้นทุนแฝงเป็นต้นทุนที่ไม่แสดงออกในรูปของเงินสด ซึ่งมีผลต่อการวางแผนการผลิตและการตัดสินใจลงทุน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบ องค์ประกอบ และมูลค่าของต้นทุนแฝงในการผลิตข้าวของเกษตรกรในระบบนาแปลงใหญ่ ภายใต้ระบบการผลิตที่แตกต่างกัน และ 2) เพื่อวิเคราะห์ความแตกต่างของพฤติกรรมการวางแผนการผลิต และแนวโน้มความยั่งยืนทางเศรษฐกิจของเกษตรกร ตามระดับต้นทุนแฝงและระบบการผลิต โดยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณจากเกษตรกร 96 ราย และการสัมภาษณ์เชิงลึก ภายใต้กรอบแนวคิดทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การผลิต และพฤติกรรมการลงทุนของครัวเรือนเกษตร
ผลการศึกษาพบว่า ต้นทุนแฝงมีสัดส่วนระหว่าง ร้อยละ 37-57 ของต้นทุนรวม โดยกลุ่มที่ใช้ปุ๋ยเคมีมีต้นทุนแฝงต่ำสุด และกลุ่มที่อยู่นอกเขตชลประทาน มีต้นทุนแฝงสูงสุด พฤติกรรมการผลิตและการลงทุนแตกต่างกันตามระดับต้นทุนแฝง โดยกลุ่มที่มีต้นทุนแฝงต่ำมีแนวโน้มตัดสินใจกล้าลงทุน และลดการพึ่งพาทรัพยากรภายใน ขณะที่กลุ่มที่มีต้นทุนแฝงสูงมักวางแผนแบบประคับประคอง กลุ่มที่อยู่ในระดับต้นทุนแฝงปานกลาง มีแนวโน้มวางแผนการผลิตอย่างยืดหยุ่นและใช้ข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย คือ ควรส่งเสริมการบันทึกต้นทุนแฝงในระบบบัญชีฟาร์ม สนับสนุนกลไกการจัดการกลุ่ม และการกำหนดมาตรการรัฐเพื่อสะท้อนต้นทุนที่แท้จริงของเกษตรกร
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมลรัตน์ ถิระพงษ์. (2561). นโยบายเกษตรแปลงใหญ่กับบริบทของภาคเกษตรไทยในปัจจุบัน. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ สาขาเศรษฐศาสตร์ ประจำปี 2560 วันที่ 25 พฤษภาคม 2560 (น. 49-64). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครราชสีมา. (2560). รายงานต้นทุนการผลิตข้าวของเกษตรกรในพื้นที่ตำบลมะเกลือใหม่. นครราชสีมา: กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
สิริยุพา เลิศกาญจนาพร (2566). ต้นทุนและผลตอบแทนจากการปลูกข้าวนาปีของเกษตรกรโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 40(1), น. 130-138.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2566). ต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
อัญรัตน์ วิเชียร, กรองทิพย์ ชัยชาญ และสุภาวดี มณีเนตร (2561). กระบวนการมีส่วนร่วมของกลุ่มเกษตรกรในการลดต้นทุนการผลิตข้าวหอมมะลิ 105 พื้นที่ตำบลหินดาด อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา. Journal of Community Development Research, 11(2), น. 81-89.
Aragón, F. M., Oteiza, F., & Rud, J. P. (2019). Climate change and agriculture: Subsistence farmers’ response to extreme heat. American Economic Journal: Economic Policy, 13(1), pp. 1-35.
Dillon, J. L. (1977). The economics of farm management in developing countries. Oxford: Pergamon Press.
Ellis, F. (1993). Peasant economics: Farm households and agrarian development (2nd ed.). Cambridge University Press.
Jimi, N. A., Nikolov, P., Abdul Malek, M., & Kumbhakar, S. (2020). The effects of access to credit on productivity among microenterprises. Small Business Economics, 54(2), pp. 533-551.
Kay, R. D., Edwards, W. M., & Duffy, P. A. (2019). Farm management (8th ed.). New York: McGraw-Hill Education.
Medici, M., Pedersen, S. M., Canavari, M., Anken, T., Stamatelopoulos, P., Tsiropoulos, Z., Zotos, A., & Tohidloo, G. (2021). A web-tool for calculating the economic performance of precision agriculture technology. Computers and Electronics in Agriculture, 181, p. 105930.
Manotham, S., & Kerdsriserm, C. (2019). Enhancing smallholder resilience via participatory cost management. Agricultural Systems, 176, p. 102672.
Nguyen, T. T., & Do, M. H. (2022). Shock, risk attitude and rice farming: Evidence from panel data for Thailand. Environmental Challenges, 6, p. 100430.
Singh, I., Squire, L., & Strauss, J. (1986). Agricultural household models: Extensions, applications, and policy. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
Suwanmaneepong, S., Mankeb, P., Kuhaswonvetch, S., Kerdsriserm, C., Cavite, H. J., & Llones, C. (2022). Production performance and efficiency of rice farming in suburban areas of Bangkok, Thailand. Journal of Management Information and Decision Sciences, 25(S5), pp. 1-12.
Topphak, P. (2023). Comparison of cost and return between paddy production and seed production. International Journal of Agricultural Technology, 19(4), pp. 951-962.
