การพัฒนากรอบบูรณาการ TPACK-DCST สำหรับวิเคราะห์การบูรณาการเทคโนโลยีในการสอนวิทยาศาสตร์
Main Article Content
บทคัดย่อ
การบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นสมรรถนะสำคัญของครูวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 21 แต่กรอบสมรรถนะเดิม มักแสดงทักษะแบบแยกส่วนและไม่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างระดับ TPACK กับการปฏิบัติจริง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากรอบแนวคิด TPACK-DCST ซึ่งเป็นเครื่องมือเชิงมโนทัศน์ที่เชื่อมโยง TPACK ทั้ง 7 ด้านเข้ากับสมรรถนะดิจิทัล 4 มิติ และ 2) เพื่อศึกษารูปแบบการบูรณาการเทคโนโลยีที่ปรากฏในการสอนวิทยาศาสตร์ 3 สาขาวิชา โดยใช้กรอบแนวคิด TPACK-DCST เป็นเครื่องมือในการศึกษารายกรณี ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก รวมทั้งการวิเคราะห์แผนการจัดการเรียนรู้และการสังเกตการสอน เครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ
ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบสำคัญที่กรอบสมรรถนะทั่วไปไม่สามารถแสดงให้เห็นได้ 3 ประการ ได้แก่ 1) บทบาทของ TPK ในฐานะกลไกกำหนดคุณภาพการใช้เทคโนโลยีเพื่อการสืบเสาะและสร้างความรู้ 2) ความแตกต่างเชิงโครงสร้างของสมรรถนะการประเมิน (DCST3) ที่ต้องอาศัยความรู้เฉพาะด้านมากกว่าการจัดการเรียนรู้ทั่วไป และ 3) การตัดสินใจไม่ใช้เทคโนโลยี ในฐานะตัวบ่งชี้ของ TPACK ระดับสูง ทั้งนี้งานวิจัยเสนอให้มุ่งพัฒนา TPK โดยเฉพาะด้านการประเมินและควรพัฒนา TPACK-DCST ให้เป็นเครื่องมือประเมินมาตรฐานในบริบทที่หลากหลายต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จุมพลภัทร์ ไชยสัตย์. (2568). ระดับความรู้จำเพาะเนื้อหาผนวกวิธีสอนและเทคโนโลยี (TPACK) ของครูวิทยาศาสตร์ระดับประถมศึกษาตอนต้น บริบทของโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1. วารสารวิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน, 2(6), น. 29-45.
ดวงจันทร์ แก้วกงพาน และชิสาพัชร์ ชูทอง. (2569). การส่งเสริมสมรรถนะเทคโนโลยีดิจิทัลตามแนวทางการผลิตและพัฒนาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏ (PTRU Model) ในรายวิชาการแก้ปัญหาชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ของนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 9(30), น. 26-41.
วัชราภรณ์ เขาเขจร และนิวัฒน์ ศรีสวัสดิ์. (2567). การพัฒนาความรู้ในการสอนจำเพาะเนื้อหาโดยใช้เทคโนโลยีของนักศึกษาวิชาชีพครูวิทยาศาสตร์ผ่านโมดูลการเรียนรู้เพื่องานวิชาชีพผสานร่วมเทคโนโลยีที่เน้นการเข้าใจในธรรมชาติวิทยาศาสตร์สืบเสาะ. วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา, 7(2), น. 418-432.
Abiltayeva, A., Zhumagulova, K., Satayev, M., Yechshzhanov, T., Maimatayeva, A. & Balta, N. (2025). Teacher competencies and digital integration into teaching practices: Perceptions from pre-service biology teachers in Kazakhstan. Frontiers in Education, 10, Article 1628034. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1628034
Agyei, E. D., Jita, L. C. & Jita, T. (2024). Technology integration in science classrooms: Empowering student teachers for improved physics teaching with simulations. Contemporary Mathematics and Science Education, 5(2), Article ep24009. https://doi.org/10.30935/conmaths/14688
Angeli, C. & Valanides, N. (2009). Epistemological and methodological issues for the conceptualization, development, and assessment of ICT-TPCK: Advances in technological pedagogical content knowledge (TPCK). Computers & Education, 52(1), pp. 154-168. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2008.07.006
Archambault, L. M. & Barnett, J. H. (2010). Revisiting technological pedagogical content knowledge: Exploring the TPACK framework. Computers & Education, 55(4), pp. 1656-1662. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2010.07.009
Chai, C. S., Koh, J. H. L. & Tsai, C.-C. (2013). A review of technological pedagogical content knowledge. Educational Technology & Society, 16(2), pp. 31-51.
Guzey, S. S. & Roehrig, G. H. (2009). Teaching science with technology: Case studies of science teachers’ development of technology, pedagogy, and content knowledge. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), pp. 25-45.
International Society for Technology in Education. (2017). ISTE Standards for Educators. Retrieved February 15, 2026, from https://iste.org/standards/educators
Koehler, M. J. & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge? Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), pp. 60-70.
Kotzebue, L. V., Meier, M., Finger, A., Kremser, E., Huwer, J., Thoms, L.-J., Becker, S., Bruckermann, T. & Thyssen, C. (2021). The framework DiKoLAN (Digital Competencies for Teaching in Science Education) as basis for the self-assessment tool DiKoLAN-Grid. Education Sciences, 11(12), Article 775. https://doi.org/10.3390/educsci11120775
Lund, A., Furberg, A., Bakken, J. & Engelien, K. L. (2014). What does professional digital competence mean in teacher education? Nordic Journal of Digital Literacy, 9(4), pp. 280-298. https://doi.org/10.18261/ISSN1891-943X-2014-04-04
Mishra, P. (2019). Considering contextual knowledge: The TPACK diagram gets an upgrade. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 35(2), pp. 76-78. https://doi.org/10.1080/21532974.2019.1588611
Mishra, P. & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), pp. 1017-1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
Pettersson, F. (2018). On the issues of digital competence in educational contexts: A review of literature. Education and Information Technologies, 23(3), pp. 1005-1021. https://doi.org/10.1007/s10639-017-9649-3
Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Luxembourg: Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
Schmidt, D. A., Baran, E., Thompson, A. D., Mishra, P., Koehler, M. J. & Shin, T. S. (2009). Technological pedagogical content knowledge (TPACK): The development and validation of an assessment instrument for preservice teachers. Journal of Research on Technology in Education, 42(2), pp. 123-149. https://doi.org/10.1080/15391523.2009.10782544
Schubatzky, T., Burde, J.-P., Große-Heilmann, R. I., Haagen-Schützenhöfer, C., Riese, J. & Weiler, D. (2023). Predicting the development of digital media PCK/TPACK: The role of PCK, motivation to use digital media, interest in and previous experience with digital media. Computers & Education, 206, Article 104900.https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104900
Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), pp. 4-14.
Valtonen, T., Leppänen, U., Hyypiä, M., Sointu, E., Smits, A. & Tondeur, J. (2020). Fresh perspectives on TPACK: Pre-service teachers’ own appraisal of their challenging and confident TPACK areas. Education and Information Technologies, 25(4), pp. 2823-2842. https://doi.org/10.1007/s10639-019-10092-4