การพัฒนาความฉลาดทางศีลธรรม ด้วยพุทธวิธีการตัดสินใจ และกระบวนการบ่มเพาะ ผ่านวัดเสมือนจริงสำหรับคนวัยทำงาน

Main Article Content

พันธุ์ธัช ศรีทิพันธุ์
วสันต์ ฉายรัศมีกุล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) กำหนดโครงสร้างความฉลาดทางศีลธรรมของคนวัยทำงาน 2) สร้างและพัฒนาเครื่องมือวัด วัดเสมือนจริงและกิจกรรมพัฒนา 3) เปรียบเทียบผลก่อน–หลังการพัฒนา วิธีดำเนินการวิจัย 3 ระยะ 1) ศึกษาโครงสร้างและพัฒนาแบบวัด 2) พัฒนาวัดเสมือนจริงและกิจกรรม 3) ทดลอง โดยใช้แบบแผน Pretest–Posttest Control Group Design กลุ่มตัวอย่างจำนวน 90 คน กำหนดด้วย G*Power สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและควบคุมตามเกณฑ์กำหนด เครื่องมือวิจัย แบบสัมภาษณ์ และแบบวัดความฉลาดทางศีลธรรม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐานและการทดสอบที


ผลวิจัยพบว่า 1) โครงสร้างศีลธรรมสำหรับคนวัยทำงานมี 10 ด้าน คือ ขยันหมั่นเพียร ประหยัดพอเพียง ซื่อสัตย์ซื่อตรง มีวินัยอดทน มีสติสุภาพ สะอาดรักษา เสียสละสามัคคี เมตตากรุณา กตัญญูกตเวที และรับผิดชอบพัฒนาตน 2) แบบวัดมี 50 ข้อ ความตรงเชิงเนื้อหา (I-CVI ≥ 0.70, S-CVI = 0.96) ความเที่ยง 0.96 วัดเสมือนจริงมี 3 ห้อง กิจกรรม 10 ด้าน 3) ผลการทดลองก่อนการพัฒนาคะแนน ความฉลาดทางศีลธรรมไม่แตกต่างกัน (t = 1.06) ขนาดอิทธิพล = -0.223 อยู่ในระดับเล็ก แต่หลังการพัฒนากลุ่มทดลองมีคะแนนสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (t = 6.94) ขนาดอิทธิพล = 1.462 อยู่ในระดับใหญ่มาก และคะแนนสูงกว่าก่อนพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (t = 7.124) ขนาดอิทธิพล = 1.062 อยู่ในระดับสูง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีทิพันธุ์ พ., & ฉายรัศมีกุล ว. (2026). การพัฒนาความฉลาดทางศีลธรรม ด้วยพุทธวิธีการตัดสินใจ และกระบวนการบ่มเพาะ ผ่านวัดเสมือนจริงสำหรับคนวัยทำงาน. วารสารราชพฤกษ์, 24(3), 711–727. https://doi.org/10.14456/rpjnrru.2026.41
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

ชัยชาญ ศรีหานู. (2562). บ่อเกิดและความสำคัญของศีลธรรมต่อมนุษย์และสังคม. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 3(1), น. 33-42.

ชุติมา แสงดารารัตน์, องอาจ นัยพัฒน์ และอรอุมา เจริญสุข. (2560). การวิเคราะห์องค์ประกอบของความฉลาดทางจริยธรรม ของผู้เรียนระดับปริญญาตรี สถาบันอุดมศึกษาเอกชน ภาคกลาง. วารสารสุทธิปริทัศน์, 31(98), น. 60-72.

ธนัลภร สินพรพญา และพระครูพิพิธสุตาทร. (2560). การตัดสินใจตามแนวทางทฤษฎีเกมและพระพุทธศาสนา. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 25(47), น. 267-281.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). ธรรมนูญชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 22). กรุงเทพฯ: อักษรสยามการพิมพ์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). ตามทางพุทธกิจ. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ปริ้นติ้งกรุ๊ป.

พุทธทาสภิกขุ. (2561). ธรรมะกับการปฏิบัติธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มูลนิธิหอจดหมายเหตุพุทธทาสภิกขุ อินทปัญโญ.

สุรพี เทศสมบูรณ์ และพิกุล ภูมิโคกรักษ์. (2561). แนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนในการบริหารสถานศึกษาเพื่อฟื้นฟูศีลธรรมตามวิถีพุทธ กรณีศึกษาโรงเรียนตะวันชัยวิทยา. วารสารราชพฤกษ์, 16(1), น. 88-97.

อัจศรา ประเสริฐสิน และกมลทิพย์ ศรีหาเศษ. (2566). แนวทางการประเมินเพื่อการส่งเสริมความฉลาดทางจริยธรรม สําหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารสัชต์ภาคย์, 17(51), น. 140-159.

Bayat M. L., Tavan, A., Sanjari, S., Mohammadi Soliemani, M. R., & Salajegheh, A. (2024). The Impact of peer relationships, moral development, and family relationships on collective violence with the Mediating Role of Psychological Security. Middle East Journal of Rehabilitation and Health Studies, 12(1), pp. 1-17. https://doi.org/10.5812/mejrh-151732

Chauhan, S., Choudhary, G., Bhavsar, A., & Dutt, V. (2025). An EEG-Based Study Investigating Cognitive and Behavioral Reactions to Indian Knowledge System Narratives in Virtual Reality. In Kim J., et al. (Eds.), Proceedings of the 18th International Joint Conference on Biomedical Engineering Systems and Technologies, pp. 1012-1019. https://doi.org/10.5220/0013305300003911

Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2nd ed.). New York: Lawrence Erlbaum Associates.

Greene, J. D. (2009). The Cognitive Neuroscience of Moral Judgment. The Cognitive Neurosciences IV (ed. M.S. Gazzaniga). MIT Press, Cambridge, MA.

Kohlberg, L. (1984). The Psychology of Moral Development: The Nature and Validity of Moral Stages (Vol. 2). San Francisco: Harpercollins College Div.

Radianti, J., Majchrzak, T. A., Fromm, J., & Wohlgenannt, I. (2020). A systematic review of immersive virtual reality applications for higher education: Design elements, lessons learned, and research agenda. Computers & Education, 147, 103778. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103778

Sawilowsky, S. S. (2009). New Effect Size Rules of Thumb. Journal of Modern Applied Statistical Methods, 8, pp. 597-599. https://doi.org/10.22237/jmasm/1257035100

Zahiu, A., Mihailov, E., Earp, B. D., Francis, K. B., & Savulescu, J. (2023). Empathy training through virtual reality: Moral enhancement with the freedom. Ethics and Information Technology, 25(4), p. 50. https://doi.org/10.1007/s10676-023-09723-9

Zekeik, H., Chahbi, M., Lamarti Sefian, M., & Bakkali, I. (2025). Augmented reality and virtual reality in education: A systematic narrative review on benefits and challenges. EURASIA J Math Sci Tech Ed, 21(9), em2699. https://doi.org/10.29333/ejmste/16830