การพัฒนาสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบําบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพัง จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

วราภรณ์ ชนะจันทร์ตา
อุเทน ลาพิงค์
รัตติกร ชาญชำนิ
จรูญศักดิ์ แพง

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการและสังเคราะห์นวัตกรรมสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบำบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังจังหวัดเชียงใหม่ 2) พัฒนาและขับเคลื่อนนวัตกรรมสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบำบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังจังหวัดเชียงใหม่ และ 3) เพื่อถ่ายทอดและขยายผลพัฒนาสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบำบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังจังหวัดเชียงใหม่ เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ ได้แก่ กลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่ จำนวน 120 คน และกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 20 คน รวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป วิเคราะห์ข้อมูล เชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า


1) การจัดการและสังเคราะห์นวัตกรรมสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบำบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังจังหวัดเชียงใหม่โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ตามลำดับ


2) พัฒนาและขับเคลื่อนนวัตกรรมสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบำบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังจังหวัดเชียงใหม่ ควรพัฒนาการส่งเสริมสุขภาวะสังคมของผู้สูงอายุ พัฒนาสุขภาวะทางสังคมวิถีพุทธมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุสามารถอยู่ร่วมในสังคมอย่างมีความสุข มีคุณค่า และความสุขที่แท้จริง 


3) แนวการถ่ายทอดและขยายผลพัฒนานวัตกรรมสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบำบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังจังหวัดเชียงใหม่ การประยุกต์ใช้อริยสัจ 4 จะช่วยพัฒนาสติปัญญา โดยมุ่งเน้นการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหาอย่างมีเหตุผล และการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องและการใช้ปัญญาธรรมจะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันทางสุขภาวะที่มีประสิทธิภาพที่ดี

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชนะจันทร์ตา ว., ลาพิงค์ อ., ชาญชำนิ ร., & แพง จ. (2026). การพัฒนาสุขภาวะวิถีพุทธและพุทธจิตวิทยาบําบัดแบบองค์รวมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพัง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 9(1), 46–65. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/279166
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2560). กรอบสุขภาพจิต. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.

ประยงค์ สุวรรณบุบผา. (2560). จิตบำบัดแนวพุทธศาสน์. กรุงเทพฯ: ปัญญาประดิษฐาน.

พระเจริญพงษ์ วิชัย, พระครูสิริปุญญาภิวัฒน์, พระครูพิพิจวรกิจจานุการ, พระมหาศุภวัฒน์ บุญทอง, บรรพต ต้นธีรวงศ์ และ สรวิชญ์ วงษ์สะอาด. (2566). การพัฒนากิจกรรมวิถีพุทธเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะจิตของผู้สูงอายุชุมชนวัด บางหลวง อําเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 5(2), 56-77.

พระภูชิสสะ ปญฺญาปโชโต. (2562). การสร้างกระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะตามหลักภาวนา 4 ในตำบลยางฮอม อำเภอขุนตาล จังหวัดเชียงราย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 4(1), 49-63.

พระมหาฉัตรชัย มูลสาร. (2561). การศึกษาเปรียบเทียบคัมภีร์มูลสรวาสวินยวัสตุกับพระวินัยปิฎกศึกษาเฉพาะกรณีจีวรวัสตุและกรรมวัสดุ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม. สืบค้นจาก https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/10203?attempt=2&&locale-attribute=th.

พระมหาอำคา วรปัญโญ (2564). การส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธในความปกติใหม่. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(2), 455-469.

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2556). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย. นครปฐม: พริ้นเทอรี่.

ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์. (2560). สติบำบัด: ทางเลือกใหม่รักษาโรคซึมเศร้า. สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/40115831.

ลำไพ สุวรรณสาร, และ อรุณรัตน์ สู่หนองบัว. (2565). ผู้สูงอายุสุขภาพดี: ในมุมมองความสุข 5 มิติ. วารสารพยาบาลและสาธารณสุข มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 1(1), 28-34.