กลวิธีการเล่าเรื่องในละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ของไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพเรื่อง “กลวิธีการเล่าเรื่องในละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ของไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีในการเล่าเรื่องของละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ของไทย ตลอดจนเนื้อหาเกี่ยวกับอดีตที่ถูกนำเสนอในละครอิงประวัติศาสตร์ของไทย ภายใต้กรอบแนวคิดศาสตร์การเล่าเรื่องและแนวคิดความทรงจำร่วมผ่านละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ของไทยจำนวน 22 เรื่อง 31 เวอร์ชันที่ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ช่องต่าง ๆ ระหว่างปี พ.ศ. 2531-2562
จากการศึกษาพบว่าละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ของไทยใช้มีกลวิธีการเล่าเรื่อง 5 แนว ได้แก่ แนวยอพระเกียรติ แนวบ้านเมืองร่มเย็น แนวเสียเลือดเสียเนื้อ แนวอุดมการณ์เหนือความรัก และแนวข้ามภพข้ามชาติ อีกทั้งใช้การประกอบสร้างและการสื่อความหมายผ่านกระบวนการสร้างสรรค์ขั้นตอนต่าง ๆ โดยมากมักแฝงด้วยอุดมการณ์ชาตินิยมหรือราชาชาตินิยมและใช้มุมมองแบบเมืองหลวงเป็นศูนย์กลาง
ความทรงจำในละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ของไทยนิยมผลิตซ้ำภาพลักษณ์ของสถาบันกษัตริย์ให้อยู่ในสถานะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เปี่ยมด้วยบุญญาธิการ และปกครองบ้านเมืองให้สงบสุขร่มเย็นภายใต้กรอบประวัติศาสตร์แห่งชาติหรือเรื่องเล่าแม่บท ตลอดจนมโนทัศน์หลักและคุณค่าต่าง ๆ ซึ่งถูกควบคุมโดยรัฐให้ทำหน้าที่ตอกย้ำอุดมการณ์ว่าด้วยลัทธิความภักดีและค้ำจุนอำนาจของชนชั้นนำในสังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กาญจนา แก้วเทพ. (2553). แนวพินิจใหม่ในสื่อสารศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.
กาญจนา แก้วเทพ. (2545). สื่อบันเทิง: อำนาจแห่งความไร้สาระ. กรุงเทพมหานคร: ออล อเบาท์ พริ้นท์.
จิรยุทธ์ สินธุพันธุ์. (2558). แสงศรัทธาเหนือลำน้ำเจ้าพระยา: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และบทสนทนาทางการเมืองในปฏิบัติการสื่อสารการแสดง. วารสารนิเทศศาสตร์, 33(3), 4.
ไชยันต์ รัชชกูล. (2557). ปั้นนอดีตเป็นตัว. กรุงเทพมหานคร: อ่าน.
ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์ และคณะ. (2547). สุนทรียนิเทศศาสตร์ การสื่อสารการแสดงและสื่อจินตคดี (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: โครงการสื่อสันติภาพ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2544). ประวัติศาสตร์ไทยแบบราชาชาตินิยม จากยุคอาณานิคมอำพรางสู่ราชาชาตินิยมใหญ่ หรือลัทธิเสด็จพ่อของกระฎุมพีไทยในปัจจุบัน ศิลปวัฒนธรรม, 23(1), 56-65.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2562). ออกนอกขนบประวัติศาสตร์: ว่าด้วยประวัติศาสตร์นอกขนบและวิธีวิทยาทางเลือก. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
นัทธนัย ประสานนาม. (2561). “วรรณกรรมกับประวัติศาสตร์” ในประเทศไทยจากมุมมองความทรงจำศึกษา. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 40(1), 51-84.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2545). ว่าด้วยการเมืองของประวัติศาสตร์และความทรงจำ. กรุงเทพมหานคร: มติชน.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2557). ชาติไทย,เมืองไทย,แบบเรียนและอนุสาวรีย์ ว่าด้วยวัฒนธรรม, รัฐ และรูปการจิตสำนึก. กรุงเทพมหานคร: มติชน.
ศิราพร ณ ถลาง และปรมินท์ จารุวร, บรรณาธิการ. (2560). อิงอดีต สนองปัจจุบัน: คติชนสร้างสรรค์ สังคมร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สรณัฐ ไตรลังคะ. (2560). ศาสตร์และศิลป์แห่งการเล่าเรื่อง (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โครงการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์. (2554). พัฒนาการและสุนทรียทัศน์ในการสร้างสรรค์บทละครในโทรทัศน์ไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิเทศศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุเนตร ชุตินธรานนท์ และคณะ. (2557). ชาตินิยมในแบบเรียนไทย. กรุงเทพมหานคร: มติชน.
สุภาพร โพธิ์แก้ว และคณะ. (2558). จดหมายเหตุ 60 ปี โทรทัศน์ไทย วิวัฒนาการกิจการโทรทัศน์ไทย. กรุงเทพมหานคร: คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.).
ภาษาอังกฤษ
Cowgill, L. J. (2005). Writing Short Film. New York: Watson-Guptill.
Erll, A. (2008). Cultural Memory Studies : an Introduction. In Erll, A., & Nunning, A. (Eds.), A Companion to Cultural Memory Studies (pp.1-15). Berlin: Walter De Gruyter.
Erll, A., & Nunning, A. (2008). Cultural Memory Studies: An International and Interdisciplinary Handbook. Berlin: Walter de Gruyter.
Erll, A., & Nunning, A. (2010). A companion to cultural memory studies. Germany: Walter de Gruyter GmbH.
Fink, E. J. (2014). Dramatic Story Structure. New York: Routledge.
Halbwachs, M. (1992). On Collective Memory. (L. A. Coser, Trans). Chicago and London: Chicago University Press.
McKee, R. (1997). Story: substance, structure, style, and the principles of screenwriting. New York: Harper-Collins Publishers.
Nora, P. (1989). Between Memory and History: Les Lieux de Memoire. (Marc Roudebush, Trans), Representations, 26(Spring), 7-24.
Nora, P. (1996). Introduction: Between Memory and History. (Arthur Goldhammer, Trans), in Nora, P. (Ed.). Realms of Memory: The Construction of the French Past, Conflicts and Divisions, vol. I. New York : Columbia University Press.
White, H. (1998). The Content of the Form: Narrative Discourse and Historical Representation. United States: Wiley.
ระบบออนไลน์
กองทุนสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์. (2561). เข้าถึงได้จาก http://www.thaimediafund.or.th/page/view/34/?p=1
คณะอนุกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปเศรษฐกิจกระแสใหม่ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ. (2559). การปฏิรูปเศรษฐกิจกระแสใหม่. เข้าถึงได้จาก https://www.nstda.or.th/th/news/5050-neweconomy
ดินาร์ บุญธรรม. (2561). ละครอิงประวัติศาสตร์. เข้าถึงได้จาก https://www.youtube.com/watch?v=hBvS2p6YIBk
วธ.เดินตามรอยกิมจิ ชวนผู้จัดผลิตละครย้อนยุค เอกลักษณ์ไทย. (2561). เข้าถึงได้จากhttps://www.thaipost.net/main/detail/5922
เสรี วงษ์มณฑา. (2561). แนวทางการผลิตภาพยนตร์และละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์. เข้าถึงได้จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcin/article/view/163439/118194
