แนวทางการพัฒนาการบริหารหลักสูตรสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษาปฐมวัย ของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาเชียงราย เขต 3
คำสำคัญ:
แนวทางการพัฒนาการบริหาร, หลักสูตรสถานศึกษา, คุณภาพการจัดการศึกษาปฐมวัยบทคัดย่อ
แนวทางการหลักสูตรสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษาปฐมวัย ของกลุ่มเครือข่าย พัฒนาการศึกษาเทอดไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาสภาพการบริหารหลักสูตรสถานศึกษา ของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย 2) เพื่อหาเหตุปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการบริหารหลักสูตรสถานศึกษา ของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย 3 ) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารหลักสูตรสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษาปฐมวัย ของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ ผู้อำนวยการสถานศึกษา ครูผู้สอนระดับปฐมวัย คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง รวมทั้งสิ้นจำนวน 45 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์แบบ มีโครงสร้าง สถิติที่ใช้ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพการบริหารหลักสูตรสถานศึกษา ของโรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย ภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า การบริหารหลักสูตรสถานศึกษาของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 ใน 4 ด้าน ได้แก่การดำเนินการบริหารหลักสูตร การนิเทศ กำกับ ติดตามและประเมินผล การสรุปผลการดำเนินงาน และการ ปรับปรุงและพัฒนากระบวนการบริหารหลักสูตร อยู่ในระดับมากทุกด้าน 2. เหตุปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการบริหารหลักสูตรสถานศึกษา ของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษา เทอดไทย 1) เหตุปัจจัยที่สนับสนุนการบริหารหลักสูตร คือ ผู้บริหาร บุคลากร และงบประมาณ 2) เหตุปัจจัยที่ฉุดรั้งการบริหารหลักสูตร คือ สื่ออุปกรณ์ อาคารสถานที่ ผู้ปกครองและชุมชน 3. แนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษา ปฐมวัย ของกลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเทอดไทย ควรมีแนวทาง ดังนี้ 1) แนวทางด้านการวางแผน คือ สถานศึกษาควรมีการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา โดยร่วมประสานกับบุคลากรทุกฝ่าย เพื่อกำหนดวิสัยทัศน์ และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ตลอดจนสาระการเรียนรู้ตามหลักสูตรของสถานศึกษา และร่วมกันการปรับปรุงและพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาให้สอดคล้องกับสภาพของท้องถิ่น 2) แนวทางด้านการบริหารจัดการ คือ ผู้บริหารสถานศึกษาควรมีการจัดทำแผนพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาปฐมวัย โดยการกำหนดมาตรฐานและตัวชี้วัดของหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยให้สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา มีแผนการนิเทศ กำกับ ติดตามการนำหลักสูตรไปใช้อย่างเป็นระบบ และมีระบบการปรับปรุงพัฒนาผลการนำหลักสูตรไปใช้หลังจากที่มีการนิเทศติดตาม อย่างเป็นระบบ 3) แนวทางด้านการส่งเสริมครูและบุคลากร คือ ผู้บริหารสถานศึกษาควรพัฒนาบุคลากรให้เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ โดยการจัดอบรมเพื่อพัฒนาครูและบุคลากรให้มีความรู้ ความสามารถในการวิเคราะห์และออกแบบหลักสูตรสถานศึกษา และสามารถนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปออกแบบและพัฒนาการจัดการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับมาตรฐานและตัวชี้วัดของสถานศึกษา ควรส่งเสริมครูมีความเชี่ยวชาญด้านการจัดประสบการณ์และส่งเสริมความก้าวหน้าทางวิชาชีพให้กับครู และสร้างขวัญและกำลังใจให้กับบุคลากรในสถานศึกษ 4) แนวทางด้านการมีส่วนร่วมของครู ผู้ปกครองและชุมชน คือ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน ต้องมีการปรึกษาปัญหาร่วมกัน และนำผลการวิเคราะห์มาจัดทำเป็นแผนการจัดการเรียนรู้ ที่มีกิจกรรมการเรียนรู้ทสี่ อดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัดและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ อีกทั้งเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองและชุมชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบและประเมินผลการจัดการศึกษาของสถานศึกษาและเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองและชุมชนมีส่วนร่วมในการสนับสนุนการศึกษา โดยร่วมกันให้ความรู้หรือประสบการณ์หรือภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือช่วยสนับสนุนทรัพยากรเพื่อการศึกษาตามความเหมาะสมและจำเป็นด้านต่างๆ ด้วย
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงฯ.
เกรียงศักดิ์ เรืองศรี. (2544). การศึกษาสภาพและปัญหาการจัดการเรียนการสอนระดับก่อนประถมศึกษาในโรงเรียนอนุบาลอำเภอ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร.
นัฐธิดา แดงใหญ่. (2542). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารหลักสูตรในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษาเขตการศึกษา 1. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร. กรุงเทพมหานคร.
พัชรา พุ่มพชาติ. (2561). แนวคิดเกี่ยวกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย. สืบค้นเมื่อ 11 พฤษภาคม 2562, จาก https://word5148.files.wordpress.com/2018/10/21223-2.pdf.
ประวิตา มีเปี่ยมสมบูรณ์. (2554). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.
วีรภัทร ไม้ไหว. (2552). แนวทางการสร้างหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียน เขตลาดกระบัง สังกัดกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุกิจบัณฑิตย์. กรุงเทพมหานคร.
วิไลพร เรือนศรี. (2544)การศึกษาการใช้หลักสูตรก่อนประถมศึกษา พุทธศักราช 2540 ในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษากรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2558). แนวทางสร้างอาชีพสู่การมีงานทำของโรงเรียนดีประจำตำบล. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2560, จาก http://deetambon.esdc.go.th/daw-hold-xeksar.
สุกัญญา ปัญเฉลียว. (2550). การบริหารศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลใน อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย
อภิสมัย วุฒิพรพงษ์. (2540). การศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารงานวิชาการระดับปฐมวัยในโรงเรียนอนุบาลประจำจังหวัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ เขตการศึกษา เขต 12. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย. กรุงเทพมหานคร.
อรพิน ไชยโวหาร. (2549). สภาพการบริหารจัดการตามหลักสูตรสถานศึกษาของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปาง เขต 1. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง. ลำปาง.
แอน สุขะจิระ. (2558). การศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางแก้ปัญหาการบริหารวิชาการระดับการศึกษาปฐมวัยของโรงเรียนในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา. พระนครศรีอยุธยา.