แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร: การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง

ผู้แต่ง

  • วารีรัตน์ ศักดิ์สูง คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • สมเกียรติ ตุ่นแก้ว คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • สุวดี อุปปินใจ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง, โรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ, การบริหารเพื่อทางรอด

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง 2) เพื่อศึกษาปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง 3) เพื่อหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหาร 1 คน ครู 8 คน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 7 คน ปีการศึกษา 2563 รวมทั้งสิ้น 16 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม และแบบบันทึกข้อมูลการสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติโดยหาค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า

  1. ระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง ในภาพรวม อยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านค่าเฉลี่ยด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ การกระตุ้นทางปัญญา การคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล อยู่ในระดับปานกลาง และการสร้างแรงบันดาลใจ อยู่ในระดับมาก
  2. ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง ดังนี้ การเปิดโอกาสให้ผู้ร่วมงานได้แสดงความคิดเห็น จัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในด้านความรู้ การปฏิบัติงานและประสบการณ์ซึ่งกันและกัน การได้แสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล การวางแผนและกำหนดแนวทางการดำเนินงานที่ชัดเจน สนับสนุนบุคลากรให้พัฒนาทักษะการปฏิบัติงาน มีการเอาใจใส่ผู้ร่วมงานเป็นรายบุคคลอย่างจริงใจ สร้างความวางใจซึ่งกันและกัน ส่งเสริมให้ผู้ร่วมงานได้พัฒนาศักยภาพตามความสนใจ
  3. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของบุคลากร : การบริหารเพื่อทางรอดของโรงเรียนขนาดเล็กคุณภาพ โรงเรียนบ้านทับกุมารทอง ดังนี้ 1) พัฒนาวิสัยทัศน์ ต้องมีการพัฒนาวิสัยทัศน์ที่ดีสำหรับองค์กรในอนาคต และมีการกำหนดทิศทางหรือแนวทางในการดำเนินงาน สร้างสังคมการทำงานแบบมีส่วนร่วม 2) พัฒนาความผูกพันและศรัทธา ต้องมีการยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้ร่วมงาน มีการประสานงานที่ดี สร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ร่วมงาน ปฏิบัติตามหน้าที่อย่างสม่ำเสมอ และยอมรับค่านิยมของผู้ร่วมงาน 3) มีการสนับสนุนการเรียนรู้ขององค์การ ต้องมีพัฒนาทักษะและใช้สื่อนวัตกรรมใหม่ๆ ให้กับผู้ร่วมงานอย่างต่อเนื่อง มีการจัดอบรม ศึกษาดูงาน ศึกษาบุคคลต้นแบบที่มีพฤติกรรมภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่ดี ให้คำแนะนำกับผู้ร่วมงาน 4) ผู้นำต้องเป็นผู้ติดตามการตอบสนองของผู้ตาม ต้องมีการกระตุ้นให้เกิดการคิดค้น สื่อ นวัตกรรมใหม่ๆ มีการสังเกตผู้ร่วมงาน สร้างความเชื่อใจในการปฏิบัติงาน มีการนิเทศ ติดตาม และประเมินผลอย่างสม่ำเสมอ ใช้งานวิจัยเข้ามาช่วยในการแก้ปัญหาและการพัฒนาพฤติกรรมภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง
    5) สนับสนุนให้มีการจัดประชุมปฏิบัติการ ต้องมีเรียนรู้โดยการลงมือปฏิบัติจริง ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพของตนเอง ให้โอกาสผู้ร่วมงานได้เรียนรู้การทำงานเชิงรุกและเกิดความกระตือรือร้น มีทักษะตัดสินใจที่ดีได้ด้วยตัวเอง พัฒนาทักษะและประสบการณ์ในการวางแผนและการเรียนรู้สำหรับการเปลี่ยนแปลง

ประวัติผู้แต่ง

วารีรัตน์ ศักดิ์สูง, คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย (2563)

สมเกียรติ ตุ่นแก้ว, คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

อาจารย์ ประจำหลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย (อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก)

สุวดี อุปปินใจ, คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำหลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย (อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม)

เอกสารอ้างอิง

กุลนรี ถนอมสุข. (2551). การวิเคราะห์อิทธิพลทางตรงและทางอ้อมของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของครูที่มีต่อคุณภาพนักเรียน. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร.

ชาติชัย อุดมกิจมงคล. (2558). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงกับประสิทธิผลการบริหารงานของผู้บริหารเทศบาลตำบลในเขตจังหวัดสกลนคร. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. สกลนคร.

ทิพากร วรรณพฤกษ์. (2554). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาในสำนักงานเขตบางขุนเทียน สังกัดกรุงเทพมหานคร. (สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. กรุงเทพมหานคร.

นฤมล โยคานุกุล. (2556). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา. (สารนิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร.

เนตร์พัณณา ยาวิราช. (2556). การจัดการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาองค์การ : Managing Change and Organization Development. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ล กรุ๊ป.

ผกาวดี สุวงศ์. (2558). การบริหารโรงเรียนขนาดเล็กแนวใหม่ : ทางรอดหรือทางเลือก. สืบค้นเมื่อ 23 ตุลาคม 2563, จาก http://gg.gg/mwg5w

ผกาพรรณ์ เชื้อเมืองพาน. (2553). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นาการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนในจังหวัดลาปาง. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สืบค้นจาก ฐานข้อมูลงานวิจัย ThaiLis Digital Collection

พรรณิภา เติมศักดิ์. (2552). การพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 1. (การศึกษาอิสระการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. มหาสารคาม.

พระกฤศกร อัครภพเมธี. (2557). การศึกษาภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร เขตคลองเตย. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 9(3), 383 - 391.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2552). ภาวะผู้นำจากเนลสัน มันเดลา ถึงโอบามาแห่งทำเนียบขาว. สงขลา: สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

วิเชียร โทกุล. (2552). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนกับการพัฒนาบุคลากรของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี. วิทยานิพนธ์ ค.ม. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

สมคิด บางโม. (2544). หลักการบริหารการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: สถาบันราชภัฏพระนคร.

สมศักดิ์ วิไลแก้ว. (2552). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2554). แนวทางการประเมินคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานฯ.

สำนักงานสถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน. (2553). หลักสูตรผู้นำทีมที่มีประสิทธิภาพ (Effective Team Leader). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานฯ.

สิทธิพล พหลทัพ. (2552). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น เขต 3. (การศึกษาอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น.

Bass, B.M., & B.J. Avolio. (1994). Transformational Leadership Development. Pola Alto, California : Consulting Psychologists Press.

Crosswell, Leanne & Elliott, Robert. (2004). Committed Teachers, Passionate Teachers: The Dimension of Passion Associated with Teacher Commitment and Engagement. In Jeffrey, Ruth (Ed.) AARE Conference 2004. AARE, Australia, Vic. Melbourne, pp. 1-12.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-06-17

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย