แนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาเวียงกาหลงวนาเทวี

บทคัดย่อ

การศึกษาอิสระครั้งนี้เป็นการศึกษาแนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาเวียงกาหลงวนาเทวี ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ มีจำนวน 99 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ นำข้อมูลที่ได้ไปดำเนินการจัดสนทนากลุ่มเพื่อหาแนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ทำการวิเคราะห์ข้อมูล โดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) นำเสนอในรูปของความเรียง ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตามกระบวนการบริหารงานคุณภาพ (PDCA) ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก สภาพการดำเนินงานสูงสุดคือ ด้านการวางแผน (Do) รองลงมาด้านการปฏิบัติตามแผน (Do) ด้านการปรับปรุงและพัฒนา (Act) และด้านการตรวจสอบและประเมินผล (Check) เมื่อพิจารณาตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ในด้านการปฏิบัติตามแผน (Do) ในภาพรวมมีการดำเนินงานมาก สภาพการดำเนินงานสูงสุด คือ มาตรฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ รองลงมาคือมาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน และมาตรฐานที่ 4 ระบบประกันคุณภาพภายในที่มีประสิทธิผล 2. ภาพอนาคตของการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา พบว่า มาตรฐานที่ 1 ผลการเรียนรู้ของผู้เรียนที่แสดงออกถึง ความรู้ความสามารถทักษะตามหลักสูตรสถานศึกษา และมีพัฒนาการ ในด้านการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน สมรรถนะที่สำคัญละคุณลักษณะที่พึงประสงค์ มาตรฐานที่ 2 การดำเนินการบริหารและจัดการของสถานศึกษาที่ครอบคลุมด้านวิชาการ ด้านครู และบุคลากร ทางการศึกษา ด้านข้อมูลสารสนเทศและด้านสภาพแวดล้อม โดยเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา มาตรฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรสถานศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชนและท้องถิ่นตามความสนใจ ความต้องการ และความถนัดของผู้เรียนโดยใช้วิธีการที่หลากหลาย เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ เต็มตามศักยภาพของผู้เรียนแต่ละบุคคล มาตรฐานที่ 4 การวางระบบการจัดการคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียน ที่เกิดจากการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายร่วมรับผิดและรับชอบต่อผลการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพได้มาตรฐาน 3. แนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่า ด้านการวางแผน ควรวางแผนการโดยใช้กระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมในการวางแผนพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา กำหนดทิศทาง เป้าหมาย วิสัยทัศน์ พันธกิจ วางแผนยุทธศาสตร์ พัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนและผู้เรียน ด้านการปฏิบัติตามแผน ประชุมชี้แจง มอบหมายผู้รับผิดชอบ สร้างเครือข่ายความร่วมมือของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดการศึกษา มีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อผลการจัดการศึกษา ด้านการตรวจสอบและประเมินผล ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการกำกับ ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการบริหารและการจัดการศึกษาที่เหมาะสมอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ด้านการปรับปรุงและพัฒนา นำผลการประเมินมาวิเคราะห์ร่วมกันถึงปัญหาอุปสรรคจากการบริหาร กำหนดแนวทางและวิธีดำเนินงานที่ดีที่สุดเพื่อพัฒนาต่อไป