การนำชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษา: บทบาทและแนวปฏิบัติของผู้บริหารสถานศึกษา
คำสำคัญ:
ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การเป็นผู้นำชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพบทคัดย่อ
ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC) เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาครูและคุณภาพผู้เรียน โดยมีผู้บริหารสถานศึกษาเป็นผู้นำ บทความวิชาการนี้มุ่งสังเคราะห์ความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบ และแนวปฏิบัติการเป็นผู้นำ PLC ของผู้บริหารสถานศึกษา จากการวิเคราะห์เนื้อหาเอกสารไทยและต่างประเทศ 28 รายการ (ค.ศ. 1990–2024) ผลการสังเคราะห์ได้แนวปฏิบัติ 12 ประการ ใน 5 มิติ ได้แก่ 1) การสร้างทิศทางร่วม: (1) กำหนด วิสัยทัศน์ พันธกิจ ค่านิยม และเป้าหมายร่วมกัน (2) วางแผนกิจกรรม PLC ร่วมกัน 2) การนำแบบร่วม และสนับสนุน: (3) นำจากศูนย์กลางของบุคลากร (4) สนับสนุนและอำนวยความสะดวก 3) การเรียนรู้ ทางวิชาชีพร่วมกัน: (5) ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (6) เป็นโค้ชหรือพี่เลี้ยง (7) สนับสนุนการพัฒนาตนเอง 4) การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้เชิงบวก: (8) เสริมพลังครู (9) สร้างบรรยากาศเชิงบวก และ 5) การใช้หลักฐานและการสะท้อนผล: (10) ส่งเสริมความรู้ด้านการวิจัย (11) ประเมินผลตามสภาพจริง (12) สะท้อนผลกระทบต่อผู้เรียน ทั้ง 5 มิติเชื่อมโยงเป็นวงจรการพัฒนาอย่างต่อเนื่องที่มีผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
เอกสารอ้างอิง
ชูชาติ พ่วงสมจิตร์. (2560). ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพและแนวทางการนำมาใช้ในสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ., 10(1), 34–41.
ประวิต เอราวรรณ์. (2564). การประเมินวิทยฐานะครูแนวใหม่. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 13(1), 5–6.
วรพล ศรีเทพ, ภานุวัฒน์ จรูญสนองกิจ, และปิยะวัฒน์ รักราวี. (2567). การสร้างชุมชนการเรียนรู้ วิชาชีพดิจิทัล (Digital Professional Learning Community: DPLC) เพื่อการจัดการศึกษา ยุค Digital Transformation. วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 3(2), 1–17.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2562). การพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดชุมชน แห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.
วิเชียร ไชยบัง. (2562). จิตศึกษาพัฒนาปัญญาภายใน (พิมพ์ครั้งที่ 7). บุรีรัมย์: โรงเรียนลำปลายมาศ พัฒนา.
วิราวรรณ์ เพ็ชรนาวา. (2563). แนวทางการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียน มัธยมศึกษาในสหวิทยาเขตวิภาวดี กรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.
วิลาวรรณ์ โสภารักษ์ และกรรณิกา ไวโสภา. (2566). การวิเคราะห์องค์ประกอบการเป็นชุมชน แห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 5(2), 125–141.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2567). มาตรฐานตำแหน่งของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (หนังสือสำนักงาน ก.ค.ศ. ที่ ศธ 0206.4/ว 19 ลงวันที่ 3 ตุลาคม 2567). กรุงเทพฯ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). พลิกโฉมการเรียนรู้ก้าวสู่ยุคดิจิทัล กระทรวงศึกษาธิการ 128 ปี. กรุงเทพฯ: เซ็นจูรี่.
อำนาท เหลือน้อย. (2562). รูปแบบการบริหารจัดการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของ โรงเรียนมาตรฐานสากล. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 19(3), 155–166.
Antinluoma, M., Ilomäki, L., & Toom, A. (2021). Practices of professional learning communities. Frontiers in Education, 6, 617613. https://doi.org/10.3389/feduc.2021.617613
Cibulka, J., & Nakayama, M. (2000). Practitioners’ guide to learning communities: Creation of high-performance schools through organizational and individual learning. Washington, DC: National Partnership for Excellence and Accountability in Teaching.
Harris, A., & Jones, M. (2019). Leading professional learning with impact. School Leadership & Management, 39(1), 1–4. https://doi.org/10.1080/13632434.2018.1530892
Hipp, K. K., & Huffman, J. B. (2003, January). Professional learning communities: Assessment–development–effects. Paper presented at the International Congress for School Effectiveness and Improvement, Sydney, Australia.
Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Austin, TX: Southwest Educational Development Laboratory.
Hudson, C. (2024). A conceptual framework for understanding effective professional learning community (PLC) operation in schools. Journal of Education, 204(3), 649–659. https://doi.org/10.1177/00220574231197364
Kulophas, D., & Hallinger, P. (2020). Leadership that matters: Creating cultures of academic optimism that support teacher learning in Thailand. Journal of Educational Administration, 58(6), 605–627. https://doi.org/10.1108/JEA-12-2019-0222
Lunenburg, F. C. (2010). Creating a professional learning community. National Forum of Educational Administration and Supervision Journal, 27(4), 1–7.
Mayer, D., & Lloyd, M. (2011). Professional learning: An introduction to the research literature. Melbourne, Australia: Australian Institute for Teaching and School Leadership.
McLaughlin, M. W., & Talbert, J. E. (2006). Building school-based teacher learning communities: Professional strategies to improve student achievement. New York, NY: Teachers College Press.
Meesuk, P., Wongrugsa, A., & Wangkaewhiran, T. (2021). Sustainable teacher professional development through professional learning community: PLC. Journal of Teacher Education for Sustainability, 23(2), 30–44. https://doi.org/10.2478/jtes-2021-0015
Phetmalaikul, T. (2017). Academic administration and management to enhance learners’ skills and characteristics in the 21st century. International Journal of Educational Science and Research, 7(1), 1–12.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. London, England: Century.
Sompong, S., Erawan, P., & Dharm-tad-sa-na-non, S. (2015). The development of professional learning community in primary schools. Educational Research and Reviews, 10(21), 2789–2796.
Thompson, S. C., Gregg, L., & Niska, J. M. (2004). Professional learning communities, leadership, and student learning. RMLE Online, 28(1), 1–15. https://doi.org/10.1080/19404476.2004.11658173
Trust, T., Krutka, D. G., & Carpenter, J. P. (2016). “Together we are better”: Professional learning networks for teachers. Computers & Education, 102, 15–34. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2016.06.007
Vangrieken, K., Meredith, C., Packer, T., & Kyndt, E. (2017). Teacher communities as a context for professional development: A systematic review. Teaching and Teacher Education, 61, 47–59. https://doi.org/10.1016/j.tate.2016.10.001
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารครุศาสตร์วิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
