วิกฤติ COVID-19 สู่การพลิกโฉมระบบสุขภาพไทย
คำสำคัญ:
โควิด-19, โอกาสในการพัฒนาระบบสุขภาพไทย, การแพทย์วิถีใหม่บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอโอกาสในการพัฒนาระบบสาธารณสุขท่ามกลางวิกฤตการณ์การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ในประเทศไทย ใน 3 ประเด็น ได้แก่ การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ในประเทศไทย ผลกระทบจากโรค COVID-19 และรูปแบบบริการทางการแพทย์วิถีใหม่ โดยพบว่า ประเทศไทยเริ่มต้นการเผชิญหน้ากับ COVID-19 มาตั้งแต่ช่วงเดือนมกราคม 2563 จนถึงปัจจุบัน ซึ่งวิกฤติที่เกิดขึ้นส่งผลกระทบต่อระบบสาธารณสุขของไทยอย่างยิ่ง ไม่ว่าจะเป็นความเสี่ยงในการทำงานบุคลากร การขาดแคลนบุคลากร และทรัพยากรที่จำเป็นทางการแพทย์ การหยุดชะงักของการให้บริการสุขภาพ การเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ และการเปลี่ยนแปลงความต้องการด้านสุขภาพของประชาชน สิ่งที่เกิดขึ้นล้วนเป็นปัจจัยสำคัญในการเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาด้านสาธารณสุข ดังจะเห็นได้จากการเปลี่ยนแปลงเรื่องความตระหนักทางด้านสุขภาพของประชาชน การเพิ่มขึ้นของการนำเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาใช้ในวิถีชีวิตประจำวันของประชาชนมากขึ้น ดังนั้น ในการเผชิญกับวิกฤต COVID-19 ถือเป็นโอกาสให้ระบบสาธารณสุขต้องยกระดับ และขยายศักยภาพการบริการสุขภาพให้ดียิ่งขึ้น โดยเตรียมความพร้อมระบบบริการในการรองรับโรคระบาดในอนาคต นำเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในระบบสุขภาพมากขึ้น และลดการเดินทางมายังสถานพยาบาลโดยไม่จำเป็น เพื่อตอบสนองความต้องการทางด้านสุขภาพของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงไป
เอกสารอ้างอิง
Hafeez Abdul, Ahmad Shmmon, Siddqui Sameera Ali, Ahmad Mumtaz, Mishra Shruti. (2020) A review of COVID-19 (Coronavirus Disease-2019) diagnosis, treatments, and prevention. EJMO.4(2):116-25.
Johns Hopkins Center for Health Security. (2021) GHS INDEX Global health security index. United States: Johns Hopkins Center for Health Security.
Steve Thomas AS, James Larkin, Josep Figueras, Marina Karanikolos. (2020) Strengthening health systems resilience Key concepts and strategies. Denmark.
World Health Organization. (2021) Timeline: WHO's COVID-19 response 2021 [updated January 25,2021; Accessed January 25, 2022]. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/interactive-timeline#!
World Health Organization. (2020) Pneumonia of unknown cause – China 2020 [Accessed January 25, 2022]. https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2020-DON229.
World Health Organization. (2010) Telemedicine Opportunities and developments in Member states. Geneva: World Health Organization.
World Health Organization. (2021) Building health systems resilience for universal health coverage and health security during the COVID-19 pandemic and beyond. Geneva: World Health Organization.
World Health Organization. (2015) WHO global strategy on people-centred and integrated health services Interim Report. Geneva: World Health Organization.
กระทรวงสาธารณสุข. (26 กุมภาพันธ์ 2563). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2563 เรื่อง ชื่อและอาการสำคัญของโรคติดต่ออันตราย. ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ 137, ตอนพิเศษ 48 ง.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2564) ยุทธศาสตร์การจัดการการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ระลอกใหม่. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: บริษัท รับพิมพ์ จำกัด.
กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2564) สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) มาตรการสาธารณสุข และปัญหาอุปสรรคการป้องกันควบคุมโรคในผู้เดินทาง. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
กรมการแพทย์. (3 พฤศจิกายน 2563). ประกาศกรมการแพทย์ เรื่อง แนวทางปฏิบัติการปรับรูปแบบบริการการบริการดูแลรักษาผู้ป่วยนอก (OPD) ในสถานการณ์การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019.
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. (2563) การส่งN95เพื่อรมฆ่าเชื้อด้วยไอไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ เพื่อนำกลับมาใช้ซ้ำ. กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. วิศวฯ จุฬาฯ ส่งหุ่นยนต์ “ปิ่นโต” ช่วยแพทย์และพยาบาล กู้วิกฤติ COVID-19 รอบใหม่ทั่วประเทศ 2563 [ปรับปรุงเมื่อ 28 ธันวาคม 2563; เข้าถึงเมื่อ10 เมษายน 2565]. https://www.chula.ac.th/news/37194/.
เจะซานารียะ หะยีเจะซอ. (2563) โครงการ อสม. “Grab Drug” ส่งยาโรคเรื้อรังถึงมือถึงบ้านผู้ป่วย. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเตราะบอน.
ฐิติกร โตโพธิ์ไทย, รุ่งทิวา มากอิ่ม, ชมพูนุท โตโพธิ์ไทย. (2563) บทเรียนจากการป้องกันและควบคุมการระบาดของโควิด-19: กรณีศึกษาเทศบาลเมืองอ่างทอง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข.14:489-507.
บุษกร โลหารชุน. (2564) ต้นแบบโรงพยาบาลสนามโควิด 19 เพื่อคนพิการ. วารสารกรมการแพทย์. 46(3):5-10.
ปิยะวัฒน์ รัตนพันธุ์, ประดับ เพ็ชรจรูญ, สิรินยา สุริยา. (2563) การพัฒนาระบบจัดส่งยาทางไปรษณีย์สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019. เชียงรายเวชสาร. 12(2):48-66.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ‘MagikTuch’ ปุ่มกดลิฟต์ไร้สัมผัส นวัตกรรมลดการระบาดเชื้อโควิด-19 2565 [ปรับปรุงเมื่อ 27 มกราคม 2565; เข้าถึงเมื่อ 10 เมษายน 2565]. https://www.nstda.or.th/home/news_post/magiktuch-20220127/.
สำนักนายกรัฐมนตรี. (12 มีนาคม 2563). คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 76/2563 เรื่อง จัดตั้งศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด – 19).
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2564) Towards Scaling – up and Resilience in Healthcare. นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน).
ศูนย์สำรวจความคิดเห็นนิด้าโพล. (2563) รายงานฉบับสมบูรณ์ ผลการสำรวจข้อมูลและความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกรมการแพทย์ในโครงการพัฒนาการบริการทางการแพทย์วิถีใหม่ (New Normal of Medical Service) ในสถานพยาบาลแต่ละระดับ จังหวัดปัตตานี.กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สำรวจความคิดเห็นนิด้าโพล.
องค์การอนามัยโลก (WHO) ประเทศไทย. (2563) การวิเคราะห์สถานการณ์ รายงานสถานการณ์โรคไวรัสติดเชื้อโคโรนา2019 (โควิด-19) 12 มีนาคม 2563. นนทบุรี: องค์การอนามัยโลก (WHO) ประเทศไทย.
องค์การอนามัยโลก (WHO) ประเทศไทย. (2563) รายงานสถานการณ์โรคไวรัสติดเชื้อโคโรนา 2019
(โควิด-19) 26 มีนาคม 2563. นนทบุรี: องค์การอนามัยโลก (WHO) ประเทศไทย.
อนุตรา รัตน์นราทร. (2564) รายงานผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) : ผู้ป่วยรายแรกของประเทศไทยและนอกประเทศจีน. วารสารสถาบันบำราศนราดูร. 14(2):116–23.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ