คิดเป็น เห็นต่าง สร้างสรรค์ เท่าทันสื่อ ยึดถือคุณธรรม : คุณลักษณะ และทักษะสำคัญในยุคศตวรรษที่ 21 สำหรับเยาวชนไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภายใต้พลวัตการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วอันสืบเนื่องมาจากความก้าวหน้าทางนวัตกรรมเทคโนโลยีและการสื่อสารในยุคศตวรรษที่ 21 ทำให้พลเมืองของโลกในยุคศตวรรษที่ 21 จำเป็นต้องมีความพร้อมที่จะปรับตัว สามารถเผชิญกับสภาวะการเปลี่ยนแปลง และสามารถจัดการกับปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งนับเป็นความท้าทายอย่างยิ่งที่จะเตรียมพัฒนาคุณภาพคนหรือการพัฒนาทุนมนุษย์ให้เข้มแข็ง และสร้างภูมิคุ้มกันให้กับพลเมืองของประเทศ โดยเฉพาะเยาวชนของชาติ ให้สามารถจัดการความเสี่ยงและปรับตัวพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคศตวรรษที่ 21 และสามารถขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศตามวิสัยทัศน์ประเทศไทย 2015 - 2020 ที่มุ่งให้เกิด “ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน” ทั้งนี้ คุณลักษณะ ทักษะที่สำคัญและจำเป็นต้องปลูกฝังและพัฒนาให้เยาวชนไทยในยุคศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วย 1) คิดเป็น มีความสามารถในการคิดวิจารณญาณหรือการคิดเชิงวิพากษ์ 2) เห็นต่าง เปิดใจกว้าง เห็นและเข้าใจความแตกต่างโดยเคารพซึ่งกันและกัน 3) สร้างสรรค์ มีความสามารถในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อสังคม 4) เท่าทันสื่อ มีความสามารถในการวิเคราะห์และใช้สื่ออย่างมีประสิทธิภาพ และ 5) ยึดถือคุณธรรม โดยน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักในการดำเนินชีวิต ซึ่งการพัฒนาคุณลักษณะและทักษะดังกล่าวต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะสถาบันการศึกษาที่มีบทบาทในการผลิตและพัฒนาเยาวชนไทยให้เป็นทุนมนุษย์ที่มีคุณภาพและคุณธรรม เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่วิสัยทัศน์ที่วางไว้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
_______. (2559ข). ติดอาวุธทางปัญญา พัฒนาการรู้เท่าทันสื่อของเด็กและเยาวชน : สอนอย่างไรให้เด็กไทยรู้เท่าทันสื่อ. วารสารนิเทศศาสตร์ปริทัศน์ มหาวิทยาลัยรังสิต, 20,(1), 79 – 88.
จินตนา ตันสุวรรณนนท์ และคณะ. (2555). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมที่ยั่งยืนของนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา.วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 27,(2), 137 – 148.
ทิศนา แขมมณี. (2558). ถอดรหัสปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่การสอนกระบวนการคิด (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บรรจง อมรชีวิน. (2554). Thinking School สอนให้คิด. กรุงเทพฯ : ภาพพิมพ์.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2545). พัฒนาการแบบองค์รวมของเด็กไทยฯ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : สหธรรมิก.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์ และคณะ. (2558). ศาสตร์การคิด : รวมบทความเรื่องการคิดและการสอนคิด. กรุงเทพฯ : DPU Cool print มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง และอธิป จิตตฤกษ์. (2554). ทักษะแห่งอนาคตใหม่ : การศึกษา เพื่อศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : Open Worlds.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : แผนพัฒนาจิตเพื่อสุขภาพ มูลนิธิสดศรี – สฤษดิ์วงศ์.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). กระบวนทัศน์ใหม่ทางการศึกษา: กรณีทัศนะต่อการศึกษาในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : ทิพย์วิสุทธ์.
สุคนธ์ สินธพานนท์ และคณะ. (2551). พัฒนาทักษะการคิด...พิชิตการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 3).กรุงเทพฯ : เลี่ยงเซียง.
สุทธิพร บุญส่ง. (2550). คุณธรรมจริยธรรมกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : ทริปเพิ้ลกรุ๊ป.
สุวิธิดา จรุงเกียรติกุล. (2558). ปรัชญา และมโนทัศน์สังคมแห่งการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : ศูนย์ตำราและเอกสารทางวิชาการ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภิษฎา ทองสะอาด และคณะ. (2558). พลังเสียง พลเมืองตื่นรู้ต่อการพัฒนาประเทศ. กรุงเทพฯ : แปลน พริ้นท์ติ้ง.
อัจฉราพร ศรีภูษณาพรรณ และณัฐวรรณ สุวรรณ. (2546). การพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ของนักศึกษาพยาบาลในกระบวนวิชาการฝึกปฏิบัติการพยาบาลพื้นฐาน. เชียงใหม่ : คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อารี พันธ์มณี. (2557). ฝึกให้คิดเป็น คิดให้สร้างสรรค์. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bergsma , L. J. (2004). Empowerment Education : The Link Between Media Literacy and Health Promotion. The American Behavioral Scientist, 48(2) : 152 -164. (Online) Retrieved from : http://www.coe.inf/t/e/ human-rights/media/forum strbgBergsmal Info doc04_en.pdf. [2006, January 29].
Boss, J. A. (2015). Think: Critical Thinking and Logic Skills for Everyday (3rd ed.). New York : McGraw-Hill.
Boyd, D. (2014). It’s Complicated: The Social Lives of Networked Teens. New Haven, CT : Yale University Press.
Cooper, J. L. (1995). Cooperative Learning and Critical Thinking. Teaching of Psychology, 22 (1), 7 - 8.
Ennis, R. H. (2002). Goals for a Critical Thinking Curriculum and its Assessment in Costa, A.I. (Ed.), Developing Minds (3rded.). Alexandria, VA : ASCD.
Hobbs, R. (2007). Reading the Media: Media Literacy in High School English. New York : Teachers College Press.
Jeong, S. H., Cho, H., & Hwang, Y. (2012). Media Literacy Interventions : A Meta-Analytic Review. Journal of Communication, 62, 545 - 472.
Kamat, V. (2012). New Trends in Education for the 21st Century (Online) Retrieved from : http://aview.in/allevents/new-trends-in-education-for-21-century. [2015, November 21].
Kellner, D. Media Literacy and Critical Pedagogy in a Multicultural Society (Online). Retrieved from : http://www.gseis.ucla.edu/faculty/kellner. [2005, August 15].
Livingstone, S., & Helsper, E. J. (2010). Balancing Opportunities and Risks in Teenagers’ Use of the Internet: The Role of Online Skills and Internet Self-Efficacy. New Media & Society, 12(2), 309 – 329.
Office of National Drug Control Policy. (2001). Helping Youth Navigate the Media Age : A New Approach to Drug Prevention. Findings of the National Youth Anti Drug Media Campaign Media Literacy Summit White House Conference Center. Retrieved from: http://www. mediacampaign.org/kidsteens/media_age.pdf. [2006, January 29].
Potter, W, J. (1998). Media literacy. Thousand Oaks, CA : Sage.
Silverblatt, A. (2001). Media literacy: Keys to Interpreting Media Messages (2nded.). Westport, CT: Praeger Publishers.
The Partnership for 21st Century skills. (2008). 21st Century Skills, Education, & Competitiveness: A Resource and Policy Guide (Online). Retrieved from http://www.21stcenturyskills.org./documents/21st_century_ skills_ education_and_ competitiveness_ guide.pdf. [2015, May 28].
Thoman, E. & Jolls, T. (2005). Media Literacy Education: Lessons from the Center for Media Literacy. In G. Schwarz & P.U. Brown (Eds.). Media Literacy : Transforming Curriculum and Teaching, (104), 180 - 205.
Unesco. (2012). Media and Information Literacy, Communication and Information. Retrieved from : www.unesco.org/new/en/ communication and information/media –development/ [2015, January 31].
