การพัฒนาแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้

Main Article Content

สุริยะ แช่มศรีรัตน์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้และจัดทำแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ และประเมินแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ มีวิธีดำเนินการวิจัย 3 ระยะ ประกอบด้วย ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ จากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสูงสุดของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนคร ในเขตภาคใต้ตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 8 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบกึ่งมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 การจัดทำแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ ตามความเห็นและคำแนะนำของผู้ร่วมสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ร่างแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และ ระยะที่ 3 การประเมินแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ แยกเป็นสองส่วน ส่วนแรกเป็นการประเมินความเข้าใจของผู้ใช้ที่มีต่อแผนกลยุทธ์ก่อนที่จะนำไปทดลองใช้ และส่วนที่สองเป็นการประเมินความเหมาะสมและผลการนำไปใช้ของผู้ใช้ที่มีต่อแผนกลยุทธ์หลังจากเสร็จสิ้นการทดลองใช้จสิ้นการทดลองใช เป้าหมายการทดลองใช้ คือ สถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนเทศบาล 5 เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้มี 3 องค์ประกอบหลัก 10 องค์ประกอบย่อย ดังนี้ 1) องค์ประกอบหลักด้านองค์การมี 4 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ วิสัยทัศน์ พันธกิจและยุทธศาสตร์ของสถานศึกษา โครงสร้างองค์การที่เหมาะสม บรรยากาศและวัฒนธรรมของสถานศึกษา และกลยุทธ์องค์การ 2) องค์ประกอบหลักด้านบุคลากรมี 4 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ ภาวะผู้นำของผู้บริหาร การปฏิบัติงานของครูและทีมงาน การพัฒนาครูและทีมงานและการสร้างแรงจูงใจ และ 3) องค์ประกอบหลักด้านเทคโนโลยีและการเรียนรู้มี 2 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้ในสถานศึกษา และการใช้ความรู้เป็นฐานและการถ่ายโอนความรู้แผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ที่ได้มีความสอดคล้องกับองค์ประกอบหลักและองค์ประกอบย่อยความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ ประกอบด้วยแผนพัฒนา 3 ด้าน 6 โครงการ 26 กิจกรรม ดังนี้ 1) แผนพัฒนาด้านองค์การประกอบด้วย 2 โครงการ 10 กิจกรรม 2) แผนพัฒนาด้านบุคลากรประกอบด้วย 2 โครงการ 8 กิจกรรม และ 3) แผนพัฒนาด้านเทคโนโลยีและการเรียนรู้มีจำนวน 2 โครงการ 6 กิจกรรม ผลการประเมินความเข้าใจของผู้ใช้ที่มีต่อแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนคร ในเขตภาคใต้ก่อนนำไปทดลองใช้ พบว่า ก่อนมีการชี้แจงทำความเข้าใจในแผนกลยุทธ์ ผู้ใช้มีความเข้าใจในระดับน้อย และหลังจากได้มีการชี้แจงทำความเข้าใจในแผนกลยุทธ์ ผู้ใช้มีความเข้าใจในระดับมากที่สุด ผลการประเมินความเหมาะสมและผลการนำไปใช้ของผู้ใช้ที่มีต่อแผนกลยุทธ์ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครในเขตภาคใต้ หลังเสร็จสิ้นการทดลองใช้พบว่า แผนกลยุทธ์มีความเหมาะสมมากที่สุด และผู้ใช้นำแผนกลยุทธ์ไปใช้ได้ดีที่สุด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จินตนา บุญบงการ และ ณัฏฐพันธ์ เขจรนันทน์. (2550). การจัดการเชิงกลยุทธ์.
กรุงเทพฯ : เม็ดทรายพริ้นติ้ง.
ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2551). คู่มือสู่องค์การแห่งความเป็นเลิศ. กรุงเทพฯ : ปัญญาชน.

ธีระศักดิ์ อัครบวร. (2545). กิจกรรมการศึกษาเพี่อท้องถิ่น เพี่อทรัพยากร
มนุษย์และสังคมแห่งการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : ก.พลพิมพ์.
ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี,สำนักงาน,สำนักงานคณะกรรมการการกระจายอำนาจ
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2554). รายงานผลการประเมิน
ความพึงพอใจชองประชาชนต่อการให้บริการสาธารณะของเทศบาล
ประจำปี 2553. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ส่วนท้องถิ่น.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ฉบับปรับปรุงแก้ไข พ.ศ. 2545. (2545). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การรับ-ส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
ยุบล เบญจรงค์กิจ. (2548). “การจัดทำแผนกลยุทธ์” ในเอกสารการสอนชุดวิชา กลยุทธ์การประชาสัมพันธ์ หน่วยที่ 4. นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สาขาวิชานิเทศศาสตร์.
วัลลภ คำพาย. (2547). องค์กรแห่งการเรียนรู้. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. 30(3), 25 - 27.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2544). โรงเรียนองค์การแห่งการเรียนรู้ กรอบแนวคิด
เชิงทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ : ทิพย์วิสุทธิ์.
ศิริวรรณ เสรีรัตน์ และคณะ. (2546). การจัดการเชิงกลยุทธ์และกรณีศึกษา. กรุงเทพฯ : ธรรมสาร.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2553). วิกฤตการศึกษาไทยชี้ด้วย O-NET I-NET V- NET U-NET N-NET GAT และ PAT (Online).
สืบค้นได้จาก www.niets.or.th/upload.pdf. [2555, กันยายน 30].
สำนักงาน ก.พ.ร. (2552). การจัดทำแผนยุทธศาสตร์พัฒนาหน่วยงานตามแนวทางของ สำนักงาน ก.พ.ร. (Online). สืบค้นได้จาก http://opdc.go.th/content.php? menu_id=5&content_id=1833. [2555, กันยายน 30].
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2549). การจัดการนวัตกรรมสำหรับผู้บริหาร (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
สมคิด สร้อยน้ำ. (2547). การพัฒนาตัวแบบองค์การแห่งการเรียนรู้ในโรงเรียนมัธยมศึกษา. ปริญญานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Ackoff, Russell L.. (1970). A concept of corporate planning. New York :
John Wiley and Sons.
Bennette, J., and O'Brien, M. (1994). The building block of the learning
organization. Training 31(6), 41 - 49.
Hughes, L.w. (1999). The Principle as Leader. (2nd ed). New Jersey : Prentice-Hall, Inc.
Kaiser, Sandra M. (2000). Mapping the Learning Organization : Exploring A Model of Organizational Learning. Dissertation for the Degree of Doctor of Philosophy, Louisiana State University.
Karsten, S., and Others. (2000). Dutch Primary School and The Concept of
the Learning Organization. The Learning Organization, 7(3).
Marquardt, M. J. and Reynolds, A. (1994). The Global Learning Organization. New York : IRWIN.
Marquardt, M. J. (1996). Building the Learning Organization : A Approach to Quantum Improvement and Global Success. New York : McGraw -Hill.
Marquardt, M. J. (1999). Action Learning in Action: Transforming Problems and People for World - Class Organizational Learning. Palo Alto : Davies - Black Press.
Marquardt, M. J. (2002). Building the Learning Organization : Mastering
the 5 Elements for Corporate Learning. Nicholas Brealey : Publishing Limited.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline : The art and practice of the learning organization. New York : Currency Doubleday.
Senge, P. M. (2000). A fifth discipline resource schools that learn. New York : Doubleday Dell Publishing Group, Inc.