การจัดการการท่องเที่ยวเชิงกลยุทธ์ของชุมชนท้องถิ่นพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน : กรณีศึกษาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และโฮมสเตย์ ตำบลคลองน้อย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

Main Article Content

วิศาล ศรีมหาวโร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทพื้นที่ที่เป็นศักยภาพ วิเคราะห์ตรวจสอบสภาพแวดล้อม และศึกษากลยุทธ์ทางเลือกการจัดการการท่องเที่ยวของชุมชนท้องถิ่นพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน ประชากรเป้าหมายเป็นผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่เป็นหุ้นส่วนการพัฒนา ผลการวิจัยพบว่า บริบทพื้นที่ตำบลคลองน้อยเป็นหนึ่งในหกตำบลของอำเภอเมืองจังหวัดสุราษฎร์ธานีที่ถูกเรียกรวมกันว่า “ในบาง” เป็นพื้นราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำตาปี  มีทรัพยากรและแหล่งน้ำธรรมชาติกระจายไปด้วยแม่น้ำลำคลองรอบที่สวยงามจนได้รับขนานนามว่า “คลองร้อยสาย” มีลักษณะทางกายภาพ ทรัพยากรธรรมชาติและสภาพแวดล้อมสุขภาวะที่ดี และโครงสร้างพื้นฐานที่มีศักยภาพ เหมาะกับการประกอบการการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์โฮมสเตย์ ด้วยกิจกรรมที่สำคัญนั่งเรือชมหิ่งห้อย เชื่อมโยงกับกิจกรรมอื่น ๆ วิเคราะห์ตรวจสอบสภาพแวดล้อม และพัฒนาเป็นกลยุทธ์ทางเลือกการจัดการการท่องเที่ยวของชุมชนท้องถิ่นพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนที่เป็นกลยุทธ์ที่เร่งการเติบโต ได้แก่ พัฒนาระบบการติดต่อสื่อสารการท่องเที่ยวด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศที่ทันสมัย ส่งเสริมการอบรมและพัฒนาอาหารพื้นบ้านที่ถูกโภชนาการ การพัฒนากิจกรรมและรายการการท่องเที่ยว ฟื้นฟูประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นและการส่งเสริมพัฒนาผลิตภัณฑ์ทรัพยากรในพื้นที่

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรรณิกา อนาคามี. (2550). การจัดการการท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์ในตำบลเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต]. Thailand Library Integrated System

กองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬา. (2562). TOP 5 การท่องเที่ยวจังหวัดในภาคใต้. การท่องเที่ยวและกีฬา.

คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวสมัยที่ 2 (พ.ศ. 2560 – 2564). สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

คณะกรรมการยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2560). แผนพัฒนาจังหวัดสุราษฎร์ธานีระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579). สำนักงานจังหวัดสุราษฎร์ธานี.

จิราเจตน์ อุดมศรี. (2547). รูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาตำบลโป่งน้ำร้อน อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี. การค้นคว้าแบบอิสระ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ดุษณี ชาวนา. (2550). รายงานการวิจัยรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืนชุมชนบ้านผาแตก ตำบลสบปิง อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยภาคเหนือ.

ปาริฉัตร สิงห์ศักดิ์ตระกูล. (2554). ศักยภาพและแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ของชุมชนบ้านทุ่งมะปรัง. [วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกริก.

พิมพ์ลภัส พงศกรรังศิลป. (2557). รายงานการวิจัยการศึกษาการจัดการการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืนบ้านโคกไคร จังหวัดพังงา. คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์.

วิเชียร วิทยอุดม. (2541). ภาวะผู้นำ. ธีระศิลป์

ศิริประภา แก้วอุดม. (2553). ทางเลือกกลยุทธ์การบริหารจัดการการท่องเที่ยวชุมชนย่านตลาดบ้านใหม่. [วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (สสท.). (2553). TEI 2009. สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย.

สุทัศน์ ละงู. (2551). วิถีชีวิตและศักยภาพที่เอื้อต่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์โฮมสเตย์ กรณีศึกษา: ชุมชนชาวเลบ้านสังกาอู้ อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น]. Thailand Library Integrated System.

อนันต์ เขียวสวาส. (2553). การจัดการการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์บ้านทรงไทยของตำบลไฝดำพัฒนา อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง. [วิทยานิพนธ์]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

อนิวัช แก้วจำนงค์. (2552). โครงการการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวมูเซอดำบ้านอุมยอม ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมือง จังหวัดตาก. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

อุทัย ปริญญาสุทธินันท์. (2561). การจัดการชุมชน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Buckley,R.C.(1993). A Framework for Ecotourism Research Proc LAWASIA 93. Columbo.

Cohen, J.M., & Uphoff, N.T. (1981). Rural development participation : concept and measures for project design implementation and evaluation. Ithaca : Rural Development Committee Center for International Studies, Cornell University.

David, A. (1999). Tourism ethics. Brock Univesity.

Drucker, P.F. (2005). Tourism. 2nd ed. Longman Group Limited.

Faester, S.T. (1984). Cultur Heritage, Identity, and Tourism in Mauritius : Moving Beyond the Tourist Gaze. Indiana university.

Gulick and Urwick, L.R. (1992). Culteral change and tourism : towards a prognostic model. University of Queensland.

Schermerhorn, Jr., & Johm, R .(2002). Management. (7yh ed). John wiley & Sons.

Sheldon, Lan R. (2000). Ecotourism Development in Northern Thailand : An Exploration of Perceptions and Potentials. University of Alberta.

Shirley, E. (1993). My travels around the world. Newton Aycliffe. Heinemann.

The Ecotourism Society. (1991). Ecotourism ; The Potentials and Pitsfalls. Vol. 1 and 2. World Wildife Fund, Washington D.C.

Tourism Canada. (1990). An action strategy for sustainable tourism development: Globe’90. Ottawa: Tourism Canada.

Western, M. (1993). Management: Theory and Practice. New York: McGraw-Hill.Schleh, Edward C. 1961. Management by result. McGraw-Hill.

บุคลานุกรม

นางสาวจิรวรรณ อักษรศรี (ผู้ให้สัมภาษณ์) นายวิศาล ศรีมหาวโร (ผู้สัมภาษณ์). ณ หมู่ที่ 8 ต.คลองน้อย อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี. เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2562.

นางอุทุมพร จันทร์พรมแก้ว (ผู้ให้สัมภาษณ์) นายวิศาล ศรีมหาวโร (ผู้สัมภาษณ์) .ณ หมู่ที่ 4 ต.คลองน้อย อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี. เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2562.

นายพิเชษฐ เนตรเจริญ (ผู้ให้สัมภาษณ์) นายวิศาล ศรีมหาวโร (ผู้สัมภาษณ์). ณ หมู่ที่ 3 ต.คลองน้อย อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี. เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2562.

นายผัน จงอักษร (ผู้ให้สัมภาษณ์) นายวิศาล ศรีมหาวโร (ผู้สัมภาษณ์). ณ หมู่ที่ 5 ต.คลองน้อย อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี. เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2562.

นายสุจิน ขุนปักษี (ผู้ให้สัมภาษณ์) นายวิศาล ศรีมหาวโร (ผู้สัมภาษณ์). ณ หมู่ที่ 3 ต.คลองน้อย อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี. เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2562.