Mor Lam Anti-Communism in Northeastern Thailand, mid 1950s to early 1980s
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
In the Cold War, communism was widespread in Northeastern Thailand (Isan). “Mor Lam” (northeastern-style singer) has been a very popular musical form for Northeastern people, so the Thai government used it as psychological warfare for anti-communism. Supported by the United States Information Service (USIS), each government from the mid-1950s to the early-1970s used Mor Lam in anti-communist campaigns in different ways. The worldviews reflected from governmental Klon Lam (lyrics) showed that perceptions of democracy of the Northeastern people were positive, unlike communism. However, the worldviews in communistic Klon Lam were more compatible with the Nor actual ways of life in the Northeast than the government sponsored Klon Lam.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright of any paper published in this journal belongs to the Author and All rights reserved.
The opinions expressed in the journal are those of the authors. Department of History, Philosophy and English Literature’s Journal Committee, Editorial Board and Peer Reviewer do not have to agree with those comments.
References
เอกสารชั้นต้น
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. มท0201.2.1.24/14 เรื่องการอบรมวิทยาการว่าด้วยสงครามจิตวิทยาเป็นพิเศษในภาค 1-9 พ.ศ. 2498-2499.
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. มท0201.2.1.43/227 เรื่องอบรมวิทยาการว่าด้วยสงครามจิตวิทยา. พ.ศ. 2499.
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. สร.0403/4993. เรื่องการดำเนินงานด้านข่าวสารอันเกี่ยวกับความช่วยเหลือจากยูซิส (23 เมษายน พ.ศ. 2513).
หนังสือและบทความในหนังสือ
กองวรรณคดีประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. การละเล่นพื้นเมืองภาคอีสาน (หมอลำ-หมอแคน). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2521.
ขุนพรมประศาสน์. คำกลอนพากย์อีสาน บรรยายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม. พระนคร: โรงพิมพ์ไทยเขษม, 2478.
จุมพล รอดคำดีและคณะ. รายงานผลการวิจัยเรื่องการสำรวจสื่อพื้นเมืองในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กรุงเทพฯ: ภาควิชาสื่อสารมวลชน คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2527.
จารุวรรณ ธรรมวัตร. รายงานการวิจัยเรื่องบทบาทของหมอลำต่อสังคมอีสานในช่วงกึ่งศตวรรษ. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสานมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2528.
ชิต วิภาสธวัส. เผ่าสารภาพ (บุรุษเหล็กแห่งเอเชีย). พระนคร: แพร่พิทยา, 2503.
ณัฐพล ใจจริง. ขุนศึก ศักดินา และพญาอินทรี : การเมืองไทยภายใต้ระเบียบโลกของสหรัฐอเมริกา 2491-2500. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน, 2563.
ณัฐพล ใจจริง. ขอฝันใฝ่ในฝันอันเหลือเชื่อ: ความเคลื่อนไหวของขบวนการปฏิปักษ์ปฏิวัติสยาม (พ.ศ. 2475 – 2500). นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน, 2556.
บุษกร บิณฑสันต์ และขำคม พรประสิทธิ์. หมอลำ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย, 2553.
ไพบูลย์ แพงเงิน. กลอนลำภูมิปัญญาของอีสาน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์, 2534.
สุริยา สมุทคุปติ์และคณะ. คนซิ่งอีสาน : ร่างกาย กามารมณ์ อัตลักษณ์ และเสียงสะท้อนของคนทุกข์ในหมอลำซิ่ง. นครราชสีมา: ห้องไทยศึกษานิทัศน์ สาขาวิชาศึกษาทั่วไป สำนักวิชาเทคโนโลยีสังคม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี, 2544.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. สรุปรายงานผลการสำรวจวิทยุและโทรทัศน์: ทั่วราชอาณาจักร พ.ศ. 2511-2512. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี, 2512.
Business Research Limited. USIS-USOM Communication Evaluation. Bangkok: Research Division USIS, 1959.
Francis Cripps. The Far Province. London: Hutchinson, 1965.
James R. Brandon. Theatre in Southeast Asia. United State: Harvard University Press, 1967.
Radio Listening in Northeast Thailand. Bangkok: USIS Business Research, 1968.
Summary Report: Survey of Radio Listeners in Four Towns in Northeast Thailand. Bangkok: RRO-USIS, 1962.
Terry E. Miller. Traditional Music of the Lao: Kean playing and Mawlum singing in Northeast Thailand. United State: Greenwood, 1985. Print.
The Research Office of the United State Information Service. Northeast Media Survey 1964. Bangkok: USIS/Research Division, 1965.
The Agency for International Development USOM/Thailand. USIS–Thailand. Bangkok: Thai-American Audiovisual Service. 1964.
USIS Program in Thailand. Bangkok: USIS, 1966.
บทความวารสาร
คณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านจิตวิทยา, อัญชลี มณีโรจน์ (แปล). “แผนยุทธศาสตร์ด้านจิตวิทยาของสหรัฐอเมริกาต่อชาวไทยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้.” ฟ้าเดียวกัน 9, ฉ 2 (เมษายน-มิถุนายน 2554): 134-166.
คำหอม จัณฑาล์. “คณะหมอลำ ทปท.” เอกราช 9 (กรกฎาคม 2523): 7-75.
ณรงค์ฤทธิ์ ศักดารณรงค์. “หมอลำหมู่สัจธรรมแห่งชีวิต.” ศิลปวัฒนธรรม 4, ฉ 11 (2526): 80-92.
ดารารัตน์ เมตตาริกานนท์. “การเข้ามาครั้งแรกของคอมมิวนิสต์ในภาคอีสาน.” มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 17, ฉ 2 (มกราคม-มีนาคม 2543): 62-70.
พิศนุภงศ์ ศรีศากยวรางกูร, และ อลงกรณ์ อรรคแสง. “จิตวิญญาณหมอลำกลอนสู่ความเชื่อทางการเมืองของท้องถิ่นอีสาน.” วารสารการเมืองการปกครอง 8, ฉ. 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม 2561): 71-84.
ภาณุพงศ์ ธงศรี. “หมอลำพื้นบ้าน วิจารณ์การเมือง.” ศิลปวัฒนธรรม 40, ฉ.5 (มีนาคม 2562): 42-46.
วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์. “หมอลำ วิญญาณอันยิ่งใหญ่ของชาวอีสาน.” สารคดี 60 (2533): 55-71.
สุชาติ แสงทอง. “หมอลำการเมือง สุทธิสมพงษ์ สท้านอาจ.” ว.เพลงดนตรี 11, ฉ 2. (ธันวาคม 2547): 61-63.
วิทยานิพนธ์
ธงชัย พึ่งกันไทย. “ลัทธิคอมมิวนิสต์ และนโยบายต่อต้านรัฐบาลไทย พ.ศ. 2468 - 2500.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2521.
บัญชา สุมา. “การเคลื่อนไหวของพวกคอมมิวนิสต์กับนโยบายป้องกันและปราบปรามของรัฐบาล พ.ศ. 2500 - 2523.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2528.
นิทราพร ทิพา. “การวิเคราะห์เนื้อหาเพลงพื้นบ้านหมอลำเพื่อการถ่ายทอดทางวัฒนธรรม.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาการประชาสัมพันธ์ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539.
ปฐมพร ศรีมันตะ. “สหายชาวบ้านกับขบวนการคอมมิวนิสต์ในภาคอีสานของประเทศไทย.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2559.
พยุงศาสตร์ อุทโท. “นโยบายของรัฐบาลในการป้องกันและปราบปรามพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือระหว่าง พ.ศ. 2508-2523.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2536.
มุทิตา เจริญสุข. “แนวร่วมพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2515 - 2525.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2526.
สิทธิศักดิ์ จำปาแดง. “บทบาทของหมอลำในการแก้ปัญหาสังคม.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาไทยคดีศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2548.
สนอง พระคลังศรี. “หมอลำซิ่ง: กระบวนการปรับเปลี่ยนทางวัฒนธรรมดนตรีของหมอลำในภาคอีสาน.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาวัฒนธรรมศึกษา สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล, 2541.
เสงี่ยม บึงไสย์. “บทบาทของลำกลอนในด้านการเมือง.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, วิชาเอกไทยคดีศึกษา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีครินทรวิโรฒ,
สื่ออิเล็กทรอนิกส์
โต้ง อนุรักษ์. “ลำเต้ยไฟเย็น-กลอนลำต่อต้านคอมมิวนิสต์[2508].” สืบค้นเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2564. https://www.youtube.com/watch?v=vMNNQHerXSg.
