ทัศนะในหน้าหนังสือพิมพ์ต่อการ(คิด)ห้ามสอนภาษาอังกฤษระดับประถมศึกษา พ.ศ. 2512-2513 และ พ.ศ. 2520

Main Article Content

อาวุธ ธีระเอก

บทคัดย่อ

ใน พ.ศ. 2512-2513 และ พ.ศ. 2520 เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการจาก 2 รัฐบาล คิดห้ามสอนภาษาอังกฤษในระดับประถมศึกษา ก็มีเสียงสนับสนุนและคัดค้านที่คงเส้นคงวาในหน้าหนังสือพิมพ์ทั้ง 2 ครั้ง ฝ่ายสนับสนุนมีฐานคิดแบบชนชั้นนำนิยมที่เห็นว่าภาษาอังกฤษจำเป็นแต่เฉพาะคนส่วนน้อย เสริมด้วยหลักอรรถประโยชน์นิยมที่ว่าคนส่วนใหญ่เรียนไปไม่ได้ใช้เป็นความสูญเปล่าทางทรัพยากร รวมถึงคติคิดที่ว่าเมื่อการเรียนไม่บรรลุผลสัมฤทธิ์ก็ควรยกเลิกเสีย ทั้งมีทัศนะแบบชาตินิยมที่เห็นว่าภาษาไทยสำคัญกว่า ส่วนฝ่ายคัดค้านมีฐานคิดตามหลักความเสมอภาคคือเห็นว่าเด็กทุกคนควรมีสิทธิได้เรียนภาษาอังกฤษ เด็กส่วนใหญ่ที่ไม่ได้ศึกษาต่อควรมีความรู้ติดตัวพอดำรงชีวิตในปัจจุบัน ส่วนเด็กที่ศึกษาต่อเมื่อได้เรียนในโรงเรียนรัฐบาลตั้งแต่ ป. 5 ก็จะไม่เสียเปรียบเด็กโรงเรียนราษฎร์จาก “ครอบครัวมีเงิน” ที่เรียนตั้งแต่ ป. 1 มากนัก ที่สำคัญคือ ทั้ง 2 กลุ่มไม่ปฏิเสธระบบกลไกตลาด หรือการลงทุนทางการศึกษา ปัจจุบันเมื่อการศึกษาภาษาอังกฤษเปลี่ยนประเด็นจากได้เรียน/ไม่ได้เรียน สู่เรื่องของคุณภาพดี/ไม่ดี การยอมรับระบบกลไกตลาดจึงช่วยรองรับการศึกษาแบบ 2 ระดับ อยู่ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธีระเอก อาวุธ. “ทัศนะในหน้าหนังสือพิมพ์ต่อการ(คิด)ห้ามสอนภาษาอังกฤษระดับประถมศึกษา พ.ศ. 2512-2513 และ พ.ศ. 2520”. วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ 13, no. 1 (มิถุนายน 26, 2026): 1–32. สืบค้น มิถุนายน 27, 2026. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/thammasat_history/article/view/283763.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

“กรณีสอนภาษาอังกฤษชั้นประถมความเห็นผู้เชี่ยวชาญก้ำกึ่งกัน.” สยามรัฐ, 12 มิถุนายน 2513.

“กรณีห้ามสอนภาษาต่างประเทศ ภิญโญ: ไม่น่าเป็นข่าวใหญ่ไม่ให้สอนเพิ่ม 2 ปีเท่านั้น.” สยามรัฐ, 5 กันยายน 2520.

กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2530.

กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรประโยคประถมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2503. พระนคร: กรุงเทพการพิมพ์, ม.ป.ป.

กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรประโยคมัธยมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2518. ม.ป.ท.: ม.ป.พ., ม.ป.ป.

กระทรวงศึกษาธิการ, กรมวิชาการ. ความเป็นมาของหลักสูตรสามัญศึกษา. ธนบุรี: โรงพิมพ์ส่งเสริมอาชีพ, 2504.

กระทรวงศึกษาธิการ, กรมวิชาการ, หลักสูตรภาษาอังกฤษ พุทธศักราช 2539 ใน หลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533) หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533) หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2539.

กุลลดา เกษบุญชู มี้ด, ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์: วิวัฒนาการรัฐไทย. แปลโดย อาทิตย์ เจียมรัตตัญญู. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน, 2562.

แก้วมรกต [นามแฝง]. “ปัญหาการสอนภาษาอังกฤษชั้นประถม.” สยามรัฐ, 1 เมษายน 2513.

“ค.ร.ม. ไม่รับข้อเสนอที่ให้เลิกสอนภาษาอังกฤษชั้นประถมให้ศึกษาผลดีผลเสียก่อน.” สยามรัฐ, 18 มีนาคม 2513.

“ความวิปริตในวงการศึกษา.” สยามรัฐ, 30 สิงหาคม 2520.

ครู (กลางเก่า-กลางใหม่) [นามแฝง]. “ความเห็นชาวบ้าน.” สยามรัฐ, 1 กันยายน 2520.

ครูเก่า [นามแฝง]. “ความเห็นชาวบ้าน.” สยามรัฐ, 1 กันยายน 2520.

ครูใหม่ [นามแฝง]. “นอกรั้วโรงเรียน.” สยามรัฐ, 1 กันยายน 2520.

ครูใหม่ [นามแฝง]. “นอกรั้วโรงเรียน.” สยามรัฐ, 6 กันยายน 2520.

“ครู ร.ร. ราษฎร์ไม่เห็นด้วยเลิกภาษาอังกฤษชั้น ป.” สยามรัฐ, 30 สิงหาคม 2520.

คุณชนน์ [นามแฝง], “นโยบายปราดเปรื่อง.” สยามรัฐ, 26 สิงหาคม 2520.

“คุ้มดีคุ้มร้ายของพิชชา.” สยามรัฐ, 3 กันยายน 2520.

จรูญ วงศ์สายัณห์. ระบบการศึกษาไทยในระบอบรัฐธรรมนูญช่วง พ.ศ. 2475-2520 (พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายจรูญ วงศ์สายัณห์ ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส วันที่ 8 พฤษภาคม 2532). ม.ป.ท.: ม.ป.พ., 2532.

“จะให้เลิกสอนภาษาอังกฤษในชั้นประถมและอนุบาล.” ชาวไทย, 26 ธันวาคม 2512.

จำนง ตันติเสวี. “ขอขัดคอหน่อย.” สยามรัฐ, 5 มกราคม 2513.

ชาโนทโย ภิกขุ. “ตัณหาในเรื่องภาษา.” สยามรัฐ, 8 กันยายน 2520.

เด็กดอง [นามแฝง]. “นอกรั้วโรงเรียน.” สยามรัฐ, 3 กันยายน 2520.

ตาหมอหลอ [นามแฝง]. “แง่คิดจากข่าว.” สยามรัฐ, 21 มีนาคม 2513.

ทิพพดี อ่องแสงคุณ. “ความคิดเห็นของผู้ปกครองนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ห้าและหก เขตกรุงเทพมหานครที่มีต่อการเรียนการสอนภาษาอังกฤษในระดับประถมศึกษา.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาประถมศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2522.

ธีรพงศ์ แก่นอินทร์. “ปัญหาและความต้องการเพื่อปรับปรุงการสอนของครูที่สอนวิชาภาษาอังกฤษชั้นประถมศึกษาในจังหวัดตรัง.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาประถมศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2525.

น้อยกลาง [นามแฝง]. “นอกรั้วโรงเรียน.” สยามรัฐ, 7 กันยายน 2520.

นายสมจิตร [นามแฝง]. “ความเห็นชาวบ้าน.” สยามรัฐ, 3 กันยายน 2520.

ประกาศ เรื่อง แผนการศึกษาแห่งชาติ. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ เล่มที่ 77 ตอนที่ 86 (20 ตุลาคม 2503): 1-9.

ประกาศ ให้ใช้แผนการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2520. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 94 ตอนที่ 31 (12 เมษายน 2520): 337-361.

ประกาศแผนการศึกษาชาติ. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 50 (9 เมษายน 2476): 40-49.

ประสิทธิ์ สุวานิช. “การเปลี่ยนแปลงการสอนภาษาอังกฤษ.” สยามรัฐ, 17 เมษายน 2513.

“ผู้เชี่ยวชาญจะถกกัน 2 วันเต็มเรื่องภาษาอังกฤษชั้นประถม.” สยามรัฐ, 10 เมษายน 2513.

พรรณินี สาคริก. “ภาษาอังกฤษในระดับประถมศึกษา: บังคับให้มีการสอน บังคับไม่ให้มีการสอน หรือไม่บังคับให้มีการสอน.” สยามรัฐ, 8 กันยายน 2520.

พรรณินี สาคริก. “ภาษาอังกฤษในระดับประถมศึกษา: บังคับให้มีการสอน บังคับไม่ให้มีการสอน หรือไม่บังคับให้มีการสอน.” สยามรัฐ, 9 กันยายน 2520.

พระราชบัญญัติประถมศึกษา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2505. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ เล่มที่ 79 ตอนที่ 67 (27 กรกฎาคม 2505): 24-31.

พฤษภา [นามแฝง]. “นอกรั้วโรงเรียน.” สยามรัฐ, 9 กันยายน 2520.

พิจิกา [นามแฝง]. “จดหมายจากนักศึกษาเรื่องงดสอนภาษาอังกฤษ.” สยามรัฐ, 7 กันยายน 2520.

พิพาดา ยังเจริญ, และ สุวดี ธนประสิทธิ์พัฒนา. การศึกษาและผลกระทบต่อสังคมไทยสมัยต้นรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2325-2394). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2529.

พุฒ-คลองจั่น [นามแฝง]. “ความเห็นชาวบ้าน.” สยามรัฐ, 3 กันยายน 2520.

“ร.ม.ต. ศึกษาคิดจะให้เลิกสอนภาษาอังกฤษชั้นประถมศึกษา.” สยามรัฐ, 25 ธันวาคม 2512.

ระลึก ธานี. “นโยบายและการจัดการศึกษาภาคบังคับของไทยภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง (พ.ศ. 2475-2503).” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร, 2522.

วันทนา เลิศสินไทย. “นโยบายการจัดการศึกษาและการขยายการศึกษาภาคบังคับของประเทศไทย พ.ศ. 2503-2520.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร, 2523.

“ศธ.ยกเลิกประกาศ ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ 2 หวั่นถูกมองเป็นเมืองขึ้น.” ประชาไท, 21 ตุลาคม 2553. https://prachatai.com/journal/2010/10/31584.

“ศธ.เตรียมประกาศให้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ 2.” คม ชัด ลึก, 7 ตุลาคม 2553. https://www.komchadluek.net/news/edu-health/75672.

“ส.ส.ปฏิรูปทำหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีให้ทบทวนนโยบายห้ามสอนภาษาต่างประเทศในชั้นประถมฯ.” สยามรัฐ, 27 สิงหาคม 2520.

“สภาการศึกษาแคทอลิคค้าน ไม่เห็นด้วยเลิกสอนภาษาต่างประเทศ.” สยามรัฐ, 1 กันยายน 2520.

เสถียร จันทิมาธร. “แง่คิดจากข่าว.” สยามรัฐ, 13 มิถุนายน 2513.

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ก/ป8/2513/6 เรื่อง หลักสูตรและแบบเรียน (5 มกราคม 2513 - 30 ธันวาคม 2513)

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ก/ป8/2520/2 เรื่อง กรณีนโยบายเลิกสอนภาษาอังกฤษในระดับชั้นประถมศึกษา (25 สิงหาคม 2520 - 31 ตุลาคม 2520)

“ห้ามสอนภาษาต่างประเทศระดับประถมตั้งแต่ปีการศึกษา 2521.” สยามรัฐ, 25 สิงหาคม 2520.

“อธิบดีวิสามัญศึกษาเห็นด้วยเลิกสอนภาษาฝรั่งชั้นประถม.” สยามรัฐ, 20 มีนาคม 2513.

อัศศิริ ธรรมโชติ. “ให้เด็กเลิกเรียนภาษาอังกฤษ ใครจะได้ประโยชน์?.” สยามรัฐ, 30 สิงหาคม 2520.

อารีรัตน์ น้ำเพชร. “การศึกษาพัฒนาการของหลักสูตรภาษาอังกฤษระดับประถมศึกษา ตั้งแต่พุทธศักราช 2435-2528.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาประถมศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2530.

อาวุธ ธีระเอก. ภาษาเจ้า ภาษานาย: การเมืองเบื้องหลังการศึกษาภาษาอังกฤษสมัยรัชกาลที่ 5. กรุงเทพฯ: มติชน, 2560.

อาวุธ ธีระเอก. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง การขยายการศึกษากับการห้ามสอนภาษาอังกฤษ พ.ศ. 2503-2520. ม.ป.ท: ม.ป.พ., ม.ป.ป.