The Evolution of the Trend Regarding Thai Buffalo Conservation From 1977-1997
Main Article Content
Abstract
This article studies the evolution of the trend regarding Thai buffalo conservation from 1977-1997 (2520-2540 B.E.), paying particular attention to both ideas and activities created to promote said conservation. It is found that the trend of Thai buffalo conservation had been developed throughout the three decades by the Department of Livestock Development and academic institutions. Said department and institutions were the important foundation that granted guidelines and established criterion, on how to initially take after buffaloes during those years. The development of new breeds of buffalo were also prioritized, turning those creatures into economic animals that offered premium qualities of animal husbandry and meat for consumption. These new ideas and projects were proposed by groups of people—namely researchers and lecturers from different fields of science concerning studies of animals. However, during the 1990s (2530s B.E.), there was a significant change. The word “conserve” was obviously found in use with Thai buffalo livestock for the very first time. A number of studies, based on the regional context and local culture, that explained the relationship between Thai buffalo and Thai society were shown up. Consequently, this resulted in the formation of clusters of people who proposed ideas on this particular topic and were eager to run activities to serve the conservation of Thai buffalo as shown in the case of Moo Ban Anurak Kwai Thai (Thai Buffalo Conservation Village), firstly established in 1997 and later on commonly spotted nationwide. The article also suggests that the trend of Thai buffalo conservation is a part of the emerging “ecotourism” which was obviously in line with the national tourism promotional campaigns during said period of time. The trend of Thai buffalo conservation from 1977-1997 was much expanded thanks to different clusters of people who actively participated in such activities created to raise awareness on the conservation of Thai buffalo.
Article Details
Copyright of any paper published in this journal belongs to the Author and All rights reserved.
The opinions expressed in the journal are those of the authors. Department of History, Philosophy and English Literature’s Journal Committee, Editorial Board and Peer Reviewer do not have to agree with those comments.
References
กรมปศุสัตว์. 50 ปี กรมปศุสัตว์ เนื่องในวันสถาปนากรมปศุสัตว์ ครบรอบ 50 ปี 5 พฤษภาคม 2535. กรุงเทพฯ: กรมปศุสัตว์, 2535.
“ควายไทย พลิกวิกฤตเป็นโอกาส.” เทคโนโลยีชาวบ้าน 13, ฉ. 259 (15 มีนาคม 2544): 50, 52-56.
โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ, “ธนาคารโค-กระบือ,” ใน สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เล่มที่ 12, 118-120.กรุงเทพฯ: โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ, 2531.
จรัญ จันทลักขณา. ควายในระบบไร่นาไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช, 2523.
__________. “วัวควาย.” ใน สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนโดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่ม 12. พิมพ์ครั้งที่ 2. 132-188, กรุงเทพฯ: โครงการสารานุกรมไทย สำหรับเยาวชนฯ, 2553.
จินตนา อินทรมงคล. ควายไทย เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: โครงการพัฒนานวัตกรรมภูมิปัญญาไทย ด้านปศุสัตว์ กลุ่มวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพด้านปศุสัตว์ กองบำรุงพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์, 2548.
จิราภรณ์ เกตุบูรณะ. “จากควายศึกแห่งบางระจัน ถึงบุญเลิศ ฆ้องทอง.” กรมปศุสัตว์. http://www.dld.go.th/inform/article/articl11.html (สืบค้นเมื่อวันที่ 3 เมษายน 2556).
ชลิตา บัณฑุวงศ์. “ข้าวและชาวนาไทยในกระแสการเปลี่ยนแปลง.” ในคน ข้าว นา ควาย ในวัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้. บรรณาธิการโดย พจนก กาญจนจันทร และคณะ. กรุงเทพฯ: พิพิธภัณฑ์ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2556.
ณรงศักดิ์ มหาธารา. “เจ้าตำรับควายเหล็ก.” วารสารข้าราชการ 11 ฉ. 2 (2509).
ดำรงพล พาชื่น และวิมล กิจวานิชขจร. “อนุรักษ์ควายปลักไทย อนาคตแจ่มใสในตลาดเนื้อ.” มติชนสุขสรรค์, มติชน, 13 สิงหาคม 2542, 12.
ทวีศักดิ์ ชัยเรืองยศ. “ฟาร์มเลี้ยงควายเพื่อการส่งออก.” เทคโนโลยีชาวบ้าน 13 ฉ. 259 (15 มีนาคม 2544).
“ทุยไทยใกล้สูญพันธุ์ สระแก้วเร่งอนุรักษ์,” X-cite ไทยโพสต์ (13 สิงหาคม 2543): 21.
ธนสิทธิ์ เหล่าประเสริฐ. “คำ ปรีวิลัย คนรักควาย แห่งภูพาน.” เทคโนโลยีชาวบ้าน 19, 405 (15 เมษายน 2550): 85-86.
นันทนิตย์ อนุศาสนะนันท์. “ควายกับคน ความสัมพันธ์ในสังคมไทย: ศึกษาผ่านตำนาน เรื่องเล่า ประเพณี พิธีกรรม และวิถีชีวิตควายที่เปลี่ยนไป.” รายงานการศึกษาเฉพาะบุคคลปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต, ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2549.
นรีภพ [นามแฝง]. “ฅ-คน กับ ค-ควาย ชีวิตท้องทุ่ง...ที่บ้านควายไทย.” ใน ข้าวงอกดอกไม้บาน: สารคดีวิถี ชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่นล้านนา. กรุงเทพฯ: ปิรามิด, 2545.
เนตรดาว เถาถวิล. “‘เฮ็ดอยู่ แต่บ่พอกิน’: คำถามว่าด้วยการพึ่งตนเองของชาวนาเกษตรอินทรีย์ในโลกยุคโลกาภิวัตน์และการพัฒนา.” ใน วารสารสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 30, ฉ. 2 (2554): 81-109.
บำรุง บุญปัญญา. 3 ทศวรรษ แนวคิดวัฒนธรรมชุมชน. สุรินทร์:โครงการหนังสือดอกติ้วป่า, 2549.
ประคอง นิมมานเหมินท์. “ขวัญข้าวขวัญควาย: ภาพสะท้อนจิตใจที่ประณีตอ่อนโยนของคนไท.” ใน หอไทยนิทัศน์: แหล่งสืบสานวัฒนธรรมไทยยุคโลกาภิวัตน์. บรรณาธิการโดย นันทิยา สว่างวุฒิธรรม. กรุงเทพฯ: ส่วนไทยนิทัศน์ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, 2541.
__________ . “คนไทกับธรรมชาติ: ภาพสะท้อนจากพิธีกรรมและบททำขวัญข้าวขวัญควาย.” วารสารราชบัณฑิตยสถาน 25, ฉ. 3 (2543): 80-86.
“ประวัติกรมปศุสัตว์.” กรมปศุสัตว์. http://www.dld.go.th/th/index.php/organization/101-about-dld/171-2009-12-30-12-45-29 (สืบค้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2556).
“ประวัติคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.” คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. http://ag.kku.ac.th/TA/about_us.php (สืบค้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2556).
ประสิทธิ์ โพธิปักษ์ และคณะ. รายงานผลการวิจัย โครงการศึกษาเพื่อปรับปรุงและขยายพันธุ์ควายไทย.กรุงเทพฯ: คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2521.
“ปันรัว หมู่บ้านคนรักควายแห่งสุรินทร์ อีกตัวอย่างของการอนุรักษ์แบบยั่งยืน.” เทคโนโลยีชาวบ้าน 13, ฉ.259 (15 มีนาคม 2544): 57–59.
ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล. “ทบทวนภูมิปัญญา ท้าทายความรู้.” ใน ภูมิปัญญาไทย-ภูมิปัญญาเทศ. บรรณาธิการโดย ดาริน อินทร์เหมือน. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, 2548.
ผาสุก พงษ์ไพจิตร และ คริส เบเคอร์. เศรษฐกิจการเมืองไทยสมัยกรุงเทพฯ. เชียงใหม่: ตรัสวิน (ซิลค์เวิอร์มบุคส์), 2539.
“แผนพัฒนาประเทศ จากแผนฯ 1 ถึงแผนฯ 10.” วารสารเศรษฐกิจและสังคม 44, ฉ.2 (เมษายน-มิถุนายน 2550): 40-47.
พัฒนา กิติอาษา. ท้องถิ่นนิยม (Localism). พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ: กองทุนอินทร์-สมเพื่อการวิจัยทางมานุษยวิทยา, 2546.
ภัทราพร สังข์พวงทอง. “ศึกควายไทย ปะทะควายเหล็ก.” ในความรู้นอกกะลา เล่ม 6: ชาวนา. กรุงเทพฯ: พิมพ์บูรพา, 2551.
มณีวรรณ กมลพัฒนะ. ควายไทย: จุดกำเนิดเทคโนโลยีมาโตมาติด. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539.
ยุกติ มุกดาวิจิตร. อ่าน “วัฒนธรรมชุมชน: วาทศิลป์และการเมืองของชาติพันธุ์นิพนธ์แนววัฒนธรรมชุมชน. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน, 2548.
วรรณพร วณิชชานุกร. การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: Ecotourism. กรุงเทพฯ: กองวิชาการและฝึกอบรมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, 2540.
วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์. “เรื่องของถึก ควาย ทุย กระบือและคาราบาว.” สารคดี 7, ฉ. 81 (พฤศจิกายน 2534): 80-98.
วิจิตร อภิชาติเกรียงไกร. 100 เรื่อง{อันเนื่องมาจากความคิดถึง}ควาย. กรุงเทพฯ: ไทยฟอร์ม, 2545.
วิวัฒน์ ชวนะนิกุล. ความรู้ปัจจุบันเรื่องกระบือ. กรุงเทพฯ: ภาควิชาสัตวบาล คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2531.
สมพงค์ พรมสะอาด. “‘ควายไทย’ ถึงวันที่ต้องอนุรักษ์.” โลกสีเขียว (มกราคม-กุมภาพันธ์ 2545): 8-9.
สุชาดา ผลเจริญ. คนกับควาย: ความผูกพันจากอดีตสู่ปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: สำนักบัณฑิตอาสาสมัคร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2547.
สุวิทย์ เฑียรทอง. “ควายไทย มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาวไทย.” วารสารทางวิชาการราชภัฏกรุงเก่า 2, ฉ. 4, (2539): 30-37.
สุวิทย์ ธีรศาศวัต. ประวัติศาสตร์เทคโนโลยีการเกษตร: วิวัฒนาการและผลกระทบของเทคโนโลยีการเกษตรจากสมัยสุโขทัยถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: มติชน, 2548.
สุนีย์ เลี่ยวเพ็ญวงษ์ และคณะ. “การพัฒนาการท่องเที่ยวหมู่บ้านอนุรักษ์ควายไทย ตำบลนาหว้า อำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น.” ใน รวมบทความวารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ ปี พ.ศ. 2549. บรรณาธิการโดย เทิดชาย ช่วยบำรุง. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยว, 2549: 24–33.
สุเมธ วรรณพฤกษ์. “คิดถึง ‘ไอ้ทุย’.” มติชน, 1 สิงหาคม 2543, 12.
อุดม วงศ์วิวัฒนไชย. อุตสาหกรรมผลิตรถแทรกเตอร์และรถไถขนาดเล็ก. กรุงเทพฯ: กองเศรษฐกิจอุตสาหกรรม สำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม, 2522.
เอี่ยม ทองดี. “ควายกับการพึ่งตนเองของชาวนาไทย,” วารสารภาษาและวัฒนธรรม 18, ฉ. 2 (กรกฎาคม –ธันวาคม 2542): 51-60.
เอี่ยม ทองดี. ควายไทย: สัตว์กตัญญูซึ่งกำลังถูกลืม. กรุงเทพฯ: บริษัท ต้นอ้อ จำกัด, 2534.
________. “ค. ควายเข้านา.” ใน รวมบทความทางวิชาการภาษาและวัฒนธรรม. บรรณาธิการโดย เอี่ยม ทองดี. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล, 2543.